سقوط نفت و جهش بورسهای جهانی پس از اعلام آتشبس مشروط میان آمریکا و ایران
اعلام آتشبس مشروط میان آمریکا و ایران و بازگشایی موقت تنگه هرمز، قیمت نفت را ۱۵ درصد پایین کشید و موجی از رشد در بورسهای جهانی و سهام حملونقل ایجاد کرد.
بازارهای جهانی روز چهارشنبه با واکنشی سریع به اعلام آتشبس مشروط میان آمریکا و ایران، شاهد سقوط شدید قیمت نفت و رشد چشمگیر شاخصهای سهام بودند؛ تحولی که نگرانیها درباره تداوم بحران انرژی ناشی از اختلال در تنگه هرمز را موقتا کاهش داد.
بر اساس گزارش گاردین، پس از آنکه دونالد ترامپ تنها ساعتی پیش از پایان ضربالاجل خود از حمله نظامی به ایران عقبنشینی کرد و این تصمیم را به پذیرش یک آتشبس دو هفتهای مشروط ساخت، شورای عالی امنیت ملی ایران نیز اعلام کرد در صورت توقف حملات، این آتشبس را میپذیرد. همزمان تهران متعهد شد عبور کشتیها از تنگه هرمز طی این دوره تحت مدیریت نیروهای نظامی ایران از سر گرفته شود.
این تحول بلافاصله بازار نفت را تحت تاثیر قرار داد. بهای نفت برنت، شاخص اصلی بازار جهانی، با افت ۱۴.۴ درصدی به حدود ۹۳.۵ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا نیز نزدیک به ۱۴.۷ درصد سقوط کرد و به محدوده ۹۶ دلار بازگشت. با این حال، قیمتها همچنان بالاتر از سطح پیش از آغاز درگیریها باقی ماندهاند؛ نشانهای از آنکه بازار هنوز نسبت به پایداری آرامش تردید دارد.
همزمان با ریزش قیمت نفت، بورسهای جهانی جهش کردند. شاخص فراگیر Stoxx 600 اروپا بیش از ۳.۶ درصد رشد کرد که بزرگترین صعود روزانه آن در حدود یک سال گذشته ارزیابی میشود. در لندن نیز شاخص FTSE 100 با رشد ۲.۵ درصدی به بالاترین سطح خود از نخستین روزهای جنگ ایران رسید. در بازارهای آسیایی نیز شاخص نیکی ژاپن بیش از ۵ درصد و شاخص کاسپی کرهجنوبی ۷.۵ درصد افزایش یافت.
بیشترین رشد در بازار سهام مربوط به شرکتهای حملونقل، گردشگری و خطوط هوایی بود؛ بخشی که در هفتههای اخیر بیشترین فشار را از جهش قیمت سوخت متحمل شده بود. در مقابل، سهام غولهای نفتی مانند BP و Shell با افت محسوس روبهرو شد، زیرا کاهش ریسک ژئوپلیتیک به معنای تخلیه بخشی از حباب قیمتی انرژی است.
با وجود این واکنش مثبت، تحلیلگران هشدار دادهاند که بازارها هنوز از مرحله خطر عبور نکردهاند. به گفته کارشناسان، پرسش اصلی این است که آیا مذاکرات برنامهریزیشده در اسلامآباد میتواند به یک آتشبس پایدار و بازگشت کامل تردد نفتکشها و کشتیهای گاز مایع از تنگه هرمز منجر شود یا خیر. در حال حاضر، این آتشبس تنها یک «فرصت تنفس» برای بازارها تلقی میشود، نه پایان قطعی بحران.
در بازارهای موازی نیز نشانههای کاهش اضطراب دیده شد. بازده اوراق خزانهداری آمریکا کاهش یافت، بیتکوین و سایر رمزارزها رشد کردند و همزمان معاملهگران بخشی از انتظارات تورمی ناشی از شوک انرژی را تعدیل کردند. با این حال، مؤسسات مالی بینالمللی تاکید دارند حتی در صورت تثبیت آتشبس، قیمت نفت احتمالا به سطح پیش از جنگ بازنخواهد گشت و اثرات تورمی بحران همچنان در ماههای آینده پابرجا خواهد ماند.