اطلاع‌رسانی و پرهیز از گمانه‌زنی؛ طاعون روسی تایید نشده است
رئیس انستیتو پاستور ایران نگرانی درباره طاعون روسی را نیازمند اطلاعات تکمیلی از منابع و مراجع موثق بین‌المللی دانست و بر ضرورت استمرار پایش بیماری در کشور تاکید کرد.
گزارش‌های منتشرشده درباره مرگ یک کارمند مؤسسه ضدطاعون در ایرکوتسک روسیه، نگرانی هایی را درباره شیوع این بیماری ایجاد کرده است. احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران گفت: بر اساس گزارش‌های منتشر شده، این فرد دو روز پس از بستری‌شدن با علائم پنومونی شدید جان خود را از دست داده است. برخی رسانه‌ها علت بیماری را شکستن لوله آزمایش حاوی عامل طاعون در محل کار و قرار گرفتن حدود ۲۰۰ نفر در معرض تماس با او عنوان کرده‌اند، اما مقام‌های روسیه تاکنون ابتلا و مرگ ناشی از طاعون را به طور رسمی تأیید نکرده و تشخیص «ذات‌الریه با علت نامعلوم» اعلام شده است.
مصطفوی ادامه داد: در چنین شرایطی باید منتظر اطلاعات تکمیلی از منابع و مراجع موثق بین‌المللی بود و تا پیش از انتشار نتایج معتبر آزمایشگاهی و بررسی‌های رسمی، از قطعی تلقی کردن روایت‌های مطرح‌شده پرهیز کرد.
رئیس انستیتو پاستور ایران با اشاره به اینکه بیماری طاعون در اغلب موارد به درمان آنتی‌بیوتیکی پاسخ می‌دهد، گفت: از این منظر، تهدید طاعون با برخی بیماری‌های نوپدید و بازپدیدی که درمان مشخصی ندارند، قابل مقایسه نیست، مگر آنکه با فرم های مقاوم به درمان آنتی بیوتیکی روبرو شویم.
مصطفوی توضیح داد: عامل بیماری طاعون باکتری «Yersinia pestis» است که در بسیاری از کانون‌های طبیعی بیماری در چرخه‌ای میان جوندگان و کک‌های آلوده باقی می‌ماند و انسان معمولاً از طریق گزش کک آلوده یا در نوع ریوی، از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا به این نوع بیماری، آلوده می‌شود. تماس و ذبح جانوران اهلی آلوده نیز در شرایط خاص می‌تواند خطرساز باشد.
به گفته او آزمایشگاه‌زاد بودن عفونت نیز در اصل ممکن است، اما پدیده‌ای نادر است: در ایالات متحده آمریکا معمولاً هر سال موارد انسانی طاعون گزارش می‌شود و در میان کشورهایی که بیشترین موارد بیماری در آنها گزارش شده، ماداگاسکار و جمهوری دموکراتیک کنگو در آفریقا قرار دارند.
رئیس انستیتو پاستور ایران به طغیان طاعون در ماداگاسکار در سال ۲۰۱۷ اشاره کرد: این کشور یکی از کانون‌های بومی طاعون است و معمولاً هر سال، به‌ویژه در مناطق روستایی ارتفاعات، مواردی از نوع خیارکی بیماری گزارش می‌شود؛ با این حال، طغیان سال ۲۰۱۷ از چند جهت غیرمعمول بود و موارد زیادی در مناطق شهری، از جمله پایتخت، شناسایی شد و سهم موارد ریوی نیز بالا بود.
او درباره گزارش موارد طاعون انسانی در برخی کشورهای منطقه در دو دهه اخیر، گفت: در گزارش‌های طاعون در کشورهایی مانند افغانستان، عربستان سعودی، اردن، یمن و الجزایر، در برخی موارد شتر یا بز به‌عنوان مخزن بیماری مطرح بوده و چرخه انتقال بیماری متفاوت از مسیر شناخته‌شده جوندگان و کک‌ها گزارش شده است.
رئیس انستیتو پاستور ایران بر ضرورت استمرار پایش بیماری در کشور تاکید کرد: به‌دلیل وجود کانون‌های طبیعی بیماری در کشور، پایش مستمر بیماری، به‌ویژه در مخازن احتمالی حیوانی و ناقلین، زمینه یک نظام مراقبت پیشگیرانه در انسان را فراهم می‌کند. در عین حال، در مناطق پرخطر باید آموزش گروه های بهداشتی و درمانی در ارتباط با علائم این بیماری و راه های پیشگیری و درمان صورت پذیرد.
مصطفوی ادامه داد: آزمایشگاه مرجع کشوری طاعون در انستیتو پاستور ایران قرار دارد و این مؤسسه از سال ۱۳۲۵ در زمینه پایش و تشخیص بیماری طاعون فعال است.
او حفظ ظرفیت‌های علمی و تشخیصی کشور را مهم برشمرد: پاسداری از این ظرفیت‌ها، استمرار پایش میدانی و آزمایشگاهی و انتشار شفاف نتایج، بخش مهمی از آمادگی کشور در برابر بیماری طاعون است.در ارتباط با بیماری‌هایی نظیر طاعون که حساسیت عمومی را برمی‌انگیزند، حفظ هوشیاری و آمادگی، همراه با اطلاع‌رسانی دقیق و پرهیز از گمانه‌زنی، در مواجهه با اخبار و گزارش‌های مرتبط با بیماری ضروری است.