پیشبینی تبدیل ایران به جامعه سالمند تا سال ۱۴۳۰
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان با هشدار درباره روند سریع پیر شدن جمعیت ایران اعلام کرد در صورت تداوم روندهای کنونی، تا سال ۱۴۳۰ حدود یکسوم جمعیت کشور سالمند خواهند بود و این مسئله نیازمند برنامهریزی جدی اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی است.
به گزارش آتیه آنلاین، مجید فولادیان با اشاره به روند سریع تحولات جمعیتی در ایران اعلام کرد در صورت ادامه روندهای کنونی، تا سال ۱۴۳۰ حدود یکسوم جمعیت کشور را سالمندان تشکیل خواهند داد. به گفته مجید فولادیان، کاهش نرخ باروری در دهههای گذشته و افزایش امید به زندگی موجب شده است ساختار سنی جامعه بهتدریج به سمت سالمندی حرکت کند؛ وضعیتی که ایران را در زمره کشورهای دارای جمعیت سالمند قرار میدهد.
به گزارش ایلنا، فولادیان تأکید کرد سالمندی جمعیت در ذات خود نشانهای از توسعه و بهبود شاخصهای سلامت و کیفیت زندگی است، اما اگر برای مدیریت پیامدهای آن برنامهریزی بلندمدت و دقیق صورت نگیرد، میتواند چالشهای اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی مهمی ایجاد کند. به گفته او، یکی از نخستین حوزههایی که تحت تأثیر این تحول قرار میگیرد، ساختار اقتصادی و بازار کار است. با افزایش سهم سالمندان در جامعه، نسبت جمعیت در سن کار کاهش مییابد و در مقابل تعداد بازنشستگان افزایش پیدا میکند. این روند فشار بیشتری بر صندوقهای بازنشستگی و نظامهای بیمهای وارد خواهد کرد و در صورت نبود اصلاحات لازم، ممکن است منابع مالی کشور با چالشهای جدی مواجه شود.
وی همچنین به پیامدهای این تغییر جمعیتی برای نظام سلامت اشاره کرد و گفت سالمندان بیش از سایر گروههای سنی در معرض بیماریهای مزمن و غیرواگیر مانند دیابت، بیماریهای قلبی، فشار خون و اختلالات شناختی قرار دارند. به همین دلیل در آینده نیاز به خدماتی مانند مراقبتهای طولانیمدت، توانبخشی، مراقبت در منزل و خدمات تخصصی سالمندی به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت. از این رو توسعه زیرساختهای سلامت و تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه سالمندی از ضروریات پیش رو است.
فولادیان در ادامه به تأثیر سالمندی جمعیت بر ساختار خانواده و روابط اجتماعی اشاره کرد و گفت کوچک شدن خانوادهها، کاهش تعداد فرزندان و افزایش مهاجرتها باعث شده الگوی سنتی مراقبت از سالمندان در خانواده با محدودیتهایی روبهرو شود. در نتیجه احتمال افزایش سالمندانی که تنها زندگی میکنند یا از حمایت خانوادگی کمتری برخوردارند بیشتر خواهد شد و این مسئله لزوم تقویت نظام حمایتهای اجتماعی و خدمات جامعهمحور را برجسته میکند.
با این حال او تأکید کرد سالمندی جمعیت تنها یک تهدید نیست و میتواند فرصتی برای بهرهگیری از تجربه و دانش سالمندان نیز باشد. بسیاری از سالمندان دارای مهارتها و تجربیات ارزشمندی هستند که میتواند در حوزههای آموزشی، مشاورهای و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین توسعه «اقتصاد نقرهای» یا اقتصاد مبتنی بر نیازها و ظرفیتهای سالمندان میتواند زمینهساز ایجاد فرصتهای جدید اقتصادی و اشتغال باشد.
به گفته رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان، برای مدیریت این تحول جمعیتی لازم است اقداماتی مانند اصلاح نظام بازنشستگی، توسعه بیمههای مراقبت طولانیمدت، گسترش خدمات مراقبت در منزل، مناسبسازی شهرها برای سالمندان و تقویت سیاستهای حمایت از خانواده در دستور کار قرار گیرد. وی در پایان تأکید کرد سالمند شدن جمعیت ایران واقعیتی اجتنابناپذیر است و تصمیمهایی که امروز اتخاذ میشود تعیین خواهد کرد این روند به یک چالش تبدیل شود یا به فرصتی برای توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور.