شکاف عمیق تولد در میان قارهها؛ آسیا و آفریقا پیشتازند
۸۵ درصد از نوزادان جهان در سال ۲۰۲۶ در آسیا و آفریقا متولد خواهند شد.
آمارهای جدید سازمان ملل نشان میدهد که از میان ۱۳۲.۵ میلیون نوزادی که امسال در سراسر جهان متولد میشوند، حدود ۸۵ درصد متعلق به دو قاره آسیا و آفریقا خواهد بود. این در حالی است که سهم اروپا و آمریکای شمالی از کل تولدهای جهان به کمتر از ۸ درصد کاهش یافته است.
بر اساس پیشبینیهای جمعیتی سازمان ملل که در پایگاه دادههای سایت ویژوآل کاپیتالیسم منتشر شده، قاره آسیا با ۶۴.۹ میلیون تولد، همچنان در صدر قرار دارد و به تنهایی نزدیک به نیمی (۴۹ درصد) از نوزادان جهان را به خود اختصاص میدهد. این رقم علیرغم کاهش نرخ باروری در کشورهایی مانند چین، ژاپن و کره جنوبی، ناشی از جمعیت عظیم و ساختار سنی جوان در بخشهایی از جنوب و جنوب شرق آسیاست.
در رتبه دوم، قاره آفریقا با ۴۷.۶ میلیون تولد، سهم ۳۵.۹ درصدی از کل موالید جهان را به خود اختصاص میدهد. این آمار بازتابی از نرخهای بالای باروری و جمعیت عمدتا جوان در بسیاری از کشورهای آفریقایی است که هنوز در مراحل ابتدایی گذار جمعیتی خود قرار دارند. کارشناسان پیشبینی میکنند سهم آفریقا از تولدهای جهانی در دهههای آینده همچنان افزایش یابد.
در مقابل، سایر قارهها سهم بسیار کوچکی از تولدهای جهان دارند. در میان سایر مناطق جهان، سهم آمریکای لاتین و حوزه کارائیب با ۹.۳ میلیون تولد، معادل ۷ درصد از کل موالید جهان است. پس از آن، اروپا با ۶.۱ میلیون تولد (۴.۶ درصد) و آمریکای شمالی با ۴ میلیون تولد (۳ درصد) قرار دارند. اقیانوسیه با ۷۰۰ هزار تولد، تنها ۰.۵ درصد از نوزادان جهان را به خود اختصاص داده و نهایتا در قاره جنوبگان به دلیل عدم وجود جمعیت دائمی، هیچ تولدی ثبت نشده است.
این شکاف عمیق جمعیتی نشاندهنده دو سر طیف تحولات جهانی است: از یک سو، کشورهای با نرخ باروری بسیار بالا عمدتا در آفریقای زیرصحرا، با چالشهایی نظیر فشار بر آموزش، زیرساختها و اشتغال مواجهاند. از سوی دیگر، بسیاری از اقتصادهای پیشرفته در اروپا و شرق آسیا با کاهش نرخ باروری به زیر سطح جانشینی (۲.۱ فرزند به ازای هر زن) و پیامدهای ناشی از آن مانند پیری جمعیت، کوچکشدن نیروی کار و فشار بر سیستمهای بازنشستگی و بهداشت دست به گریبانند.
برای مثال، کشورهایی مانند کره جنوبی، ژاپن، ایتالیا و اسپانیا نرخ خام تولد کمتر از ۷ در هر ۱۰۰۰ نفر را ثبت کردهاند که عواملی مانند بالارفتن سن ازدواج، هزینههای بالای مسکن و تغییر هنجارهای اجتماعی در آن موثر بوده است. در مقابل، کشورهایی مانند جمهوری آفریقای مرکزی با نرخ ۴۶.۹ ، چاد با نرخ ۴۴.۷ و سومالی با نرخ ۴۳.۳ تولد در هر ۱۰۰۰ نفر بالاترین نرخهای تولد جهان را دارند.
این روندها نشان میدهد که مرکز ثقل جمعیتی جهان بهطور فزایندهای به سمت آسیا و به ویژه آفریقا در حال حرکت است. این مسئله موجب میشود کشورهای سراسر جهان را به اتخاذ سیاستهای جمعیتی هدفمند برای مقابله با چالشهای پیش رو وادار میکند.