تنظیم بازار کار شرکتها با فناوری هوش مصنوعی
نظرسنجی «مککینزی» نشان میدهد که هوش مصنوعی باعث کاهش نیروی کار در برخی حوزهها و افزایش آن در برخی دیگر، بهویژه در زمینههای داده و مهندسی میشود.
سازمانها از چندین طریق تحت تاثیر هوش مصنوعی مولد قرار دارند، یکی از کمترین این تاثیرات در نیروی کار سازمان است. مانند هر فناوری جدید، هوش مصنوعی موجب شده که بسیاری از متخصصان از جایگزینی خود با یک ربات وحشت داشته باشند. در عین حال، نیاز به موفقیت در هوش مصنوعی، شرکتها را بیشتر به سمت استخدام مهندسان و متخصصان آشنا با این فناوری سوق میدهد.
گزارش جدیدی از شرکت مشاوره مدیریت «مککینزی» با عنوان «وضعیت هوش مصنوعی در سال 2025: عوامل، نوآوری و تحول»، به بررسی چگونگی پذیرش و برنامهریزی سازمانها برای پذیرش هوش مصنوعی و چگونگی تاثیر این تحول بر شیوههای استخدام و اخراج کارکنان میپردازد. این نظرسنجی آنلاین از 1993 نفر در 105 کشور و در ژوئن و ژوئیه 2025 انجام شد. گزارش جدید «مککینزی» شامل بازخوردهایی از طرف طیف وسیعی از شرکتها و صنایع مختلف است.
اکثر شرکتهای مورد بررسی در این گزارش، تغییر کم یا هیچ تغییری در تعداد کارکنان خود در طول سال گذشته به دلیل استفاده از هوش مصنوعی گزارش نکردند. با نگاهی به اکثر وظایف شغلی، کمتر از 20 درصد از پاسخدهندگان کاهش 3 درصدی یا بیشتر نیروی کار را گزارش کردهاند. درصد کمتری گزارش دادند که استفاده از هوش مصنوعی آنها را به افزودن کارمندان بیشتر ترغیب کرده است.
«مککینزی» پیشبینی میکند این سناریو احتمالا در سال آینده با افزایش جذابیت استفاده از هوش مصنوعی تغییر خواهد کرد.
احتمالا تاثیرات شغلی در سال آینده افزایش خواهد یافت
با نگاهی به آینده، ۳۲ درصد از شرکتهای مورد بررسی انتظار کاهش تعداد کارکنان خود به دلیل هوش مصنوعی را دارند، ۴۳ درصد پیشبینی میکنند که تغییری ایجاد نشود و ۱۳ درصد افزایش اشتغال در برخی از بخشها را پیشبینی میکنند. شرکتهای بزرگ بیشتر از شرکتهای کوچکتر انتظار کاهش نیروی کار مرتبط با هوش مصنوعی را دارند. تغییرات عمدهای از طرف کسبوکارهایی پیشبینی میشود که سرمایهگذاری قابلتوجهی در هوش مصنوعی انجام میدهند، اما این تغییرات ممکن است بسته به بخشهای خاص، منجر به کاهش یا افزایش شغل شود.
در میان سازمانهایی که مرتبا از هوش مصنوعی استفاده میکنند، نقشهای خاصی به دلیل افزایش استفاده از هوش مصنوعی، شاهد رکود بودهاند و احتمالا این روند ادامه خواهد داشت. این موارد شامل حوزههایی مانند پشتیبانی مشتری، منابع انسانی و فروش و بازاریابی است. از جنبه مثبت، چندین نوع شغل به لطف هوش مصنوعی شاهد افزایش فرصتهای استخدام بودهاند و انتظار میرود که همچنان شاهد آن باشند. این مشاغل شامل متخصصان داده هوش مصنوعی، مهندسان داده، مهندسان یادگیری ماشین، مهندسان نرمافزار، مالکان و مدیران محصولات هوش مصنوعی و معماران داده میشود.
با این حال، از آنجایی که گزارش «مککینزی» شامل بازخورد طیف گستردهای از سازمانها است، نتایج کلی ثابت نیستند. اینکه آیا یک شرکت قصد دارد تعداد کارمندان خود را افزایش دهد یا کاهش، به اندازه، نوع صنعت، منطقه و طبیعتا نحوه استفاده از هوش مصنوعی بستگی دارد.
برخی از مشاغل حیاتیتر میشوند
«لارینا یی»، شریک ارشد و مدیر موسسه جهانی «مککینزی»، در این گزارش گفت: «از آنجایی که بسیاری از شرکتها هنوز در مراحل آزمایشی و تولید اولیه استفاده از هوش مصنوعی هستند، هنوز مشخص نیست که هوش مصنوعی چه تأثیری بر تعداد مشاغل و ماهیت کار خواهد داشت. با این حال، حتی در این روزهای اولیه پذیرش هوش مصنوعی، شاهد تغییراتی در مهارتهای مورد نیاز برای طیف وسیعی از مشاغل هستیم. در موقعیتهایی مانند ارزیابان خسارت، بازاریابان دیجیتال و مدیران ثروت، شاهد افزایش تقاضا برای مهارتهای هوش مصنوعی هستیم؛ معمولا این تحول مربوط به ادغام هوش مصنوعی در نقشها یا فرآیندهای کاری موجود است.»
«یی» خاطرنشان کرد که حدود یک سوم از پاسخدهندگان انتظار دارند «نیروی کارشان کاهش یابد». درصد کمتری به دنبال افزایش تعداد کارکنان هستند و در طول سال گذشته در طیف متنوعی از وظایف شغلی، از جمله فناوری اطلاعات، زنجیره تامین و فروش، شاهد پیشرفت بودهاند.
«یی» ادامه میدهد: «برخی از مشاغل موجود با افزایش پذیرش هوش مصنوعی حیاتیتر خواهند شد. به عنوان مثال، موفقیت هوش مصنوعی نیاز به آمادگی دادهها و MLOps (عملیات یادگیری ماشین) دارد. ما به ویژه شاهد استخدام شرکتهای بزرگتر برای این مهارتها هستیم. آنها دو برابر بیشتر احتمال دارد نقشهایی را استخدام کنند که دادهها را ادغام، مدلسازی و صنعتی میکنند.»