زن ایرانی تحصیلکرده است اما سهمی از اقتصاد ندارد / چرا زنان از بازار کار حذف میشوند؟
افزایش شمار زنان تحصیلکرده در ایران لزوماً به معنای افزایش مشارکت اقتصادی آنان نبوده است. نفیسه آزاد، جامعهشناس، معتقد است مجموعهای از عوامل فرهنگی، قانونی و نبود سیاستگذاری منسجم باعث شده بخشی از زنان تحصیلکرده و آماده به کار، به جای اشتغال رسمی و مشاغل باکیفیت، به سمت بازار کار غیررسمی یا فعالیتهای کمدرآمد بروند.
به گزارش آتیهآنلاین، او با اشاره به وضعیت مشارکت اقتصادی زنان میگوید بخش بزرگی از زنان در سن فعالیت اقتصادی، تحصیلکرده و شهرنشین هستند، اما سهم آنها از اشتغال رسمی پایین است. به گفته آزاد، بخشی از زنانی که در آمار اشتغال رسمی دیده نمیشوند، در مشاغل غیررسمی فعالیت دارند؛ مشاغلی که معمولاً از امنیت شغلی و دستمزد متناسب با قوانین کار برخوردار نیستند.
فرزندآوری و خروج زنان از بازار کار
این جامعهشناس یکی از عوامل مهم در کاهش مشارکت اقتصادی زنان را مسئولیتهای غیرمزدی و فرزندپروری میداند. به گفته او، درصد بالایی از زنان پس از تولد فرزند اول از بازار اشتغال خارج میشوند؛ چراکه در سیاستگذاری و فرهنگ عمومی، بخش بزرگی از مسئولیت نگهداری و تربیت فرزند بر دوش زنان قرار گرفته است.
آزاد همچنین به سیاستهای مرتبط با قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اشاره میکند و میگوید در برخی موارد، برای حمایت از فرزندآوری، امتیاز استخدامی به مردان دارای فرزند داده شده است؛ در حالی که این نوع سیاستگذاری میتواند بر موقعیت زنان در بازار کار اثر بگذارد.
«زنان توانمند هستند؛ مشکل، مشارکت اقتصادی است»
به اعتقاد این جامعهشناس، مسئله امروز زنان ایرانی صرفاً افزایش مهارت یا تحصیلات نیست. او تأکید دارد که زنان از نظر تحصیلات و سرمایه اجتماعی ظرفیت بالایی دارند و سیاستگذاری باید به سمت افزایش مشارکت اقتصادی آنان حرکت کند.
آزاد همچنین ایجاد مهدکودکهای در دسترس و ارزان، کاهش مسئولیتهای غیرمزدی زنان و فراهم کردن زیرساختهای مناسب برای نگهداری از کودکان را از جمله اقداماتی میداند که میتواند به ماندگاری زنان در بازار کار کمک کند.
او در نهایت تأکید میکند که بخشی از فعالیت اقتصادی زنان به مشاغل غیررسمی، فروشگاههای اینترنتی و فعالیتهای پلتفرمی محدود شده است؛ فعالیتهایی که ممکن است درآمدی ایجاد کنند، اما الزاماً امکان ورود زنان به بازار سرمایه و مشاغل با ظرفیت اقتصادی بالاتر را فراهم نمیکنند.