پاسخ شهرداری به سه پرونده بحثبرانگیز؛ از قرارگاههای معیشتی تا خانهریز و زیرپلها
سخنگوی شهرداری تهران در نشست خبری امروز به سه موضوع پرحاشیه مدیریت شهری واکنش نشان داد؛ «طرح ۱۹ قرارگاه جدید»، «ساماندهی افراد بیخانمان در زیرپلها» و «طرح خانهریز». مطهر محمدخانی در این نشست تلاش کرد ضمن اصلاح برخی برداشتهای اولیه، چارچوب رسمی شهرداری را درباره این طرحها توضیح دهد و بر نقش حمایتی مدیریت شهری در کنار دولت تأکید کند.
برخی از طرحها و خبرهای اخیر شهرداری تهران با پرسشها و ابهامات کارشناسی مواجه شده است. سخنگوی شهرداری تهران در نشست خبری خود، بهطور مشخص به سه محور اصلی که در روزهای اخیر مورد توجه رسانهها بود پاسخ داد.
نخستین محور به موضوع ابلاغ ۱۹ قرارگاه جدید در شهرداری تهران بازمیگردد؛ ساختاری که از سوی مدیرعامل سازمان خدمات و مشارکتهای اجتماعی با تمرکز بر اقتصاد، معیشت، اشتغال و حمایت از آسیبدیدگان جنگ معرفی شده بود. این خبر در ابتدا بهعنوان یک برنامه عملیاتی با رویکرد معیشتی تفسیر شد، اما مطهر محمدخانی در نشست خبری توضیح داد که این برداشت دقیق نیست.
به گفته او، آنچه در حال طراحی است «یک طرح جامع در حوزههای مختلف» است و نه صرفاً یک بسته معیشتی. محمدخانی تأکید کرد شهردار تهران در حال آمادهسازی مجموعهای از راهکارها و پیشنهادهاست که هدف آن کمک به دولت در شرایط خاص کشور و کاهش فشار بر شهروندان است. او افزود این طرح هنوز در مرحله بررسی کارشناسی قرار دارد و به جمعبندی نهایی نرسیده است. به گفته وی، کمیتههای تخصصی در حال بررسی ابعاد مختلف آن هستند تا در نهایت به یک چارچوب اجرایی واحد برسند.
محمدخانی همچنین با اشاره به برخی واکنشها نسبت به نقش شهرداری در این حوزه گفت رویکرد مدیریت شهری از ابتدا همکاری با دولت و کمک به کاهش بار اجرایی در شرایط دشوار بوده است. او تأکید کرد که هدف، ایجاد همافزایی میان نهادهای مختلف و نزدیک شدن به الگوی «مدیریت واحد شهری» است.
دومین محور به موضوع ساماندهی افراد دارای آسیب اجتماعی و بهویژه جمعآوری افراد بیخانمان از زیرپلها و فضاهای عمومی شهر اختصاص داشت؛ موضوعی که در ماههای اخیر با انتقاد برخی کارشناسان حوزه رفاه اجتماعی مواجه شده است.
منتقدان این رویکرد را فاقد پشتوانه پایدار سیاستی دانسته و معتقدند تمرکز بر جمعآوری فیزیکی افراد، بدون مداخله در ریشههای ساختاری مانند فقر، اعتیاد و نبود مسکن، منجر به بازتولید مسئله در مقیاسی دیگر میشود.
محمدخانی در پاسخ به این انتقادها گفت روند ساماندهی آسیبهای اجتماعی در سالهای اخیر با چالشهایی روبهرو بوده است. او با اشاره به شرایط خاص سال ۱۴۰۴ از جمله بحرانها و حوادث امنیتی و جنگ ۱۲ روزه، توضیح داد که بخشی از ظرفیت دستگاههای اجرایی در آن دوره به مدیریت بحران اختصاص یافته و همین موضوع بر روند رسیدگی به آسیبهای اجتماعی اثر گذاشته است.
وی افزود شهرداری تهران اکنون با تکیه بر زیرساختهای موجود، از جمله بیش از ۲۰ هزار تخت برای ساماندهی معتادان متجاهر، در تلاش است هماهنگی میان دستگاهها را افزایش داده و شرایط را به وضعیت مطلوب سال ۱۴۰۳ بازگرداند. به گفته او، رویکرد جدید بر بازسازی ظرفیتهای پیشین و تقویت همکاری بیندستگاهی متمرکز است.
سومین محور نشست به طرح «خانهریز» اختصاص داشت؛ طرحی که در حوزه مسکن و با هدف مشارکت سرمایههای خرد در ساختوساز معرفی شده است.
محمدخانی در توضیح این طرح تأکید کرد که «خانهریز» به معنای فروش متری یا پیمانکاری مسکن نیست، بلکه مدلی از مشارکت در ساخت است که شهرداری در آن بستر سرمایهگذاری را برای شهروندان فراهم میکند. به گفته او، هدف این طرح استفاده از ظرفیت زمینها و داراییهای شهرداری برای ورود سرمایههای خرد به بخش مسکن و ایجاد امکان مشارکت برای گروههایی است که توان ورود مستقیم به بازار مسکن را ندارند.
وی در عین حال تأکید کرد که این مدل نیازمند بررسیهای کارشناسی است و هنوز در مرحله نهاییسازی قرار ندارد. محمدخانی افزود که این طرح با هدف ایجاد جریان جدیدی در تأمین مالی پروژههای ساختمانی طراحی شده و میتواند به رونق صنعت مسکن و مشارکت عمومی کمک کند.