سموم کشاورزی؛ تهدید خاموشی که جان کارگران را نشانه گرفته است
روایت کارگران و هشدار کارشناسان نشان میدهد استفاده غیراصولی از سموم و کودهای شیمیایی در کشاورزی، سلامت کارگران و حتی مصرفکنندگان را با تهدیدهای جدی از جمله افزایش خطر ابتلا به سرطان روبهرو کرده است.
به گزارش آتیه آنلاین از ایلنا؛ سالهاست کارگران بخش کشاورزی و باغداری در کنار سختیهای معمول این شغل، با خطری کمتر دیدهشده نیز دستوپنجه نرم میکنند؛ خطری که به گفته برخی کارشناسان، میتواند پیامدهایی مانند بیماریهای تنفسی، مشکلات کلیوی، اختلالات اسکلتی ـ عضلانی و حتی سرطان را به دنبال داشته باشد. روایت کارگران و نتایج برخی مطالعات، زنگ خطری درباره آثار بلندمدت استفاده از سموم و کودهای شیمیایی در این بخش به صدا درآورده است.
روایت یک باغدار؛ از دردهای مزمن تا نگرانی از بیماری
«علیرضا.ع» که بیش از ۱۵ سال در باغهای خانوادگی در دماوند و گیلاوند فعالیت کرده و اکنون در تهران به فروشندگی لباس مشغول است، میگوید علاوه بر دردهای مزمن کمر، زانو و عضلات، با مشکلات تنفسی و کلیوی نیز روبهرو شده است. او معتقد است تماس مداوم با سموم کشاورزی در بروز این مشکلات بیتأثیر نبوده است.
به گفته این کارگر، در سالهای فعالیتش تجهیزات ایمنی کافی در اختیار کارگران قرار نداشت و حتی نگهبان باغ نیز با وجود استفاده از یک ماسک ساده، دچار سرفههای شدید بود. او همچنین به فوت عمویش بر اثر سرطان پس از سالها فعالیت در باغداری اشاره میکند و میگوید این موضوع همواره برای خانوادهاش سؤالبرانگیز بوده است.
هشدار پژوهشگر حوزه کشاورزی درباره بیماریهای شایع
آنا پینتو، پژوهشگر حوزه کشاورزی و فعال اجتماعی، معتقد است مشکلات کارگران این بخش تنها به آسیبهای جسمی ناشی از کار سنگین محدود نمیشود. به گفته او، سردرد، آلرژی، مشکلات گوارشی، بیماریهای ریوی و انواع سرطان در میان کارگران مزارع و باغها بیش از بسیاری از مشاغل دیگر مشاهده میشود.
پینتو تأکید میکند در بسیاری از موارد، کارگران بدون تجهیزات حفاظتی مناسب وارد زمینهایی میشوند که بهتازگی سمپاشی شدهاند. او همچنین یادآور میشود که بخش قابل توجهی از نیروی کار کشاورزی در بسیاری از کشورها را کارگران مهاجر تشکیل میدهند؛ گروهی که معمولاً از حمایتهای شغلی و ایمنی کمتری برخوردار هستند.
نگرانی از مصرف بیرویه سموم در ایران
کیوان خاصی، کارشناس مسئول ثبت سرطان استان کرمانشاه، پیشتر با اشاره به افزایش سرطانهای دستگاه گوارش در ایران، یکی از عوامل مؤثر را مصرف گسترده سموم و کودهای شیمیایی عنوان کرده بود. او بر توسعه روشهای مبارزه بیولوژیک با آفات و کاهش وابستگی به سموم شیمیایی تأکید دارد و معتقد است این رویکرد میتواند هم سلامت جامعه و هم محیط زیست را حفظ کند.
سمومی که تا ۴۰ روز باقی میمانند
مجید رمضانی، پزشک حوزه بیماریهای شغلی و مدیر یک مرکز آزمایشهای زیستمحیطی در استان البرز، نیز نسبت به آثار باقیماندن سموم روی محصولات و در محیط باغها هشدار میدهد. به گفته او، برخی سموم مورد استفاده در باغهای ایران به دلیل کیفیت و شرایط واردات، مدت بیشتری روی گیاهان باقی میمانند و حتی تا ۴۰ روز آثار آنها در محیط حفظ میشود.
رمضانی میگوید در حالی که بسیاری از کارگران تنها یک یا دو روز پس از سمپاشی وارد باغ و مزرعه میشوند، تماس پوستی و تنفسی با این مواد میتواند سلامت آنان را تهدید کند. وی همچنین تأکید میکند که تاکنون نتایج مطالعات خود را در اختیار نهادهای مسئول قرار داده، اما هنوز اقدام مؤثری برای کاهش این مخاطرات انجام نشده است.
ضرورت نظارت و پژوهش بیشتر
کارشناسان معتقدند نبود آمار دقیق از بیماریهای شغلی در میان کارگران کشاورزی، برنامهریزی برای پیشگیری را دشوار کرده است. آنان خواستار تشدید نظارت بر کیفیت سموم، رعایت فاصله ایمن پس از سمپاشی، استفاده از تجهیزات حفاظتی استاندارد و گسترش تحقیقات درباره ارتباط بیماریها با شرایط کار در بخش کشاورزی هستند؛ اقداماتی که میتواند از بروز خسارتهای جبرانناپذیر برای کارگران و مصرفکنندگان جلوگیری کند.