طراحی آنتیبیوتیکهای جدید، راه درمان عفونتهای مقاوم به دارو
روشی جدیدی در طراحی آنتیبیوتیکها میتواند کشف درمانهای تازه برای عفونتهایی باشد که به داروها مقاوم شدهاند. این رویکرد «مقاومت شکنِ اِفلاکس» نام دارد و برای غلبه بر یکی از راههای فرار باکتریها طراحی شده است.
مطالعه جدیدی که توسط محققان کینگز کالج لندن رهبری شده و در مجله دارویی (Journal of Medicinal Chemistry) منتشر شده است، رویکرد جدیدی به نام « مقاومت شکنِ اِفلاکس» (Efflux Resistance Breaker) یا به اختصار ERB را تشریح میکند. این رویکرد برای غلبه بر یکی از راههایی طراحی شده که باکتریها از طریق آن از درمان آنتیبیوتیکی فرار میکنند.
بسیاری از باکتریها از پمپهای مولکولی به نام «پمپهای اِفلاکس» استفاده میکنند تا آنتیبیوتیک را پیش از آنکه دارو به سطوح کافی برای کشتن آنها برسد، از سلول خارج کنند. این فرآیند میزان آنتیبیوتیک داخل باکتری را کاهش داده و به عفونتهای مقاوم اجازه بقا میدهد.
این مطالعه نشان میدهد که آنتیبیوتیکها را میتوان از نظر شیمیایی بازطراحی کرد تا توسط این پمپها به آسانی خارج نشوند. چنین تغییری به آنتیبیوتیک اجازه میدهد تا در غلظتهای بالاتر در داخل سلول باکتری باقی بماند و توانایی خود را برای کشتن باکتری علیرغم مکانیسمهای مقاومت، بازگرداند.
مهمتر اینکه، این کار نشان میدهد رویکرد ERB میتواند با گنجاندن خواص شکست مقاومت مستقیما در طراحی آنتیبیوتیک، روش جدیدی را برای تولید آنتیبیوتیکها پشتیبانی کند.
برخلاف استراتژیهای پیشین که سعی داشتند آنتیبیوتیکها را با مهارکنندههای جداگانه پمپ افلاکس ترکیب کنند، این رویکرد جدید خواص شکست مقاومت را مستقیما در مولکول آنتیبیوتیک میگنجاند. این بدان معناست که آنتیبیوتیک به گونهای طراحی میشود که از خود در برابر خارج شدن از سلول محافظت کند.
پروفسور «جی. مارک ساتن»، از آژانس امنیت سلامت بریتانیا، که همکار کلیدی این پروژه است، در اینباره گفت: «پمپهای افلاکس به دلیل کاهش غلظت دارو در داخل سلول باکتری، عامل اصلی مقاومت آنتیبیوتیکی هستند. این مطالعه نشان میدهد که میتوان از طراحی شیمیایی منطقی برای غلبه بر آن مشکل استفاده کرد. با ایجاد مقاومت مستقیم به افلاکس در آنتیبیوتیک، شاید بتوانیم فعالیت آنتیبیوتیک را در برابر باکتریهایی بازگردانیم که دیگر توسط داروهای فعلی کنترل نمیشوند.»
این مطالعه نشان میدهد حفظ غلظت بالای آنتیبیوتیک درون سلول باکتری میتواند بر مقاومت دارویی غلبه کند.، از جمله در باکتریهایی که از قبل حساسیتشان به آنتیبیوتیکهای موجود کاهش یافته است.
محققان بر این باورند که پلتفرم ERB میتواند به عنوان یک استراتژی عمومی برای طراحی آنتیبیوتیکهایی با تابآوری ذاتی در برابر مقاومت ناشی از پمپ افلاکس استفاده شود. این مقاله فناوری ERB را به عنوان چارچوبی برای توسعه آنتیبیوتیکهای نسل بعد و احیای داروهای موجود توصیف میکند.
اکنون این تیم پژوهشی بر تجاریسازی فناوری ERB و پیشبرد آنتیبیوتیکهای جدید به سمت توسعه بالینی تمرکز خواهد کرد.