ساکنان زعفرانیه: پارک محله را برای ساخت کلانتری از بین نبرید
جمعی از ساکنان محدوده میدان تجریش و خیابان شهید جلالوند با امضای استشهادی خطاب به مسئولان، خواستار تغییر محل احداث کلانتری شدهاند. آنها تأکید کردهاند با اصل ایجاد کلانتری مخالفتی ندارند اما ساخت آن در محل فعلی را به زیان فضای سبز، آرامش محله و کیفیت زندگی ساکنان میدانند.
ساکنان میدان تجریش و خیابان شهید جلالوند در استشهادی که به امضای جمعی از اهالی رسیده نوشتهاند تصمیم برای تخریب پارک محله و ساخت کلانتری نگرانی گستردهای میان خانوادهها ایجاد کرده است. آنها توضیح دادهاند این پارک طی سالیان متمادی تنها فضای سبز و محل بازی کودکان و نوجوانان و محل گردهمایی خانوادههای این محدوده بوده و نقش مهمی در ایجاد نشاط اجتماعی سلامت روانی و تأمین محیطی امن برای بازی کودکان داشته است.
ساخت یک کلانتری تازه در زعفرانیه در مسیر سیلاب و در حریم پارک و درختان مخالفتهای زیادی در پی داشته است، کارشناسان نگران تکرار حوادثی مثل سیلاب شیراز در سال ۱۳۹۸ و سیلاب تجریش در سال ۱۳۶۶ هستند و ساختوساز در حریم درختان و پهنه حفاظت از روددرهها را در تعارض با ضوابط میدانند. حالا اهالی محله هم مخالفت خود را در استشهادی محلی نشان دادهاند.
در این نامه که به دست آتیهآنلاین رسیده آمده است که از بین رفتن این فضای سبز و حذف آن برای ساخت یک ساختمان اداری اثری مستقیم و جبرانناپذیر بر کیفیت زندگی ساکنان خواهد گذاشت و امنیت روانی و روابط اجتماعی محله را تحت تأثیر قرار میدهد.
اهالی در ادامه به ویژگیهای محل اجرای پروژه اشاره کردهاند. به گفته آنها کلانتری قرار است در یک خیابان بنبست و در میان بافتی کاملاً مسکونی ساخته شود. آنها نوشتهاند این خیابان ظرفیت تردد مستمر خودروهای انتظامی و مراجعه روزانه شهروندان را ندارد و رفتوآمد شبانهروزی خودروهای انتظامی انتقال متهمان و مراجعات متعدد موجب برهم خوردن آرامش ساکنان و تغییر ماهیت محیط مسکونی خواهد شد.
نامه همچنین به وجود یک مدرسه در فاصله حدود ۲۰۰ متری محل پروژه اشاره میکند. از نگاه ساکنان نزدیکی کلانتری به فضای آموزشی و همچنین فاصله اندک آن با بازار قائم و مراکز تجاری میدان تجریش حساسیت جانمایی پروژه را بیشتر کرده و میتواند بار ترافیکی این محدوده را افزایش دهد. آنها از مسئولان خواستهاند با در نظر گرفتن نظر ساکنان زمینی مناسب خارج از فضای سبز و دور از مراکز آموزشی برای احداث کلانتری انتخاب شود.
یکی از بخشهای مهم این استشهاد تأکید بر این نکته است که ساکنان با اصل تقویت امنیت و ایجاد مراکز انتظامی مخالفتی ندارند و از تلاش نیروهای انتظامی قدردانی میکنند اما معتقدند جانمایی فعلی با اصول شهرسازی حقوق شهروندی و منافع عمومی سازگار نیست. آنها نوشتهاند تخریب فضای سبز عمومی و جایگزینی آن با ساختمان کلانتری اقدام مناسبی برای این محله نیست و درخواست کردهاند محل اجرای پروژه تغییر کند.
در کنار این اعتراض مردمی یک نهاد پژوهشی نیز در گزارشی ششصفحهای که برای وزیر کشور، رئیس سازمان بازرسی کل کشور ،فرمانده کل انتظامی، وزیر نیرو ،شهردار تهران، رئیس شورای شهر تهران ،استاندار تهران ،مدیرعامل شرکت آب منطقهای تهران ،رئیس سازمان حفاظت محیط زیست دادستانی تهران فرماندار شمیرانات و تعدادی دیگر از مسئولان ارسال شده نسبت به ادامه اجرای پروژه هشدار داده است.
در این گزارش آمده است ساختمان چهارطبقه کلانتری در مجاورت رودخانه جعفرآباد و در حریم مستقیم رودخانه احداث میشود و فضای سبزی را اشغال میکند که در عبور و کنترل سیلاب نقش حیاتی دارد. گزارش تأکید میکند حذف این فضای باز فقط به از بین رفتن پارک محدود نمیشود بلکه خود ساختمان نیز به مانعی در مسیر جریان آب تبدیل خواهد شد و در زمان وقوع سیلاب میتواند بحران را تشدید کند.
