کشورهایی باکمترین میزان آب شیرین به ازای هر نفر

آب شیرین یکی از منابع طبیعی جهان است که به شکلی بسیار نابرابر توزیع‌ شده‌ و در عین حال یکی از حیاتی‌ترین آنها است.

اگرچه تنها حدود یک درصد از آب شیرین جهان به‌طور مستقیم و آسان برای استفاده انسان در دسترس است، برخی کشورها به دلیل برخورداری از شبکه‌های گسترده رودخانه‌ای، دریاچه‌ها و الگوهای بارندگی مناسب، منابع فراوان آب تجدیدپذیر دارند. در مقابل، برخی دیگر ناچارند برای کاهش فشار بر منابع محدود داخلی خود، به آب‌های زیرزمینی، شیرین‌سازی آب دریا یا واردات مواد غذایی و کالاها متکی باشند.

بررسی میزان منابع آب شیرین تجدیدپذیر داخلی به ازای هر نفر نشان می‌دهد که کمبود آب در کشورهای مختلف به عوامل متعددی مانند شرایط اقلیمی، جغرافیا و جمعیت بستگی دارد.

کویت؛ پایین‌ترین میزان منابع آب شیرین داخلی در جهان

کویت با برخورداری از منابع آب شیرین طبیعی بسیار محدود، در میان کشورهایی قرار دارد که کمترین میزان منابع آب شیرین تجدیدپذیر داخلی را به ازای هر نفر دارند. این کشور هیچ رودخانه یا دریاچه‌ای ندارد و برای تامین آب آشامیدنی مورد نیاز خود به آب شیرین‌شده دریا وابسته است. پس از کویت، بحرین با تنها ۹۳ فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر در رتبه بعدی قرار دارد.

مصر، نخستین کشور آفریقایی در این فهرست، با ۳۱۴ فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر در جایگاه بعدی قرار گرفته است؛ این در حالی است که رود نیل از این کشور عبور می‌کند.

تفاوت میان این کشورها و میانگین جهانی (حدود ۱۹۰ هزار و ۷۰۰ فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر)، بسیار چشمگیر است؛ به‌طوری که میزان آب شیرین سرانه در جهان بیش از دو هزار برابر میزان آن در بحرین است.

خاورمیانه؛ منطقه‌ای با بیشترین تعداد کشورهای کم‌آب

خاورمیانه هفت کشور از ۲۰ کشور دارای کمترین میزان آب شیرین به ازای هر نفر را در خود جای داده است. این کشورها شامل کویت، بحرین، امارات متحده عربی، قطر، یمن، اردن و عربستان سعودی هستند.

بسیاری از این کشورها در شمار خشک‌ترین کشورهای جهان قرار دارند و از بارندگی محدود و منابع اندک آب‌های سطحی دائمی برخوردارند.

همین شرایط توضیح می‌دهد که چرا شیرین‌سازی آب و مدیریت منابع آبی به بخش مهمی از زیرساخت‌های این منطقه تبدیل شده است. در بسیاری از کشورهای خاورمیانه، امنیت آبی تا حد زیادی به فناوری، واردات و مدیریت مصرف آب وابسته است.

کمبود آب شیرین محدود به خاورمیانه نیست

آفریقا هم هفت کشور در میان ۲۰ کشور دارای کمترین میزان آب شیرین سرانه دارد؛ تعداد کشورهایی که در این فهرست با خاورمیانه برابر است. مصر، سودان، موریتانی، لیبی، نیجر، الجزایر و جیبوتی در این گروه قرار دارند.

کشورهای آسیایی دارای کمترین میزان آب شیرین به ازای هر نفر شامل مالدیو، سنگاپور، ترکمنستان و پاکستان هستند.

ترکمنستان با وجود قرار گرفتن در رتبه شانزدهم این فهرست، بالاترین میزان مصرف آب به ازای هر نفر در جهان را دارد. دلیل اصلی این موضوع، صنعت پنبه این کشور و برداشت گسترده آب برای آبیاری از رودخانه آمودریا است.

سنگاپور هم با تنها حدود ۳۸۰۰ فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر، نمونه قابل توجهی است؛ زیرا این کشور با وجود جمعیتی بیش از شش میلیون نفر، مساحت محدود و منابع طبیعی آب اندکی دارد.

کشورهای کوچک جزیره‌ای هم ممکن است با محدودیت‌های جدی در زمینه آب شیرین مواجه باشند. مالت، تنها کشور اروپایی حاضر در این فهرست و با حدود ۳۴۰۰ فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر در جایگاه دوازدهم قرار دارد. باربادوس نیز به‌عنوان تنها نماینده قاره آمریکا، با حدود ۱۰ هزار فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر در میان ۲۰ کشور نخست قرار گرفته است.

بیشتر کشورهای این فهرست فاصله زیادی با میانگین جهانی دارند

از میان ۲۰ کشوری که کمترین میزان منابع آب شیرین تجدیدپذیر داخلی به ازای هر نفر را دارند، ۱۵ کشور کمتر از ۵ هزار فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر در اختیار دارند؛ رقمی که تنها بخش بسیار کوچکی از میانگین جهانی است.

دسترسی ناکافی به آب شیرین تنها سلامت عمومی را تهدید نمی‌کند، بلکه می‌تواند توسعه اقتصادی را هم محدود کند؛ زیرا بر کشاورزی تاثیر می‌گذارد و به افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی بر سر منابع آبی منجر می‌شود.

این آمار نشان می‌دهد که کمبود آب تنها به میزان کل منابع یک کشور مربوط نیست. اندازه جمعیت، شرایط جغرافیایی و اقلیم نیز تعیین می‌کنند که چه مقدار آب شیرین تجدیدپذیر به ازای هر نفر در دسترس باشد؛ و انتظار می‌رود این کمبود در آینده تشدید شود.

منبع: visualcapitalist.com