طلا گران شد، عروسهای جنوب آسیا به سراغ جایگزین یک گرمی رفتند
با ثبت رکورد قیمت طلا در بازارهای جهانی، خانوادهها در هند، پاکستان و بنگلادش به جای طلای خالص، سراغ زیورآلات تقلبی، طلای روکشدار و «طلای یک گرمی» رفتهاند تا مراسم عروسی را بدون تحمل هزینههای گزاف برگزار کنند.
«ازما بشیر» بیشتر شبها با گوشیاش کنار بالش میخوابد. او اغلب بیدار میشود اما نه برای چک کردن پیامهایش، او بیدار میشود تا قیمت طلا را زیر نظر داشته باشد. ازما نامزدیاش در تابستان است و قیمت طلا در حال بالا رفتن.
او ۲۹ ساله و حسابدار در یک شرکت مشاورهای در هند است. ازما میگوید: «در کشمیر، طلا فقط یک زیور نیست، بلکه آبرو و حیثیت است. تعیین میکند که در خانه همسرتان چطور با شما رفتار شود.» ازما ماهانه کمتر از ۱۰۰ دلار درآمد دارد. امیدوار بود جهیزیه عروسیاش را با درآمد خود بخرد تا باری بر دوش والدینش نگذارد.
در سراسر جنوب آسیا، طلا از دیرباز همراه عروس به خانه جدیدش میرفت؛ نه فقط به عنوان زیور، بلکه به عنوان محافظی در برابر آزار و حتی خشونت، چرا که خانواده داماد اغلب جهیزیه سنگینی از خانواده عروس طلب میکند.
ازما به الجزیره گفت: «میزان طلایی که یک زن دارد، اغلب برابر است با ارزشی که برایش قائل میشوند. پدر و مادرم به اندازه کافی برایم زحمت کشیدهاند. اما توان خرید حتی یک انگشتر را هم ندارم. قیمت یک انگشتر تقریبا برابر سه ماه حقوق من است.»
«تغییر بزرگ»
قیمت رکوردشکن طلا در سال جاری، خرید جواهرات را در سراسر جنوب آسیا تحت تاثیر قرار داده است. طلا در ۲۹ ژانویه به بالاترین حد خود یعنی ۵۵۹۵ دلار در هر اونس رسید و اکنون حدود ۴۸۶۱ دلار معامله میشود.
هند دومین مصرفکننده بزرگ طلا در جهان، آخر هفته گذشته جشن محبوب هندوها «آکشایا تریتیا» (جشن خرید طلا) را برگزار کرد. در این روز، قیمت طلای آیندهنگر (فیوچرز) برای هر ۱۰ گرم ۱۶۷۰ دلار بسته شد که ۶۳ درصد نسبت به سال قبل افزایش داشت.
شورای جهانی طلا میگوید تقاضا برای جواهرات طلا در هند در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲۴ درصد کاهش یافته است.
جهشهای قیمتی اخیر بر نحوه برنامهریزی مردم برای عروسیهایشان هم اثر گذاشته است. زرگرها گزارش میدهند که مشتریان به طور فزایندهای طلای خالص را کنار میگذارند و به جای آن به زیورآلات تقلبی، طلای روکشدار یا طلاهای با عیار پایینتر روی میآورند.
مشتریانی مانند اُزما بشیر مفهومی به نام «جواهرات طلای یک گرمی» را کشف کردهاند؛ زیورآلاتی که از فلزات پایه ساخته شده و با لایه نازکی از طلای ۲۴ عیار پوشیده میشود. او میگوید: «برای من، این ایده یک ناجی بوده. حالا میتوانم در روز عروسیام بپوشمش و کسی انگشت اشاره دراز نمیکند.»
بازار طلای تقلبی در حال رونق
در دهلی نو، «فاطمه بیگم»، مادر پنج فرزند، در بازار شلوغ به دنبال فروشندهای میگردد که طلای یک گرمی بفروشد. او میگوید: «کوچکترین دخترم در شرف ازدواج است و میخواهم با جایگزین کردن طلای واقعی با طلای یک گرمی، هزینه عروسی را کم کنم. وقتی ازدواج کردم، پدرم نزدیک ۶۰ گرم طلا به من داد. امروز نمیتوانم حتی نصف آن را به دخترانم بدهم.»
«شیو یاداو»، زرگری با بیش از سه دهه سابقه در بازار جواهرات مومبای میگوید که امروزه بازار به طور فزایندهای تحت تسلط جواهرات مصنوعی است: «از هر ۱۰ نفری که وارد مغازه میشوند، فقط یک نفر طلای واقعی میخرد؛ بقیه به سراغ جواهرات مصنوعی میروند. من هرگز چنین تغییر بزرگی ندیده بودم.»