در این گزارش برای بررسی شرایط هیدرولوژیکی منطقه از مدلهای HEC-HMS و HEC-RAS استفاده شده است. بر اساس نتایج این مطالعات دبی اوج سیلاب در بارش طراحی حدود ۶۰ مترمکعب بر ثانیه برآورد شده است. گزارش میگوید ساختمان کلانتری تمام حریم آزاد رودخانه را اشغال میکند و به عنوان تنها مانع در مسیر رودخانه سیلابی عمل خواهد کرد.
به نوشته این گزارش ساختمان در هنگام وقوع سیلاب همانند یک سد عمل میکند. این وضعیت موجب افزایش تراز آب در بالادست تجمع جریان تغییر ناگهانی مسیر آب تمرکز جریان تشدید نیروهای هیدرودینامیکی و افزایش فشار بر سازه خواهد شد. همچنین در صورت تخریب موضعی ساختمان امکان آزاد شدن ناگهانی حجم زیادی از آب و ایجاد موج شدید در پاییندست وجود دارد؛ اتفاقی که میتواند خسارتهای گستردهتری ایجاد کند.
گزارش سپس به ممنوعیتهای قانونی میپردازد و با استناد به قانون توزیع عادلانه آب و آییننامه بستر و حریم رودخانهها اعلام میکند آبهای جاری از مشترکات عمومی هستند و هرگونه اعیانی حفاری یا تصرف در بستر و حریم رودخانه بدون مجوز وزارت نیرو ممنوع است. همچنین دستگاههای اجرایی پیش از اجرای هر پروژه موظف به استعلام از وزارت نیرو هستند و هرگونه تصرف بدون موافقت این وزارتخانه فاقد وجاهت قانونی است.
در بخش دیگری از گزارش به ساخت دو طبقه زیرزمین تا تراز منفی شش متر پرداخته شده است. گزارش هشدار میدهد این عمق تقریباً همسطح کف رودخانه است و میتواند موجب تضعیف دیواره کانال ریزش دیواره در زمان سیلاب یا بالا آمدن سطح آب زیرزمینی نفوذ آب شکست هیدرولیکی بستر فرسایش زیرسطحی قطع مجرای طبیعی آبخوان و تغییر رژیم هیدرولوژیکی منطقه شود. در این گزارش این اقدام مصداق دخالت غیرمجاز در بستر و حریم رودخانه دانسته شده است.
در ادامه گزارش درباره پیامدهای احتمالی وقوع سیلاب نیز هشدار داده شده است. به اعتقاد نویسندگان گزارش اگر سیلابی با دوره بازگشت بالاتر از طراحی رخ دهد احتمال برخورد سنگ تنه درخت و اجسام شناور با ساختمان وجود دارد و در صورت تخریب موضعی سازه حجم بزرگی از آب به صورت ناگهانی آزاد خواهد شد. همچنین انسداد مسیر جریان و افزایش تراز آب در بالادست میتواند موجب آبگرفتگی گسترده در واحدهای مسکونی و آسیب به تأسیسات شهری شود.
بخش دیگری از نامه به مسئولیتهای حقوقی اختصاص دارد. گزارش تصریح میکند اگر در نتیجه این پروژه حادثهای رخ دهد و خسارت مالی جرح یا فوتی ایجاد شود مسئولیت میتواند متوجه مجریان طرح ناظران فنی مدیران و مسئولانی باشد که دستور ادامه پروژه یا تأمین اعتبار آن را صادر کردهاند و همچنین دستگاههایی که بدون استعلام صحیح یا بدون اخذ موافقت وزارت نیرو مجوز صادر کردهاند. در گزارش تأکید شده تخریب اموال عمومی و ایجاد خطر برای جان مردم قابل تعقیب کیفری است و مسئولان مربوطه ممکن است با مسئولیت مدنی و انتظامی نیز روبهرو شوند.
در جمعبندی گزارش آمده احداث کلانتری در محل فعلی از نظر فنی حقوقی و ایمنی قابل قبول نیست و عملیات عمرانی باید بدون تأخیر متوقف شود. همچنین پیشنهاد شده ساختمان به نقطهای خارج از حریم رودخانه و خارج از مسیر مستقیم جریان سیلاب منتقل شود. گزارش تأکید میکند فضای پیرامون آبراهه باید به عنوان فضای سبز و پارک سیلابی حفظ شود و هیچ ساختوساز دائمی در آن انجام نگیرد. در پایان نیز از فرمانده کل انتظامی خواسته شده با توجه به جایگاه کلانتری به عنوان نماد امنیت هرچه سریعتر دستور انتقال پروژه به محل امن صادر شود.