آتشنشانی در تهران سخت و زیان آور نیست، مشکل قانونگذاری است
شغل آتشنشانی در تهران هنوز جزو مشاغل سخت و زیانآور محسوب نمیشود. جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران این وضعیت را غیرقابلقبول میداند.
«چرا آتشنشانانی که جانشان را برای نجات مردم میدهند، هنوز شهید رسمی محسوب نمیشوند؟» 1۶ آتشنشان در حادثه پلاسکو جان باختند؛ اما خانوادههایشان هنوز تحت پوشش بنیاد شهید نیستند.این جمله، فقط یک آمار نیست؛ خلاصه سالها مطالبه بیپاسخ جامعه آتشنشانی است.
صبح یک روز زمستانی. دود، آهنهای خمشده و صدای آژیرهایی که قطع نمیشوند. آتشنشانها یکییکی وارد ساختمانی میشوند که هر لحظه احتمال فروریختنش بیشتر است. آنها نه عامل حادثهاند و نه ذینفع؛ فقط آمدهاند جان مردم را نجات دهند.چند ساعت بعد، پلاسکو فرو میریزد و ۱۶ آتشنشان زیر آوار میمانند. سالها گذشته اما پرسش اصلی هنوز پابرجاست: آیا این جانباختگان، شهید محسوب میشوند؟
جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران، میگوید: زمان آن فرا رسیده که شهدای آتشنشانی بهعنوان شهدای رسمی کشور و تحت پوشش بنیاد شهید به رسمیت شناخته شوند.
او تأکید میکند که با وجود حوادث بزرگی مانند پلاسکو، متروپل آبادان، پالایشگاه نفت جنوب تهران و بندر شهید رجایی، این مطالبه همچنان بیپاسخ مانده؛ مطالبهای که نهفقط خواست خانوادهها، بلکه خواست کل جامعه آتشنشانی است.
به گفته ملکی، مظلومیت آتشنشانان در این است که هیچگاه عامل حادثه نیستند. نه پلاسکو را آتش زدند، نه متروپل را ساختند؛ اما برای نجات مردم وارد صحنه شدند و جانشان را از دست دادند، در حالی که در بسیاری از موارد عاملان اصلی حادثه در حاشیه امن قرار دارند.
با وجود خطر دائمی، مواجهه با آتش، ریزش، مواد سمی و فشار روانی، شغل آتشنشانی در تهران هنوز جزو مشاغل سخت و زیانآور محسوب نمیشود. ملکی این وضعیت را غیرقابلقبول میداند و میگوید: این دیگر یک خواهش نیست؛ یک الزام است. شغلی سختتر و پرریسکتر از آتشنشانی وجود ندارد.
به باور ملکی مشکل اصلی جای دیگری است: قانونگذاری ایمنی. ملکی میگوید در حوزه تجهیزات، وضعیت قابلقبول است، اما در بخش «نرمافزاری» یعنی قانونگذاری، ضعف جدی وجود دارد: پس از پلاسکو، چه قوانین الزامآور و بازدارندهای تصویب شد؟ قانونی که حتی شغل آتشنشانی را سخت و زیانآور نمیداند، چطور میتواند ایمنی شهر را تضمین کند؟
او تجربه کشورهای پیشرفته را مثال میزند؛ جایی که با قانون، نظارت و ضمانت اجرا، هزینهها کاهش و ایمنی افزایش یافته است.
ملکی میگوید: با قوانین خوب، نظارت مؤثر و مشارکت شهروندان میتوان بدون هزینههای سنگین، شهری ایمن داشت؛ شهری که در آن، جان آتشنشانان هم حفظ شود.