در بنگلادش نیز فشارهای اقتصادی مشابهی در حال تغییر شکل ازدواجهاست. ماه گذشته، قیمت طلای ۲۲ عیار در داکا به رکورد ۲۲۰۰ دلار در هر 11.66 گرم رسید. در کشوری با درآمد سرانه حدود ۲۶۰۰ دلار، طلا برای اکثر مردم غیرقابل تهیه شده است.
«سادیا اسلام»، درحال گشت و گذار در مغازههای داکا است. او میگوید: «فکر نمیکنم دیگر بتوانیم مثل مادرهایمان هر روز طلا بپوشیم. خیلی گران شده است.» «انایت حسین»، صاحب فروشگاه طلا میگوید که تقاضا برای زیورآلات تقلبی به شدت افزایش یافته است؛ مشتریان قطعات کوچکی میخواهند که شبیه طلای واقعی باشد اما قیمت بسیار کمتری دارد.
طلای واقعی فقط برای مرفهان
در پاکستان نیز زرگرها میگویند جواهرات طلای خالص بهطور فزایندهای به کالایی لوکس برای ثروتمندان تبدیل شده است. فروش جواهرات طلا در یک سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. بسیاری از مشتریان به طلاهای با عیار پایینتر (۱۸ یا ۱۲ عیار) یا زیورآلات طلای روکشدار روی آوردهاند.
«آیشا خان» که برای یک مراسم عروسی خانوادگی خرید میکرد، به الجزیره گفت: «این نیست که طلای واقعی نمیخواهیم بپوشیم، حتما میخواهیم، اما شرایط پاکستان بسیار دشوار است.» قیمت طلا به حدود ۵۴۰ هزار روپیه پاکستان (۱۹۳۸ دلار) در هر «تولا» (11.66 گرم) رسیده است. یک سرویس عروسِ طلای روکشدار بین ۴۰ تا ۶۰ هزار روپیه (۱۴۳-۲۱۵ دلار) هزینه دارد، درحالیکه همان طرح با طلای واقعی صدها هزار یا حتی میلیونها روپیه تمام میشود.
تغییر رویکرد در کشمیر
در کشمیر، «شبانه خان» و نامزدش «شهباز خان» با همین واقعیت روبرویند. عروسی آنها دو ماه دیگر است. شبانه از منطقه دورافتاده کوپوارا میگوید: «همیشه آرزوی جواهرات عروسی داشتم، اما طلای واقعی خیلی گران است.» شهباز میگوید شبانه همیشه تصور میکرد گردنبند سنگینی در روز عروسی بپوشد، اما او نمیتواند ۶ تا ۷ هزار دلار برای طلا خرج کند. پس از دیدن ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی درباره «طلای یک گرمی»، مسافت ۸۵ کیلومتری تا سرینگر را طی کردند تا از یک نمایشگاه دیدن کنند. شهباز گفت: «جواهرات دقیقا شبیه طلای واقعی به نظر میرسید. حداقل با این ایده، او میتواند رویایش را زنده کند.»
اما طلای یک گرمی برای همه جواب نمیدهد
«ریحانه اشرف»، ۴۰ ساله، در خانوادهای از هنرمندان صنایع دستی بزرگ شده است. پس از مرگ پدرش، از مادر بیوه و چهار خواهر و برادرش حمایت کرد. پیشنهادهای ازدواج میرسید اما همیشه به یک شکل تمام میشد: خانواده داماد طلایی به ارزش بیش از همه داراییهایشان طلب میکردند. ریحانه میگوید از طلای یک گرمی شنیده اما «فایدهاش چیست؟ خالص نیست، حس اصالت نمیدهد.» او همچنان مجرد مانده، مانند نزدیک به ۵۰ هزار زن دیگر مجرد در سرینگر که «از سن ازدواج گذشتهاند»، علت موانع مالی، به ویژه طلا است که نقش اصلی را ایفا میکند.
«نثار احمد بهات»، صاحب یک فروشگاه جواهراتی در سرینگر میگوید نگرشها نسبت به جواهرات در حال تغییر است. خانوادههای بیشتری فقط برای سرمایهگذاری طلا میخرند، درحالیکه علاقه به جایگزینهای نمادین افزایش یافته است. او به الجزیره گفت: «مردم شادی پوشیدن طلا را میخواهند، اما در محدودهای مقرونبهصرفه. طلا همیشه طلا میماند، اما مردم ممکن است بیشتر به چشم یک سرمایهگذاری به آن نگاه کنند، نه چیزی که بتوانند به راحتی بخرند.»
منبع: الجزیره