آتش در پناهگاه میانکاله؛ آتشسوزیهای سریالی چه خسارتی به منطقه وارد کرد؟
پناهگاه حیات وحش میانکاله در شهرستان بهشهر مازندران از 26 تیر امسال تا 12 مرداد درگیر 10 فقره حریق شد؛ آتشسوزیهایی پی در پی که تا امروز عمدی بودن آنها از سوی محیطزیست استان تایید شده است، اما دلیل آنها هنوز روشن نیست.
به گزارش آتیهآنلاین، دو روز پیش آخرین آتشسوزی پناهگاه میانکاله در جزیره آشوراده اتفاق افتاد و در نهایت با حضور بالگرد هلالاحمر گلستان و تخلیه 40 هزار لیتر آب مهار شد.فعالان محیط زیست منطقه میگویند از ابتدای تابستان امسال تا ۱۲ مرداد، در مجموع حدود ۸۰۰ هکتار از رویشگاههای میانکاله در اثر آتشسوزی از بین رفته یا آسیب دیده و صدها هکتار از رویشگاههای ارزشمند این زیستبوم را درگیر کرده است. تمرکز بخش مهمی از این آتشسوزیها در محدودههای غربی میانکاله است و از این جهت، شباهتهایی با الگوی سال ۱۴۰۰ مشاهده میشود. این محدوده از یک سو در امتداد جاده شهرداری در شاخه شمالی و از سوی دیگر از محدوده دیدهبانی دوم در شاخه جنوبی، به سمت ورودی میانکاله امتداد پیدا میکند. بخشهای درگیر در آتش، از نظر پوشش گیاهی اهمیت زیادی دارند و شامل قسمتهایی از متراکمترین انارستانهای میانکاله میشوند. طبق گفته حر منصوری، فعال محیطزیست، به روزنامه «پیام ما» تخریب این انارستانها با درختان بزرگ و شاداب، فقط به معنای از بین رفتن چند هکتار پوشش گیاهی نیست، بلکه یک خسارت اکولوژیک قابلتوجه محسوب میشود.
هنوز میزان خسارت به مناطق آسیبدیده برآورد نشده است، با این حال محمدرضا کنعانی مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران اعلام کرده است که این آتشسوزیها عمدی بودند؛ موضوعی که اهالی آشنا به منطقه نیز آن را تا حدی تایید میکنند اما میگویند همچنان باید منتظر بررسیهای قضایی ماند. به گفته منصوری در سالهای گذشته، نوع برخورد بعضی مدیران با ذینفعان، تا حدی قهری بود و ضعف در گفتوگو و ادبیات مذاکره موجب شکلگیری تعارضهایی میان محیطزیست و برخی ذینفعان منطقه شده بود. در چنین شرایطی، احتمال واکنشهای قهری و حتی آتشافروزی بهعنوان نوعی رفتار اعتراضی یا تلافیجویانه وجود داشت. اما امروز، بر اساس نظرسنجیها و ارتباطاتی که طی یک سال گذشته با ذینفعان میانکاله داشتهام، رابطه میان بخش قابلتوجهی از ذینفعان و مدیریت فعلی منطقه، بر پایه تعامل، مشورت و همکاری است. بنابراین نمیتوان آتشسوزیهای امسال را صرفاً با همان الگوی تعارض مدیریتی سالهای گذشته توضیح داد.
تالاب میانکاله از دهستان میانکاله در شهرستان بهشهر تا آشوراده در استان گلستان وسعت دارد و این منطقه به دلیل داشتن پهنه آبی مناسب با ذخایر غذایی غنی و آبزیان همه ساله پذیرای بیش از ۳۰ تا ۴۰ گونه از پرندگان مهاجر زمستان گذران و بیش از ۱۰۰ گونه از پرندگان بومی آبزی و کنارآبزی است. به گفته افراد بومی برخی از دامداران بوته ها و علف زارها را به آتش میکشند تا زمین را جهت رویش علوفه دام درماه های آینده برای دامهایشان آماده کنند.
بخشهای آتش گرفته در میانکاله به دلیل تنوع زیستی خود اهمیت بالایی دارند. گونههای جانوری شاخصی مثل خرگوش اروپایی و خرگوش ایرانی، شغال، گراز، قرقاول، دراج، لاکپشت خشکزی آسیایی و طیف متنوعی از خزندگان در این محدوده زندگی میکنند و ممکن استبهشکل مستقیم در معرض آتش قرار گیرند یا در اثر تخریب پوشش گیاهی، لانهها، پناهگاهها و منابع غذایی خود را از دست دهند. انارستانهای میانکاله، بوتههای تمشک، ازگیل جنگلی، سالیکورنیا و سازیل هم از گونهها و تیپهای گیاهی مهم این محدودهاند که در جریان آتشسوزیهای اخیر در معرض آسیب قرار گرفتهاند.