از رکود زمستان تا هیجان تابستان؛ پیشبینی عجیب بازار اجاره ۱۴۰۵
بازار اجاره در بهمن ۱۴۰۴ با ثبت تورم نقطه به نقطه ۳۲.۳ درصد، کمترین رشد قیمت در میان ۱۲ گروه کالا و خدمات مصرفی را تجربه کرد.
به گزارش آتیهآنلاین، این میزان، پایینتر از تورم عمومی ۶۸.۱ درصدی و تورم سالانه ۴۷.۵ درصد است و نشان میدهد که بازار اجاره برخلاف هیجانات طلا و ارز، در زمستان آرامتر عمل کرده است. با این حال، خانوارهای مستاجر با نگاه به چهار ماه آینده، نگران افزایش اجارهبها در فصل جابهجایی هستند.
مرکز آمار ایران گزارش داده که تورم ماهانه شاخص اجاره در بهمن ۲.۲ درصد و تورم سالانه ۳۴.۷ درصد بوده است؛ کمترین سطح ثبتشده در بیش از دو سال اخیر. با وجود این آرامش، کارشناسان هشدار میدهند که سه عامل اصلی میتواند روند اجارهبها در سال ۱۴۰۵ را صعودی کند: آغاز فصل جابهجایی خانوارها در سه ماهه دوم، جبران جاماندگی اجارهبها نسبت به تورم عمومی و اثرات هیجانات مقطعی بازار مسکن بر قیمتها.
عوامل موثر بر اجارهبها: تورم، عرضه و روانشناسی بازار
تحلیل روند بازار نشان میدهد که اجارهبها تابعی از تورم مسکن و تورم عمومی است، اما کوتاهمدت این رابطه همیشه دقیق نیست. بهعنوان مثال، بهمن ۱۴۰۳ نرخ رشد اجاره ۴۱ درصد و تورم عمومی ۳۵ درصد بود. عواملی مانند قیمت مسکن، نرخ بهره بانکی، سودآوری بازارهای موازی، میزان عرضه و متراژ واحدها، و حتی عوامل روانی و هیجانات بازار، میتوانند رشد اجارهبها را تغییر دهند.
یکی دیگر از چالشهای بازار، کمبود واحدهای کوچک است. بیش از ۵۰ درصد واحدهای جدید مسکونی مساحت بالای ۹۰ متر دارند، در حالی که حداقل ۶۰ درصد معاملات مربوط به واحدهای کمتر از ۹۰ متر است. این نابرابری عرضه و تقاضا باعث فشار بر اجارهبهای این واحدها شده است. علاوه بر این، بازار مسکن با تاخیر به تغییرات اقتصادی واکنش نشان میدهد و هیجانات مقطعی میتواند اثر قابل توجهی بر شاخص اجارهبها داشته باشد.
کارشناسان معتقدند که انتظارات تورمی نیز نقش تعیینکنندهای دارد. تورج سرباز، حقوقدان و عضو هیئتمدیره اتحادیه مشاوران املاک، تاکید میکند که روند قیمتها در ماههای پایانی سال و چشمانداز اقتصادی سال آینده تعیینکننده است. ابزارهای دولتی مانند سقف افزایش اجارهبها به تنهایی اثرگذاری محدودی دارند و بازار بیشتر تحت تاثیر عرضه و تقاضا و شرایط اقتصادی کلان حرکت میکند.
با توجه به ترکیب عوامل فصلی، روانی و اقتصادی، میتوان انتظار داشت که اجارهبها از نیمه بهار ۱۴۰۵ تا پایان تابستان روند صعودی داشته باشد. هرچند بازار در زمستان آرام بود، اما ورود به فصل جابهجایی، جبران عقبماندگی نسبت به تورم و هیجانات اخیر ملک میتواند مستاجران را با فشار جدیدی روبهرو کند.