صفهای طولانی اهدای خون، موجب انصراف اهداکنندگان شده است
یکی از عوامل اثرگذار بر ذخایر خونی، شرایط نیروی انسانی سازمان انتقال خون است که نسبت به سایر گروههای کادر درمان و حوزه سلامت، به شکل معناداری نامطلوب است. اضافهکاری یک نیروی فنی سازمان انتقال خون، یک سوم پرستار همردهای است که در بیمارستان کار میکند.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون گفت: «به دلیل کمبود نیرو، بعضا برای اهدای خون صفهای طولانی تشکیل میشود. این موضوع باعث میشود تا فراخوانهای ما را برای امر اهدای خون بیاثر کند، چرا که فرد مجبور میشود به دلیل کمبود نیرو، در صفهای طولانی منتظر بماند و از اهدای خون منصرف شود.»
بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون در مورد ذخایر خونی کشور توضیح داد و به ایلنا گفت: «فرایند اهدای خون یک فرایند اجتماعی است و مستقیم با روحیات افراد درگیر است. از این رو در بازههای زمانی مختلف سال، بسته به شرایط متفاوت است. جدا از این که در مناطق و اقلیمهای مختلف کشور، با ویژگیهای فرهنگی و بومی، امر اهدای خون متفاوت است.»
او ادامه داد: «در فصل بهار بالاترین آمار مراجعهکنندگان را برای اهدای خون داریم. اما همیشه در فصل زمستان به دلایل مختلفی از جمله سرما، کوتاهی روز، آلودگی هوا، تعطیلی مدارس، دانشگاهها و ادارات باعث میشوند که مردم کمتر تمایل داشته باشند از خانه بیرون بیایند و با کاهش اهدای خون مواجه باشیم.»
او اضافه کرد: «همه این موارد باعث میشود که مصرف خون و فرآوردههای آن بالا برود، چرا که در فصل زمستان به دلیل بارندگیها، حوادث ترافیکی ناشی از آن بالا میرود. همچنین به دلیل آلودگی هوا، بستریهای ناشی از آن افزایش مییابد. از این رو در این فصل از سال، با به هم خوردن تعادل اهدا و مصرف خون مواجه میشویم که باعث میشود مجموع ذخایر خون کشور کاهش یابد. اگرچه در حال حاضر وضعیت ذخایر خونی کشور در وضعیت مطلوب و در حال کنترل است.»
او در ادامه با اشاره به چالشهای اثرگذار بر ذخایر خونی کشور، گفت: «یکی از عوامل اثرگذار بر ذخایر خونی، شرایط نیروی انسانی سازمان انتقال خون است که نسبت به سایر گروههای کادر درمان و حوزه سلامت، به شکل معناداری نامطلوب است. به طور مثال اضافه کاری یک نیروی فنی سازمان انتقال خون، یک سوم پرستار هم ردهای است که در بیمارستان کار میکند.»
یکتاپرست اضافه کرد: «از این رو همکاران ما از سازمان خارج میشوند و به پرستاری تغییر شغل میدهند. این یکی از مشکلاتی است که موجب شده است در سالهای اخیر با ۳۰ درصد ریزش نیروی فنی مواجه شویم. این موضوع باعث میشود که فشار کاری بر دوش سایر همکاران بیفتد و نیروهای سازمان را با یک فرسودگی شغلی مواجه کرده است.»
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون گفت: «از سوی دیگر به دلیل کمبود نیرو، بعضا برای اهدای خون صفهای طولانی تشکیل میشود. این موضوع باعث میشود تا فراخوانهای ما را برای امر اهدای خون بیاثر کند، چرا که فرد مجبور میشود به دلیل کمبود نیرو، در صفهای طولانی منتظر بماند و از اهدای خون منصرف شود.»
او با اشاره به مشکلات حوزه مصرف خون در استان های مختلف، گفت: «به طور مثال در استان سیستان و بلوچستان ۳۵۰۰ بیمار تالاسمی وجود دارد که باید ماهی دو بار خون دریافت کنند. یعنی تنها برای بیماران تالاسمی در استان سیستان و بلوچستان حدود ۷ هزار واحد خون تولیدی در این استان باید به این عزیزان اختصاص یابد. به علاوه این که به دلیل ناایمن بودن جاده ها، آمار حوادث ترافیکی در این استان نیز بالا است که موجب میشود مصرف خون در این استان بالا باشد.»
او اضافه کرد: «از سوی دیگر، استان مازندران نیز آمار بالایی از بیماران تالاسمی دارد و همچنین به دلیل گردشپذیر بودن این استان و تردد بالا در جادههای آن، آمار حوادث ترافیکی آن بالا است که موجب میشود نیاز به خون در این استان نیز بالا باشد.»
یکتاپرست تاکید کرد: «استانی مانند تهران نیز قطب درمان کشور است و افراد برای درمانهای پیشرفتهتر به این استان مراجعه میکنند، از این رو این عوامل موجب میشود که نیاز به خون و فرآوردههای آن در این استان بالا باشد.»
او در پایان گفت: «باید در نظر داشت که مدیریت ذخایر خونی یک فرایند کاملا علمی، پیچیده و بر اساس استاندارد های روز دنیا است. مواردی که به آن اشاره شد، از جمله چالش هایی است که ما با آن مواجه هستیم، اگرچه برنامهریزیهایی برای رفع آن صورت گرفته است. به خصوص با وجود حمایتی که شخص وزیر بهداشت از سازمان انتقال خون دارند و قول های مساعدی از سوی معاونت توسعه وزارت بهداشت در خصوص مشکلات بودجهای سازمان داده شده است، امیدواریم این مشکلات حل شود.»