تمرکز ثروت در کدام کشورها بیشتر است؟
امارات متحده عربی و روسیه بالاترین سطح تمرکز ثروت را دارند. آمریکا در رتبه ششم قرار دارد و از هند، مکزیک و چین جلوتر است. همچنین شش کشور از ده کشور با پایینترین سطح تمرکز ثروت در اروپا قرار دارند.
دو کشور میتوانند سطح ثروت مشابهی داشته باشند، اما توزیع آن بسیار متفاوت باشد. دادههای «گزارش ثروت جهانی ۲۰۲۶» (UBS Global Wealth Report)، کشورها را بر اساس ضریب جینی ثروت رتبهبندی میکند؛ شاخصی که میزان تمرکز ثروت خانوارها را در هر اقتصاد اندازه میگیرد. امتیاز ۱۰۰ به این معناست که یک نفر تمام ثروت را در اختیار دارد، در حالی که امتیاز صفر نشاندهنده برابری کامل است.
در پشت هر اقتصادی، داستانی متفاوت درباره مالکان ثروت ملی و بهرهمندان اصلی از رشد آن وجود دارد. این که یک اقتصاد ثروتمند باشد به معنای دسترسی ثروت یا توزیع عادلانه آن نیست.
کشورهایی با بیشترین تمرکز ثروت
ضریب جینی ثروت (Wealth Gini Index) نحوه توزیع نابرابر ثروت خانوارها را اندازهگیری میکند. رتبهبندی پیشرو شامل ۳۲ کشور از ۵۶ بازاری است که در این گزارش تحلیل شدهاند و اقتصادهای پیشرفته و نوظهور بزرگ را پوشش میدهد.
امارات متحده عربی با ضریب ۰.۸۲ در صدر فهرست کشورهای با بالاترین تمرکز ثروت قرار دارد. گزارش دلیل این رتبه را حضور تعداد زیادی از افراد «بسیار ثروتمند» در کنار جمعیت قابلتوجهی از کارگران مهاجر با پسانداز نسبتا پایین عنوان کرده است. این ترکیب جمعیتی باعث میشود که بخش عمدهای از ثروت کشور در دستان گروهی محدود متمرکز شود. همچنین، اقتصادهای غنی از انرژی مانند امارات، به دلیل انباشت داراییهای مالی و املاک در میان اقشار بالای جامعه، در صدر فهرست نابرابری قرار دارند.
روسیه با همان ضریب ۰.۸۲، در رتبه دوم جهان قرار دارد. این کشور همزمان شاهد رشد چشمگیر تعداد ثروتمندان خود بوده است؛ بهطوری که تعداد میلیونرهای دلاری در سال ۲۰۲۵ با ۵.۲ درصد افزایش به ۴۴۷ هزار نفر رسیده و تعداد میلیاردرهای آن نیز به ۱۲۲ نفر افزایش یافته است. از سوی دیگر، نابرابری درآمدی روسیه هم در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ رسیده که نشاندهنده شکاف عمیق اقتصادی در این کشور است.
آفریقای جنوبی با ضریب ۰.۸۱ در رتبه سوم و برزیل با همان ضریب در رتبه چهارم قرار دارد. کشور آفریقای جنوبی از دیرباز به عنوان یکی از نابرابرترین کشورهای جهان شناخته میشود. ضریب جینی درآمدی آن (که معیاری متفاوت از ثروت است) حدود ۰.۶۷ برآورد میشود که یکی از بالاترینها در جهان است. همچنین، ۱۰ درصد ثروتمندترین افراد جامعه، ۶۶ درصد از کل درآمد کشور را به خود اختصاص دادهاند که نشان از تمرکز شدید ثروت و درآمد دارد. همچنین اگرچه گزارشهای داخلی برزیل نشان میدهد که ضریب جینی درآمدی این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۵۱ بوده، اما شاخص تمرکز ثروت (داراییها) بسیار بالاتر است و برزیل را در زمره نابرابرترین کشورهای جهان از نظر توزیع ثروت قرار میدهد.
رتبه پنجم به عربستان سعودی با ضریب جینی ثروت ۰.۷۸ رسیده است. مانند امارات، این کشور نیز یک اقتصاد غنی از انرژی است که در آن داراییهای مالی و املاک در میان اقشار ثروتمند جامعه متمرکز شده است. این کشور هم بخش بزرگی از کارگران مهاجر را دارد.
بر اساس این گزارش شکاف ثروت در آمریکا هم برجسته است. آمریکا با امتیاز 0.77 در ضریب جینی ثروت، پس از امارات متحده عربی، روسیه، آفریقای جنوبی، برزیل و عربستان سعودی، در رتبه ششم کلی قرار دارد.
این رتبهبندی انعکاسی از این واقعیت است که آمریکا بزرگترین جمعیت میلیونر جهان با ۲۳.۶ میلیون نفر را در خود جای داده است؛ حدود ۴۱ درصد از کل میلیونرهای جهان. در عین حال، این کشور از نظر متوسط ثروت هر بزرگسال در رتبه دوم جهان قرار دارد، اما از نظر ثروت میانه در رتبه ۲۸ است. این موضوع شکاف بزرگ بین ثروت خانوار متوسط و ثروت یک آمریکایی معمولی را برجسته میکند.
این ارقام نشان میدهند که چگونه افزایش قابلتوجه در ثروت خانوارها در میان ثروتمندترین آمریکاییها متمرکز شده و آمریکا را به بالای جدول رتبهبندی تمرکز ثروت جهانی نزدیک کرده است.
اروپا در پایینترین رتبهبندی تمرکز ثروت
در سوی دیگر طیف، اروپا قرار دارد. شش کشور از ده کشور با پایینترین امتیاز تمرکز ثروت در اروپا هستند.
اسلواکی با امتیاز 0.38 در پایینترین رتبه قرار دارد و پس از آن بلژیک (0.46)، ایتالیا (0.54)، مجارستان (0.56) و فرانسه، لهستان و اسپانیا (0.57) قرار دارند. بریتانیا نیز با امتیاز 0.59 بسیار پایینتر از آمریکا قرار دارد.
بسیاری از این کشورها ترکیبی از مالکیت گسترده مسکن، شبکههای ایمنی اجتماعی قویتر و سطوح بالاتری از ثروت میانه را نسبت به کشورهای نزدیک به بالای جدول رتبهبندی دارند.
تمرکز ثروت با نابرابری درآمد متفاوت است
تمرکز ثروت یک کشور با نابرابری درآمد آن یکسان نیست. درآمد کشور چیزی است که افراد هر سال به دست میآورند، در حالی که ثروت شامل داراییهایی است که در طول دههها انباشته میشوند؛ خانهها، کسبوکارها، بازنشستگی، سرمایهگذاریها و ارثیه. از آنجا که ثروت در طول زمان رشد میکند، معمولا بسیار نابرابرتر از درآمد توزیع میشود.
همانطور که ثروت مسکن، بازارهای سهام و مالکیت کسبوکارهای خصوصی شکلدهی به داراییهای خانوارها را انجام میدهد، این که چه کسی صاحب ثروت یک کشور است، به همان اندازه مهم است که یک اقتصاد به چه میزان ثروت تولید میکند.