پرورش صنعتی مرغ روند گسترش باکتری عامل اسهال را تسریع میکند
ماهیت متمرکز پرورش مدرن مرغ، شرایط ایدهآلی را برای باکتری کامپیلوباکتر فراهم کرده و به آن اجازه تکامل میدهد.
یک مطالعه جدید نشان داد که با افزایش شدت پرورش صنعتی، تبادل سویههای کامپیلوباکتر بین پرندگان وحشی و مرغها بهطور چشمگیری افزایش یافته است و شرایط ایدهآلی برای آمیختگی، گسترش و کسب ویژگیهای جدید توسط این باکتری فراهم کرده است. همچنین افزایش ویژگیهای مقاومت ضد میکروبی در سویههای در گردش مشاهده شده که نگرانیهایی را درباره دشوارتر شدن درمان بیماریهای جدی در انسان ایجاد کرده است.
پروفسور سام شپرد از دانشگاه آکسفورد و نویسنده ارشد این مقاله گفت: «با انفجار جمعیت مرغها، آنها بهطور فزایندهای سویههایی را از پرندگان وحشی مختلف دریافت کرده و به دیگ جوشانی از تکامل باکتریایی تبدیل شدهاند. تعداد زیادی سویه گرد هم میآیند و ترکیب میشوند. ما این را نمیخواهیم، زیرا این جایی است که میکروبهای هیولای جدید از آن سر برمیآورند.»
کامپیلوباکتر شایعترین علت باکتریایی اسهال در سراسر جهان است و سالانه بیش از سه برابر مجموع سایر باکتریهای غذاییِ تحت نظارت در بریتانیا، باعث ایجاد موارد گاستروانتریت میشود. تخمین زده میشود ۶۰ تا ۸۰ درصد عفونتهای کامپیلوباکتر از طریق گوشت خام مرغ منتقل میشود.
شپرد گفت: «پخت و پز عوامل بیماریزا را از بین میبرد، اما فقط یک قطره کوچک برای آلوده کردن برگهای کاهو، دستها یا چاقوی شما کافی است.»
اکثر افراد بدون درمان بهبود مییابند، اما گاهی اوقات به آنتیبیوتیک نیاز است و عفونت خطر ابتلا به سندرم روده تحریکپذیر را هم افزایش میدهد. افزایش نرخ مقاومت ضد میکروبی، زمانی رخ میدهد که باکتریها در برابر داروهای طراحیشده برای از بین بردن آنها مقاوم میشوند، به این معنا که برخی از آنتیبیوتیکهایی که قبلا برای درمان عفونتهای کامپیلوباکتر استفاده میشدند، دیگر موثر نیستند.
از دهه ۱۹۶۰، تعداد مرغهای جهان هفت برابر افزایش یافته و به تقریبا ۲۷ میلیارد پرنده رسیده است که حدود ۷۰ درصد از کل زیستتوده پرندگان روی زمین را تشکیل میدهد. پرورش فشرده منجر به ایجاد مرغهای با «رشد شدید» شده است که در حدود پنج هفتگی به اندازه بالغ رسیده و ذبح میشوند. صنعتیشدن پرورش مرغ منجر به تولید پروتئین حیوانی ارزان در مقیاس وسیع شده، اما خطرات بهداشتی جدیدی نیز به همراه دارد.
آخرین پژوهش که در مجله «مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم» منتشر شده، نزدیک به ۲ هزار و 800 ژنوم باکتریایی را که از مرغها و پرندگان وحشی در ۳۰ کشور از جمله بریتانیا، آمریکا و چین بین سالهای ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۴ جمعآوری شده بود، تحلیل کرده است.
این مجموعه داده به دانشمندان امکان داد تا شاخههای تکاملی سویههای متنوع بیماری، از جمله نرخ تبادل بین میزبانها را بازسازی کنند. پیش از اهلیسازی مرغ در ۵ هزار سال پیش، سویههای کامپیلوباکتر به شدت به گونههای خاصی از پرندگان مرتبط بودند و عفونت متقابل کمی وجود داشت. اما با افزایش تعداد مرغها، این تصویر تغییر کرد و تخمین زده میشود که انتقال سویهها بین مرغها و پرندگان وحشی از سال ۱۹۰۰ به بعد، در مقایسه با دوران پیش از اهلیسازی، صد برابر افزایش یافته است؛ روندی که به نظر میرسد در دهههای اخیر نیز بهشدت ادامه داشته است.
شپرد گفت: «اندازه جمعیت پرورش یافته چیزی است که مشکل ایجاد میکند. تنظیم اکوسیستمهای جهان به این شکل، منجر به تکامل عوامل بیماریزا در درون پرندگان میشود. این یک خطر عظیم برای ماست. ما نمیتوانیم به تولید مرغ با این ظرفیت عظیم ادامه دهیم.»
محققان همچنین تغییرات ژنتیکی در کامپیلوباکتر را شناسایی کردند که با سازگاری با محیط مرغ مرتبط بود. این تغییرات شامل ژنهای درگیر در مقاومت ضد میکروبی است که میتوانند به باکتری کمک کنند تا در سیستمهای مدرن پرورش طیور زنده مانده و رشد کند، جایی که به طور معمول برای تشویق رشد سریع یا کنترل بیماری در سالنهای شلوغ، آنتیبیوتیک داده میشود.
«مایا پاردو»، هماهنگکننده حقوقی در سازمان «جوامع در برابر پرورش کارخانهای» گفت: «پرورش فشرده مرغ در بریتانیا از کنترل خارج شده است و افزایش صدبرابری در جابجایی کامپیلوباکتر، تازهترین مورد از فهرست بلند پیامدهای ویرانگر آن است. در حالی که جوامع بهشدت خواستار عدم احداث مزارع کارخانهای بیشتر هستند، دولت بهطرز مضحکی به دنبال تسهیل قوانین برنامهریزی برای ساخت هرچه بیشتر این تاسیسات صنعتی مملو از بیماری است.»
منبع: گاردین