سازمان بینالمللی کار: ۸۰ میلیون کارگر آسهآن در معرض هوش مصنوعی
مطالعه جدید سازمان بینالمللی کار نشان میدهد که هوش مصنوعی مولد، زندگی شغلی ۸۰ میلیون کارگر را در آسهآن تحت تاثیر قرار میدهد، اما تاکنون شواهدی از حذف گسترده مشاغل وجود ندارد.
مطالعه جدید سازمان بینالمللی کار (ILO) نشان میدهد که هوش مصنوعی مولد (GenAI) قرار است زندگی شغلی نزدیک به ۸۰ میلیون نفر را در سراسر کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، تنها درصد کمی از این افراد در مشاغلی با بالاترین سطح مواجهه با هوش مصنوعی فعالیت میکنند و تاکنون شواهدی مبنی بر حذف گسترده مشاغل وجود ندارد.
گزارش سازمان بینالمللی کار با عنوان «هوش مصنوعی مولد و بازارهای کار در آسهآن: مواجهه قابلتوجه، اختلال محدود، آمادگی نابرابر»، به بررسی پیامدهای هوش مصنوعی مولد بر مشاغل و جهان کار در ۱۱ کشور عضو آسهآن پرداخته است. این مطالعه هم با در نظر گرفتن مواجهه شغلی و هم الگوهای نوظهور پذیرش هوش مصنوعی مولد انجام شده است.
بر اساس برآوردهای سازمان بینالمللی کار در سال ۲۰۲۵، ۲۲.۹ درصد از کل اشتغال در آسهآن (معادل نزدیک به ۸۰ میلیون کارگر) در مشاغلی با بیش از حداقل میزان مواجهه بالقوه با هوش مصنوعی مولد، مشغول به کار بودند. با این حال، تنها ۳.۳ درصد از نیروی کار، معادل ۱۱.۷ میلیون کارگر، در مشاغلی طبقهبندی شدهاند که در «بالاترین دسته مواجهه» با هوش مصنوعی مولد قرار دارند. همچنین حدود ۶۷ درصد از اشتغال همچنان در مشاغلی متمرکز است که هیچ مواجههای با هوش مصنوعی مولد در آنها شناسایی نشده است.
در میان دادههای قابلدسترسی از ۹ کشور عضو آسهآن، سنگاپور بالاترین سهم از کارگران با مواجهه بالاتر از حداقل را ثبت کرده است که ۴۲.۲ درصد از کل اشتغال در این کشور را تشکیل میدهد. پس از آن فیلیپین با ۲۸.۱ درصد قرار دارد که تا حدی منعکسکننده اقتصاد نسبتا خدماتی و فناوریمحور این کشور است. همچنین اندونزی با ۲۱.۷ درصد، ویتنام با ۲۰.۸ درصد و تایلند با ۲۰.۶ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
گزارش اشاره میکند که اشتغال در مشاغلِ با مواجهه، بالا همچنان در سراسر آسهآن در حال گسترش است. در این گزارش آمده است: «پتانسیل تحول در بازار کار قابلتوجه است، اما اختلال گسترده هنوز قابلمشاهده نیست.»
پذیرش هوش مصنوعی مولد همچنان در مراحل اولیه و نابرابر قرار دارد و استفاده از آن در مشاغل فناوریمحور متمرکز است. همچنین با وجود مواجهه بالا در مشاغل اداری و دفتری، پذیرش در این حوزهها نسبتا محدود بوده است.
گزارش سازمان بینالمللی کار تاکید میکند که کارگران جوان (۱۵ تا ۲۴ سال) و بزرگسالان سطوح مواجهه مشابهی با هوش مصنوعی مولد دارند. با این حال، شکاف جنسیتی قابلتوجهی در مواجهه با هوش مصنوعی شناسایی شده است. زنان بیش از دو برابر مردان در مشاغل با مواجهه بالا با هوش مصنوعی مولد مشغول به کار هستند که این موضوع نشاندهنده تمرکز آنها در نقشهای اداری، دفتری و حرفهای است.
مطالعه همچنین «شکاف آمادگی» نابرابری را در سراسر منطقه شناسایی کرده است. سنگاپور به عنوان اکوسیستمی از هوش مصنوعی رقابتی در سطح جهانی برجسته است؛ اکوسیستمی که زیرساخت دیجیتال پیشرفته، دسترسی بالا به استعدادها و رویکردی کاملا دولتی به استراتژی اجرای هوش مصنوعی را ترکیب کرده است.
برای آنکه نوآوری هوش مصنوعی در آسهآن به رشد بهرهوری، اشتغال با کیفیت و عدالت منجر شود، گزارش چهار اولویت منطقهای را تعیین کرده است. این اولویتها شامل حاکمیت انسانمحور، توسعه مهارتهای فراگیر (بهویژه برای زنان و جوانان)، توانمندسازی بنگاههای کوچک و متوسط برای غلبه بر موانع فناوری و در نهایت تقویت همکاریهای منطقهای در تبادل دانش و توسعه منابع انسانی میشود.
به گفته «کریستین فیگلان»، اقتصاددان سازمان بینالمللی کار و نویسنده اصلی این گزارش: «بهرهبرداری از مزایای هوش مصنوعی مولد به چیزی فراتر از دسترسی به فناوری نیاز دارد. دستاوردهای بهرهوری به سرمایهگذاری در سرمایه انسانی و حمایت اجتماعی وابسته است. در نهایت، آنچه سرنوشت بازار کار را رقم میزند، صرفا میزان مواجهه با هوش مصنوعی نیست، بلکه کیفیت سیاستهایی است که تابآوری و آمادگی کارگران، بنگاهها و نهادها را هدف قرار میدهند.»
منبع: ILO