رشد شتابان جمعیت آفریقا؛ فرصتی برای توسعه یا تهدیدی برای آینده؟
کارشناسان هشدار میدهند رشد سریع جمعیت آفریقا بدون سرمایهگذاری در آموزش، اشتغال و توانمندسازی زنان، میتواند فرصت جمعیتی این قاره را به بحرانی اقتصادی و اجتماعی تبدیل کند.
به گزارش آتیه آنلاین، جمعیت قاره آفریقا با شتابی بیسابقه در حال افزایش است؛ روندی که میتواند در صورت مدیریت صحیح، به موتور محرک رشد اقتصادی این قاره تبدیل شود، اما در نبود سرمایهگذاری در آموزش، اشتغال و بهداشت، خطر تشدید فقر، بیکاری و بیثباتی را به همراه خواهد داشت.
بر اساس گزارش ایرنا، پیشبینیها نشان میدهد جمعیت آفریقا از حدود ۱.۵ میلیارد نفر در سال ۲۰۲۵ به ۲.۵ میلیارد نفر تا سال ۲۰۵۰ خواهد رسید و این قاره سریعترین نرخ رشد جمعیت جهان را تجربه خواهد کرد. همچنین انتظار میرود تا چند دهه آینده، از هر دو نوزاد متولدشده در جهان، یک نفر در آفریقا به دنیا بیاید.
کارشناسان معتقدند افزایش جمعیت و نیروی کار جوان میتواند فرصت کمنظیری برای رشد اقتصادی ایجاد کند، اما بهرهگیری از این ظرفیت مستلزم ایجاد فرصتهای شغلی، توسعه نظام آموزشی و ارتقای مهارتهای نیروی انسانی است. در غیر این صورت، رشد جمعیت به جای تبدیل شدن به مزیت، فشار بیشتری بر دولتها، منابع طبیعی و خدمات عمومی وارد خواهد کرد.
گزارش «مرکز آفریقایی برای تحول اقتصادی» نشان میدهد بخش قابل توجهی از جوانان آفریقایی با بیکاری و کمبود مهارتهای حرفهای روبهرو هستند. از سوی دیگر، نیمی از جمعیت این قاره کمتر از ۱۵ سال سن دارند و نرخ بالای بارداری در سنین نوجوانی نیز به تداوم چرخه فقر و نابرابری دامن زده است.
در کنار رشد سریع جمعیت، برخی کشورهای شمال و جنوب آفریقا نیز با روند سالمندی روبهرو هستند. پیشبینی میشود جمعیت افراد بالای ۶۰ سال در این قاره تا سال ۲۰۵۰ بیش از سه برابر شود و به حدود ۲۳۵ میلیون نفر برسد.
کارشناسان تأکید میکنند توانمندسازی زنان، گسترش دسترسی به آموزش، خدمات بهداشتی و برنامهریزی خانواده از مهمترین راهکارهای کنترل منطقی رشد جمعیت و بهبود کیفیت زندگی است. همچنین سرمایهگذاری در اشتغال و آموزش میتواند جمعیت جوان آفریقا را به مزیتی اقتصادی تبدیل کند.
بر اساس این گزارش، کشورهایی مانند نیجر، نیجریه، جمهوری دموکراتیک کنگو، آنگولا، تانزانیا، سومالی، چاد و مالی بیشترین رشد جمعیتی را در دهههای آینده تجربه خواهند کرد. به باور کارشناسان، آینده آفریقا به تصمیمهای امروز دولتها وابسته است؛ تصمیمهایی که میتواند این رشد جمعیتی را به فرصتی برای توسعه یا عاملی برای گسترش بحرانهای اجتماعی و امنیتی تبدیل کند.