سازمان ملل: رژیم غذایی سالم برای یکسوم جمعیت جهان گران است
گزارش جدید سازمان ملل نشان میدهد اگرچه گرسنگی جهانی در سال ۲۰۲۵ برای سومین سال پیاپی کاهش یافته، اما هزینه بالای میوه، سبزیجات، لبنیات و سایر مواد غذایی سالم همچنان مانعی جدی برای تغذیه مناسب میلیاردها نفر در جهان است.
یک نفر از هر سه نفر در جهان توانایی مالی لازم برای داشتن یک رژیم غذایی سالم را ندارد؛ موضوعی که باعث شده کارشناسان خواستار اقدام فوری برای کاهش هزینه تامین غذای سالم شوند.
بر اساس گزارش سالانه پنج نهاد سازمان ملل، ۲.۶۹ میلیارد نفر در جهان قادر نیستند رژیم غذایی متنوعی داشته باشند که نیازهای انرژی و مواد مغذی بدن آنها را تامین کند. این گزارش هشدار میدهد دستیابی به هدف جهانی «پایان گرسنگی» تا سال ۲۰۳۰ به تلاشهای گسترده و «عظیمی» نیاز دارد.
گرسنگی جهانی در سال ۲۰۲۵ برای سومین سال متوالی کاهش یافت و سهم جمعیت درگیر با گرسنگی از ۸.۱ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۷.۸ درصد در سال ۲۰۲۵ رسید. همچنین نشانههایی وجود دارد که روند طولانیمدت افزایش گرسنگی در آفریقا در حال متوقف شدن است.
با این حال، «ماکسیمو توررو» اقتصاددان ارشد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) که یکی از نویسندگان این گزارش است، در اینباره میگوید سهم افرادی که توانایی خرید یک رژیم غذایی سالم را ندارند همچنان «بسیار بالا» است.
گزارش «وضعیت امنیت غذایی و تغذیه در جهان ۲۰۲۶» محاسبه کرده است که هزینه یک رژیم غذایی سالم به طور متوسط ۴.۲۸ دلار بر مبنای برابری قدرت خرید (PPP) در روز است. این بدان معناست که در هر کشور، هزینه یک رژیم غذایی سالم معادل مبلغی از پول محلی است که قدرت خریدی برابر با ۴.۲۸ دلار در ایالات متحده دارد.
توررو گفت: «خط فقر شدید سه دلار بر مبنای برابری قدرت خرید به ازای هر نفر است. بنابراین هزینه یک رژیم غذایی سالم بهطور قابل توجهی بالاتر است.»
او افزود سیاستهای دولتها معمولا بر یارانه دادن به غلات و مواد غذایی نشاستهای متمرکز بوده است، نه گوشت، لبنیات، میوه و سبزیجات. «این سیاستها به معنای تامین کالری است، اما به معنای تنوع غذایی نیست.» تورو تاکید میکند که این مسئله بر افزایش نرخ چاقی و بیماریهایی مانند سرطان و دیابت تاثیر میگذارد.
آمارهای سازمان جهانی بهداشت، یکی دیگر از نهادهای تهیهکننده این گزارش، نشان میدهد که نرخ چاقی در میان بزرگسالان از ۱۲.۱ درصد در سال ۲۰۱۲ به ۱۶.۲ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.
توررو میگوید: «این موضوع بسیار فوری است. چاقی در میان بزرگسالان با سرعت بسیار زیادی در حال افزایش است، بنابراین اکنون باید بهطور جدی برای کاهش این خطرها و هزینههای پنهانی که این افزایش قابلتوجه چاقی ایجاد خواهد کرد، تلاش کنیم.»
او خواستار سرمایهگذاری در زیرساختها، تحقیق و توسعه شد. مدلسازی انجامشده در این گزارش نشان میدهد زنجیرههای تامین کارآمدتر میتوانند هزینه گوشت، لبنیات، میوه و سبزیجات را کاهش دهند.
به گفته وی، سیاستهای جدید برای تشویق مردم به مصرف بیشتر میوه و سبزیجات نیز میتواند نتایج مثبتی داشته باشد و با کاهش مشکلات سلامت ناشی از رژیمهای غذایی نامناسب، آثار اقتصادی این مسائل را کاهش دهد.
در آفریقا، ۶۶.۶ درصد جمعیت در سال ۲۰۲۵ توانایی مالی خرید یک رژیم غذایی سالم را نداشتند؛ رقمی که بیش از دو برابر سطح ثبتشده در آسیا یا آمریکای لاتین و منطقه کارائیب است.
این گزارش نشان میدهد آفریقا اکنون برای نخستین بار میزبان بیشترین تعداد افراد گرسنه در جهان است؛ حدود ۳۰۹ میلیون نفر در این قاره با گرسنگی مواجهاند که از رقم ۲۹۲ میلیون نفر در آسیا بیشتر است.
توررو معتقد است که این افزایش عمدتا ناشی از رشد سریعتر جمعیت در آفریقاست، درحالیکه نسبت جمعیت گرسنه در این قاره «برای نخستین بار پس از سالها» شروع به کاهش کرده است. او گفت: «به نظر من این موضوع بسیار مهم است، زیرا این آمار مربوط به سال ۲۰۲۵ است؛ سالی که ما پیش از آن شاهد کاهش قابلتوجه کمکهای توسعهای خارجی در این منطقه بودهایم.»
توررو همچنین گفت محدودیتهای حملونقل دریایی در تنگه هرمز که با درگیریهای خاورمیانه مرتبط است، احتمالا بر آمارهای سال آینده تاثیر خواهد گذاشت.
این گزارش توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، سازمان جهانی بهداشت (WHO)، صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، برنامه جهانی غذا و صندوق بینالمللی توسعه کشاورزی تهیه شده است.