زنگ خطر انزوای اجتماعی جوانان به صدا درآمد
یک روانشناس با تأکید بر نقش خانواده در شکلگیری مهارتهای اجتماعی، خواستار تقویت آموزش گفتوگو، ارتباط مؤثر و جرأتمندی در مدارس و دانشگاهها برای کاهش اضطراب اجتماعی و انزواطلبی جوانان شد.
به گزارش آتیه آنلاین، یک روانشناس و مشاور تخصصی خانواده با تأکید بر اینکه خانواده نخستین بستر آموزش مهارتهای اجتماعی است، گفت: برای کاهش مشکلاتی مانند اضطراب اجتماعی، ترس از قضاوت و انزواطلبی در میان جوانان، آموزش این مهارتها باید از خانه آغاز شده و در مدارس و دانشگاهها بهصورت هدفمند ادامه یابد.
سجاد کریمانمجد در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: خانواده اولین محیطی است که کودک در آن شیوه برقراری ارتباط با دیگران را میآموزد. پیش از آنکه مدرسه یا جامعه نقشی در آموزش مهارتهای ارتباطی داشته باشند، این والدین هستند که از طریق گفتوگو، تعامل و ایجاد فضای امن، زمینه رشد اجتماعی فرزندان را فراهم میکنند.
وی افزود: زمانی که کودک در محیطی همراه با امنیت عاطفی و اعتماد رشد کند، اعتمادبهنفس بیشتری برای بیان خواستهها، احساسات و نیازهای خود خواهد داشت. همچنین تجربه بازی و تعامل با همسالان در دوران کودکی، نقش مهمی در تقویت مهارتهای ارتباطی و اجتماعی ایفا میکند.
مهارتهایی که جوانان باید بیاموزند
این روانشناس یادگیری مهارتهای اجتماعی را یکی از ضروریترین نیازهای دوران جوانی دانست و گفت: ارتباط مؤثر، جرأتمندی، قاطعیت، توانایی «نه گفتن»، همدلی و مدیریت هیجان، بهویژه کنترل خشم، از جمله مهارتهایی هستند که هر جوان برای موفقیت در زندگی فردی و اجتماعی به آنها نیاز دارد.
به گفته کریمانمجد، یکی از مهمترین این مهارتها، «ارتباط مؤثر» است؛ مهارتی که شامل گوش دادن فعال، بیان مناسب دیدگاهها، شناخت نیازهای خود و درک انتظارات دیگران میشود و میتواند کیفیت روابط عاطفی و اجتماعی را به شکل چشمگیری ارتقا دهد.
نقش مدارس و دانشگاهها در آموزش مهارتهای اجتماعی
وی با اشاره به نقش مراکز آموزشی اظهار کرد: مدارس و دانشگاهها میتوانند با فراهم کردن فرصت فعالیتهای گروهی، مناظره، گفتوگوهای هدفمند و مشارکت دانشآموزان و دانشجویان، زمینه تقویت مهارتهای ارتباطی را فراهم کنند.
به اعتقاد این مشاور خانواده، آموزش مهارتهای اجتماعی نباید تنها به محیط خانه محدود شود، بلکه لازم است نظام آموزشی نیز به صورت برنامهریزیشده این آموزشها را دنبال کند تا جوانان برای حضور مؤثر در جامعه آماده شوند.
شبکههای اجتماعی؛ فرصت یا تهدید؟
کریمانمجد درباره تأثیر شبکههای اجتماعی نیز گفت: اگرچه این فضا امکان گسترش ارتباطات را فراهم میکند، اما در بسیاری از موارد موجب کاهش عمق روابط انسانی میشود و میتواند اضطراب اجتماعی را افزایش دهد.
وی توضیح داد: وابستگی بیش از حد به ارتباطات مجازی، حضور در تعاملات واقعی را دشوارتر میکند و احتمال بروز اضطراب اجتماعی را افزایش میدهد، هرچند نباید از مزیت گسترش دایره ارتباطات در فضای مجازی نیز غافل شد.
ترس از قضاوت؛ مهمترین مانع ارتباط جوانان
این روانشناس، ترس از قضاوت شدن را یکی از مهمترین نشانههای ضعف مهارتهای اجتماعی در جوانان دانست و گفت: بسیاری از جوانان به دلیل نگرانی از انتقاد یا قضاوت دیگران، از بیان دیدگاههای خود اجتناب میکنند و همین موضوع به انزوا، کاهش ارتباطات و حتی پرخاشگری در گفتوگوها منجر میشود.
وی تأکید کرد: جوانی که نتواند روابط دوستانه پایدار برقرار کند یا در جمع احساس امنیت نداشته باشد، بیش از همه خود و اطرافیانش را در معرض آسیبهای اجتماعی قرار میدهد. از این رو، تقویت مهارتهای ارتباطی از خانواده آغاز میشود و باید در مدرسه و دانشگاه نیز بهصورت مستمر ادامه یابد.