تهران درجستوجوی خیابانهای امنتر
مدیران شهری اعلام کرده اند که ۸۲ درصد نقاط حادثهخیز پایتخت اصلاح شد؛ شهرداری برای شناسایی هوشمند ۳۵۶ نقطه پُرتصادف دیگر برنامهریزی کرده است .
تصادفهای مرگبار شهری معمولاً در یک لحظه رخ میدهند، اما ریشه بسیاری از آنها سالها در طراحی نامناسب معابر، کمبود تجهیزات ایمنی و ضعف نظارت پنهان مانده است. حالا شهرداری تهران از پایان عملیات اصلاح ۸۲ درصد نقاط حادثهخیز شناساییشده در پایتخت خبر داده و همزمان وعده داده است که با تکیه بر دادههای مهندسی و سامانههای هوشمند، مرحله تازهای از شناسایی و ایمنسازی معابر را آغاز کند؛ رویکردی که هدف آن پیشگیری از وقوع تصادف، پیش از ثبت آمار تلفات است.
در سالهای گذشته شناسایی نقاط حادثهخیز در تهران عمدتاً بر اساس آمار تصادفهای رخداده انجام میشد؛ روشی که به گفته کارشناسان، بیشتر به درمان پس از وقوع حادثه شباهت داشت تا پیشگیری از آن. اکنون مدیریت شهری میگوید تلاش دارد این رویکرد را تغییر دهد و با استفاده از تحلیلهای مهندسی و دادههای ترافیکی، نقاط مستعد حادثه را پیش از تبدیل شدن به کانونهای تصادف شناسایی کند.
زینب عبادی، مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری تهران، با تشریح آخرین وضعیت ایمنسازی معابر پایتخت اعلام کرده که از مجموع ۴۰۲ نقطه حادثهخیز شناساییشده در سطح شهر، عملیات اصلاح و ایمنسازی در ۳۳۰ نقطه به پایان رسیده است؛ رقمی که معادل ۸۲ درصد کل نقاط شناساییشده محسوب میشود.
به گفته او، در سال جاری مطالعهای با عنوان «طراحی داشبورد مدیریت ایمنی شهر تهران» تعریف شده که هدف آن تغییر شیوه شناسایی نقاط پرخطر و حرکت به سمت تحلیلهای دقیقتر و علمیتر است. این سامانه قرار است با بررسی شاخصهای مختلف ایمنی، نقاط نیازمند مداخله را حتی پیش از وقوع حوادث گسترده شناسایی کند.
اما ایمنسازی معابر تنها به نصب چند تابلو یا رنگآمیزی خطوط محدود نمیشود. آنگونه که مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری تهران توضیح داده، مجموعهای از اقدامات فنی و زیرساختی در این نقاط انجام شده است؛ از اصلاحات هندسی و آرامسازی ترافیک گرفته تا نصب علائم هشداردهنده، تابلوهای هدایت مسیر، تکمیل گاردریلها و نیوجرسیها و همچنین رفع نقص دوربینهای کنترل سرعت.
کارشناسان حوزه ترافیک معتقدند بخش مهمی از تصادفهای شهری تنها ناشی از خطای راننده نیست و ویژگیهای کالبدی معابر نیز نقش تعیینکنندهای در بروز سوانح دارند. پیچهای نامناسب، دید ناکافی رانندگان، جانمایی نامطلوب تقاطعها و نبود تجهیزات ایمنی از جمله عواملی هستند که میتوانند احتمال وقوع تصادف را افزایش دهند. از همین رو، اصلاح ساختار فیزیکی معابر یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش سوانح رانندگی به شمار میرود.
با وجود پیشرفتهای اعلامشده، هنوز مسیر طولانی برای ایمنسازی کامل معابر تهران باقی مانده است. بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، در سال ۱۴۰۵ شناسایی و بررسی ۳۵۶ نقطه دارای احتمال بالای تصادف در دستور کار قرار دارد که ۳۰ نقطه از آنها مربوط به پروژههای نیمهتمام سال گذشته است.
هرچند توسعه حملونقل عمومی، کنترل سرعت و فرهنگسازی از عوامل مؤثر در کاهش تلفات هستند، اما تجربه بسیاری از شهرهای جهان نشان داده است که طراحی ایمن معابر و حذف نقاط حادثهخیز، یکی از پایدارترین و کمهزینهترین راهکارها برای کاهش سوانح رانندگی است.