طرح ترافیک در انتظار موتورسیکلتها؛ این بار نوبت راکبان است؟
بحث ورود موتورسیکلتها به محدوده طرح ترافیک تهران، بار دیگر به یکی از موضوعات داغ مدیریت شهری تبدیل شده است؛ موضوعی که نخستین بار حدود ۹ سال پیش مطرح شد، اما هرگز به مرحله اجرا نرسید و اکنون دوباره با هدف ساماندهی تردد موتورسواران، کاهش آلودگی هوا و ارتقای نظم ترافیکی در دستور کار قرار گرفته است.
به گزارش آتیهآنلاین، این در حالی است که طی سالهای گذشته، افزایش تعداد موتورسیکلتها، تخلفات گسترده و سهم قابل توجه آنها در آلودگی هوا و تصادفات، ضرورت تعیین تکلیف این وسیله نقلیه را بیش از گذشته آشکار کرده است.
در سال ۱۳۹۵ شورای شهر تهران پیشنهاد کرد موتورسیکلتها نیز همانند خودروها برای ورود به محدوده طرح ترافیک ملزم به دریافت مجوز شوند. بر اساس آن پیشنهاد، موتورسیکلتهای کاربراتوری باید ۲۰ درصد و موتورسیکلتهای انژکتوری ۱۰ درصد هزینه طرح خودرو را پرداخت میکردند و موتورسیکلتهای برقی از پرداخت عوارض معاف بودند. هرچند این مصوبه به تصویب رسید، اما به دلیل نبود زیرساختهای لازم و مشکلات اجرایی، هیچگاه عملیاتی نشد. اکنون پس از گذشت نزدیک به یک دهه، این ایده بار دیگر در قالب برنامههای جدید مدیریت شهری مطرح شده است.
چالشهای اجرای طرح پس از یک دهه
کارشناسان معتقدند اجرای طرح ترافیک برای موتورسیکلتها، برخلاف خودروها، با موانع متعددی روبهرو است. بخش قابل توجهی از موتورسیکلتهای در حال تردد فاقد مدارک کامل، بیمهنامه یا حتی پلاک قابل رؤیت هستند و در برخی موارد نیز راکبان بدون گواهینامه رانندگی میکنند. همچنین پوشاندن پلاک یا نبود امکان شناسایی دقیق موتورسیکلتها، اعمال قانون را با دشواری مواجه کرده است؛ موضوعی که در سالهای گذشته نیز از مهمترین دلایل تعویق اجرای طرح عنوان میشد.
به گزارش مهر، در کنار این چالشها، مسئولان شهری تأکید دارند که هدف اصلی از اجرای چنین طرحی صرفاً دریافت عوارض نیست، بلکه ایجاد انضباط در تردد موتورسیکلتها، تشویق به استفاده از موتورسیکلتهای برقی و کاهش سهم وسایل نقلیه آلاینده در مرکز شهر است. از این منظر، محدودیت برای موتورسیکلتهای بنزینی و تسهیل تردد نمونههای برقی میتواند بخشی از سیاستهای کاهش آلودگی هوای تهران را تکمیل کند.
اجرای طرح؛ نیازمند زیرساخت و اجماع
با وجود بازگشت دوباره این موضوع به دستور کار، مسئولان شهرداری تهران اعلام کردهاند که اجرای طرح ترافیک برای موتورسیکلتها هنوز در اولویت نیست و تحقق آن به فراهم شدن زیرساختهای فنی، نظارتی و قانونی نیاز دارد. به گفته مسئولان، اخبار منتشرشده درباره زمان اجرای قطعی یا میزان عوارض، مبنای رسمی ندارد و تصمیمگیری نهایی پس از آماده شدن زیرساختها انجام خواهد شد.
به نظر میرسد تجربه ناموفق ۹ سال گذشته نشان داده است که موفقیت این طرح تنها با تصویب مقررات امکانپذیر نیست و نیازمند ایجاد سامانههای دقیق شناسایی، تکمیل بانک اطلاعاتی موتورسیکلتها، افزایش نظارت و همراهی شهروندان است. در صورت تحقق این پیشنیازها، طرح ترافیک موتورسیکلتها میتواند علاوه بر ساماندهی تردد، گامی در مسیر کاهش آلودگی هوا، ارتقای ایمنی و توسعه استفاده از ناوگان برقی در پایتخت باشد.