غذاهای فوقفرآوریشده را باید بیشتر شبیه سیگار درنظر گرفت
غذاهای فوقفرآوریشده (UPFs) علاوهبر زیان به بدن، بهگونهای ساخته میشوند که اعتیادآور باشند و مصرف را تشویق کنند، بنابراین مقررات مصرف این مواد باید مانند سیگار و تنباکو باشد.
مطالعه جدیدی مدعی است که غذاهای فوقفرآوریشده (UPFs) بیش از آنکه با میوه یا سبزیجات اشتراک داشته باشند، با سیگار اشتراک دارند. از این جهت این غذاها نیازمند مقررات به مراتب سختگیرانهتری هستند.
براساس گزارش جدید گاردین، پژوهشگران از سه دانشگاه آمریکایی اظهار داشتند که غذاهای فوقفرآوریشده و سیگار، هر دو مهندسی میشوند تا اعتیاد و مصرف را تشویق کنند. این پژوهشگران به شباهتهای موجود در آسیبهای گسترده بهداشتی ناشی از هر دو اشاره کردند.
غذاهای فوقفرآوریشده که در سراسر جهان بهطور گسترده در دسترس هستند، محصولات غذایی تولید شده به روش صنعتیاند که اغلب از امولسیفایرها یا رنگها و طعمدهندههای مصنوعی در ساخت آنها استفاده میشود. این دسته شامل نوشیدنیهای گازدار و تنقلات مختلف مانند چیپس، بیسکویت و پاستیل میشود.
بر اساس مقاله پژوهشی محققان دانشگاههای هاروارد، میشیگان و دوک، شباهتهایی در فرآیندهای تولید غذاهای فوقفرآوریشده و سیگار وجود دارد. بهعلاوه این شباهتها در تلاش تولیدکنندگان برای بهینهسازی «دُز» محصولات و سرعت تاثیر آنها بر مسیرهای پاداش در بدن هم وجود دارد. آنان برای انجام مقایسههای خود از دادههای حوزههای علم اعتیاد، تغذیه و تاریخ بهداشت عمومی بهره بردهاند که در سوم فوریه در مجله بهداشتی «میلبنک کوارترلی» منتشر شد.
نویسندگان پیشنهاد میکنند که ادعاهای بازاریابی روی این محصولات، مانند «کم چرب» یا «بدون قند»، نوعی «سفیدشویی سلامت» است که میتوانند مقرراتگذاری را به تعویق بیندازند، مشابه تبلیغات فیلترهای سیگار در دهه ۱۹۵۰ به عنوان نوآوریهای محافظتی که «در عمل منفعت معنادار چندانی برای سلامتی نداشتند.»
آنها نتیجه گرفتند: «بسیاری از غذاهای فوقفرآوریشده بیش از آنکه با میوهها یا سبزیجات کمفرآوریشده اشتراک داشته باشند، ویژگیهای مشترکی با سیگار دارند و بنابراین شایسته مقرراتی هستند که با خطرات قابلتوجهشان برای بهداشت عمومی متناسب باشد.»
یکی از نویسندگان، پروفسور اشلی گیرهارت از دانشگاه میشیگان، که یک روانشناس بالینی متخصص در اعتیاد است، گفت بیمارانش همین ارتباطات را برقرار میکنند: «آنها میگفتند: احساس میکنم به این چیزها معتادم، هوسش را میکنم، قبلا سیگار میکشیدم و حالا همان عادت را دارم اما با نوشابه و دونات. میدانم دارد مرا میکشد؛ میخواهم ترک کنم، اما نمیتوانم.»
به گفته گیرهارت، بحث حول غذاهای فوقفرآوریشده با الگوی تکراری در حوزه اعتیاد همخوانی دارد. او گفت: «ما برای مدتی فقط فرد را مقصر میدانیم و میگوییم «اوه، میدانی، فقط به اندازه مصرف کن، به اندازه بنوش» در نهایت به جایی میرسیم که «اهرمهایی را کشف میکنیم که صنعت از آنها برای تولید محصولاتی استفاده میکند که واقعا مردم را در دام میاندازند.»
درحالیکه غذا، برخلاف تنباکو، برای بقا ضروری است، نویسندگان استدلال میکنند که این تمایز، اقدام را دوچندان ضروری میسازد زیرا کنار گذاشتن محیط غذایی مدرن دشوار است.
گیرهارت معتقد است باید بتوان بین غذاهای فوقفرآوریشده مضر و سایر مواد غذایی به همان روشی که نوشیدنیهای الکلی از سایر نوشیدنیها متمایز میشوند، تفاوت قائل شد.
این مقاله استدلال میکند که غذاهای فوقفرآوریشده با معیارهای تعیینشده برای تعریف یک ماده اعتیادآور همخوانی دارند و دارای ویژگیهای در طراحی هستند که «میتوانند منجر به استفاده اجباری شوند» اگرچه «آسیبهای غذاهای فوقفرآوریشده صرف نظر از ماهیت اعتیادآورشان، روشن است.»
نویسندگان پیشنهاد کردند که درسهای حاصل از مقررات تنباکو، «از جمله دعاوی قضایی، محدودیتهای بازاریابی و مداخلات ساختاری»، میتواند راهنمایی برای کاهش آسیبهای مرتبط با غذاهای فوقفرآوریشده باشد. آنها خواستار تلاش سیستم بهداشت عمومی برای «تغییر از مسئولیت فردی به پاسخگویی صنایع غذایی» شدند.
پروفسور مارتین وارن، مدیر ارشد علمی موسسه کوادرام، یک مرکز تخصصی تحقیقات غذایی معتقد است اگرچه شباهتهایی بین غذاهای فوقفرآوریشده و تنباکو وجود دارد، اما نویسندگان در مقایسه خودِ خطر، «زیادهروی» میکنند.
او گفت پرسشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه آیا غذاهای فوقفرآوریشده، مانند نیکوتین، «ذاتا در معنای داروشناختی اعتیادآور هستند، یا عمدتا ترجیحات آموخته شده، شرطیسازی پاداش و راحتی دسترسی را مورد بهرهبرداری قرار میدهند.»
پرفسور مارتین وارن میگوید: «این نکته هم مهم است که ببینیم آیا اثرات نامطلوب سلامتی که به غذاهای فوقفرآوریشده نسبت داده میشود، ناشی از محتویات آنهاست یا به دلیل جایگزینی این غذاها با غذاهای کامل غنی از فیبر، ریز مغذیها و فیتوشیمیاییهای محافظتی است.» او معتقد است «این تمایز از این جهت مهم است که مشخص میکند آیا واکنش مقرراتی نسبت به غذاهای فوقفرآوریشده باید شیوه کنترل تنباکو را منعکس کنند یا به جای آن کیفیت رژیم غذایی، استانداردهای بازفرمولاسیون و تنوعبخشی به سیستم غذایی را در اولویت قرار دهند.»
دکتر گیتینجی گیتاهی، مدیر اجرایی آمرف هلث آفریقا، گفت: «این مقاله هشدار فزاینده بهداشت عمومی را در سراسر آفریقا تقویت میکند جایی که شرکتها یک بهشت راحت و سودآور یافتهاند: مقررات ضعیف دولت بر محصولات مضر و الگوی غذایی در حال تغییر»
او گفت: «همه اینها فشارهای جدید و قابل پیشگیری را بر سیستمهای بهداشتی که از قبل تحت فشار هستند، وارد میکند. بدون مداخلات عمومی در مورد بار فزاینده بیماریهای غیرواگیر، ما با خطر فروپاشی سیستمهای بهداشتی مواجهیم.»