طرح دولت برای حمایت از مشاغل خرد و خانگی؛ از اولویت تخصیص منابع تا ایجاد بازار فروش

بازار کار ایران پس از پایان جنگ وارد دوره تازه‌ای شده و افزایش نااطمینانی، کاهش ثبات اقتصادی و محتاط‌تر شدن فعالان اقتصادی، بنگاه‌های کوچک و بزرگ اشتغال را با بحران روبرو کرده است. به دنبال این تنش‌ها بخشی از کسب‌وکارها به طور دائمی تعطیل شدند و بخشی دیگر نیز به صورت موقت فعالیت خود را متوقف کردند؛ اتفاقی که به کاهش ظرفیت جذب نیرو، عقب افتادن استخدام‌ها و افزایش نااطمینانی در فضای اشتغال منتهی شد. به واسطه این شرایط دولت طرح‌هایی را برای حمایت از بنگاه‌های اقتصادی در نظر گرفته که با همراهی دستگاه‌های مختلف اجرا خواهد شد. 

یکی از سیاست‌های وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی برای حمایت از بنگاه‌ها و مشاغل خرد پس از جنگ، طرحی ویژه برای مشاغل خانگی است. این طرح امروز با نام «هزار بازار، هزار میدان» رونمایی شد و قرار است تا پایان سال ادامه داشته باشد و با همکاری سکوهای فروش آنلاین و شبکه‌های اجتماعی داخلی اجرا خواهد شد. در کنار وزارت کار، دستگاه‌های اجرایی مرتبط، بنیاد برکت، بنیاد علوی، کمیته امداد امام خمینی(ره)، سازمان بسیج، سازمان میراث فرهنگی، شهرداری و وزارت کشور نیز برای اجرای «هزار بازار، هزار میدان» حضور دارند.

سید مالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار به آتیه‌آنلاین می‌گوید: «طبق این طرح قرار است نمایشگاه‌های یک روزه مشاغل خانگی تا پایان سال و هر دو هفته یک بار، در هزار نقطه کشور به صورت تکرارشونده برگزار شود. هدف از اجرای طرح هزار بازار، هزار میدان، ایجاد ظرفیتی بسیار بزرگ برای صاحبان مشاغل خانگی است.» به گفته او قرار است در این طرح پلتفرم‌های فروش و پیام‌رسان‌های داخلی هم‌زمان ظرفیت‌هایی برای فروش مشاغل خانگی ایجاد کنند. تاکنون بیش از ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار مجوز در حوزه مشاغل خانگی صادر شده است و از این تعداد، یک میلیون و ۶۵۰ هزار مورد دارای داده‌های قابل اتکا هستند. سهم این مشاغل از اشتغال کل کشور بین ۴ تا ۶ درصد برآورد می شود و 81 درصد از این مجوزها به نام زنان صادر شده است.

یکی دیگر از طرح‌های در دست اجرای وزارت کار تشکیل ستادی با همکاری سازمان‌های حاکمیتی، نهادها و بنیادهاست. در ایجاد این ستاد تلاش می‌‌شود مشکلات بخش‌های خدمات یا بنگاه‌های تولیدی که به قوانین برمی‌گردد یا نیاز به تغییر فاز تولید دارد رصد شود.

حمایت از مشاغل خرد با اولویت تخصیص اعتبار

علاوه بر ایجاد بازار فروش برای مشاغل خانگی، دولت تصمیم دارد مشاغل خرد را با اولویت تخصیص بودجه‌ به مناطق آسیب‌دیده حمایت کند. بررسی‌های آتیه‌آنلاین نشان می‌دهد این اولویت در قالب تخصیص 130 هزار میلیارد تومان منابع اشتغال خرد از سوی وزارت کار خواهد بود؛ منابعی که در مرحله ابلاغ برای سال 1405 قرار دارد. به این ترتیب مناطقی که به واسطه شرایط جنگی با نرخ بیشتری از بیکاری روبرو شدند در اولویت قرار می‌گیرند. علاوه بر این تلاش می‌شود که بخش‌هایی از زنجیره تولیدات کارخانه‌های بزرگ که در جریان جنگ آسیب دیدند نیز مورد حمایت قرار گیرند؛ مثل کارگاه‌های کوچکی که در همین زنجیره می‌توانند بخشی از تولید بنگاه‌های بزرگ تعطیل‌شده را پوشش دهند. تسهیلات مشاغل خرد، کوچک و خانگی معمولا برای بنگاه‌هایی است که حدود 20 نفر نیرو دارند و سیاست مورد نظر هنوز به مرحله ابلاغ نرسیده است.

حمایت از بنگاه‌های 20 تا 50 نفره برای حفظ اشتغال

یکی دیگر از طرح‌های دولت حمایت از بنگاه‌های 2 تا 50 نفره است و متولی اجرای آن وزارت اقتصاد خواهد بود؛ در این طرح به ازای هر نفر ماهانه 22 میلیون تومان و برای دو ماه 44 میلیون تومان تا سقف حداقل حقوق به این بنگاه‌ها پرداخت می‌شود. برای بازگشت این تسهیلات دو ماه تنفس در نظر گرفته شده و بازپرداخت آن حداکثر شش ماهه، نرخ سود کمتر از 18 درصد سالانه برای حفظ و نگهداشت اشتغال در نظر گرفته شده است و در صورت تداوم شرایط جنگی، این طرح تمدید خواهد شد. مابه التفاوت آن تا نرخ بانکی نیز از سوی دولت به عنوان یارانه به بانک‌ها پرداخت می‌‌شود. 20 هزار همت از منابع این طرح از منابع عمومی بودجه و 60 هزار همت نیز از سوی بانک‌ها در نظر گرفته می‌شود. بر اساس بخشنامه وزیر امور اقتصاد و دارایی، هر بنگاه اقتصادی حقیقی یا حقوقی که دارای شناسه ملی و کد کارگاهی تأمین اجتماعی باشد، مشمول دریافت این تسهیلات خواهد بود. ضمن اینکه بر اساس لیست بیمه دی و بهمن پارسال باید حداقل ۲ و حداکثر ۵۰ نیروی شاغل داشته باشد.