پرونده «مسمومیت‌های بوعلی» در انتظار نتایج آزمایش؛ تداوم نگرانی دانشجویان
با گذشت دو روز از مسمومیت تعداد زیادی از دانشجویان دانشگاه بوعلی همدان، مسئولان و دانشجویان هنوز منتظر اعلام نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی مصدومان این اتفاق هستند.
روز یکشنبه نوزدهم مهرماه دانشگاه بوعلی همدان شاهد چالشی در حوزه تامین غذای سالم برای دانشجویان این دانشگاه بود. آن روز دانشجویان این دانشگاه در اعتراض به مسمومیت بیش از ده‌ها نفر از همکلاسی‌های خود و کیفیت غذا، اطراف سلف این دانشگاه تجمع کردند و ظرف‌های غذای خود را به نشانه اعتراض روی زمین گذاشتند.
در واکنش به این رویداد، اطلاعیه‌ای از سوی دانشگاه صبح روز دوشنبه ۲۰ مهرماه درباره مراجعه تعدادی از دانشجویان به مراکز درمانی با علائم مسمومیت گوارشی منتشر شد؛ این اطلاعیه بر اساس اطلاعاتی بود که تا آن زمان در اختیار معاونت دانشجویی و هیئت‌رئیسه دانشگاه قرار گرفته و در آن گفته شده بود که مشکل به وعده شام و دانشجویان ساکن خوابگاه‌ها محدود است.
به گفته معاون دانشجویی این دانشگاه، «بررسی علت و منشأ بروز این علائم، موارد مختلفی از جمله کیفیت مواد اولیه غذایی و مواد مورد استفاده در تهیه غذا، وضعیت دستگاه‌ها و فرایند پخت و همچنین شرایط نگهداری، توزیع و مصرف غذا و احتمال آلودگی از طریق ظروف را در بر می‌گیرد که این موارد با همکاری دانشگاه علوم پزشکی و مراجع تخصصی در دست بررسی است.»
در ادامه این ماجرا، غلامحسین مجذوبی، رئیس دانشگاه بوعلی‌سینای همدان، در پی بروز مسمومیت غذایی و بیماری تعدادی از دانشجویان این دانشگاه، ضمن ابراز تأسف از پیش‌آمدن این وضعیت، از دانشجویان آسیب‌دیده دلجویی و بابت نگرانی و دشواری پیش‌آمده برای آنان، عذرخواهی کرد.
نایب رئیس کمیسیون آموزش البته در واکنش به پیگیری‌های به عمل آمده گفته است: «هنوز نتایج آزمایشات از مسمومین به دست نیامده و باید پس از این آزمایش‌ها درباره مسمومیت ۶۰ دانشجو اظهارنظر کرد».
ممکن است مراجعات به مراکز درمانی به دلیل غذای دانشجویی نباشد
مجذوبی رئیس دانشگاه در پاسخ به پیگیری‌های آتیه آنلاین اعلام کرد: «هنوز نتایج کشت میکروبی حاصل از آزمایشات از آسیب‌دیدگان مشخص نشده و ما صبح روز سه‌شنبه در این ارتباط جلسه‌ای نیز داشتیم. به ما اعلام شد ممکن است این نتایج چهار روز دیگر به دست ما برسد، لذا نتایج بررسی‌های ما در روزهای آتی اعلام خواهد شد.»
او با اشاره به اینکه در صورت وقوع مسمومیت غذایی، ممکن است پیمانکار تامین غذای دانشجویی در این رویداد مسئولیت داشته باشد، گفت: «تعداد قابل توجهی از دانشجویان مسموم شده غیرخوابگاهی هستند و در میان آن‌ها چند نفر از کارکنان دانشگاه که از غذای دانشجویی استفاده نمی‌کنند، حضور دارند؛ در نتیجه این امکان وجود دارد که این مراجعات به مراکز درمانی ناشی از اپیدمی یک بیماری باشد و ارتباطی با غذای دانشجویی نداشته باشد.»
رئیس دانشگاه بوعلی همدان در پایان گفت: «قرار شده که مراکز درمانی برای درمان دانشجویان هزینه‌ای دریافت نکنند و به آن دسته از دانشجویان آسیب دیده که تاکنون هزینه‌ای پرداخت کردند نیز اعلام کردیم که هزینه درمان خود را از دانشگاه دریافت کنند.»
روایت دانشجویان؛ حراست سلف دانشگاه را بست!
در این میان دانشجویان دانشگاه بوعلی همدان روایت دیگری از این رویداد دارند. در ساعات ابتدایی مراجعان به مراکز درمانی با شکایت مسمومیت غذایی ۵۳ نفر اعلام شد، اما چند نفر از دانشجویان این دانشگاه اعلام کردند: «موارد درگیر مسمومیت بیش از ۶۰ نفر بوده و برخی نیز به دلیل خفیف بودن علائم اصلا به درمانگاه و بیمارستانی مراجعه نکردند که در آمارها نیامدند.»
یکی از دانشجویان دختر رشته حقوق این دانشگاه می‌گوید: «در همان دقایق ابتدایی اعتراض ما به وضعیت کیفیت غذا و مسمومیت همکلاسی‌هایمان، حراست دانشگاه فوراً وارد عمل شده و ضمن تقاضای پایان اعتصاب غذا و جمع کردن ظروف از روی زمین، سلف دانشگاه و آشپزخانه را بست. اعتراض ما البته به قیمت بالای ناهار و شام نیز بود. با این وجود فعالان صنفی قرار بود روز دوشنبه با ریاست دانشگاه درباره این اتفاق گفتگو کنند».
این دانشجو با انتقاد از وضعیت غذای دانشجویی و افت کیفیت آن توضیح می‌دهد: «در غذاهای ما گوشت قرمز و مرغ تقریباً توسط پیمانکار آشپزخانه حذف شده و دانشگاه نیز این مشکلات غذا را گردن پیمانکار می‌اندازد. این درحالی است که قیمت دو وعده ناهار و شام دانشجویان روی هم به ۷۰۰ هزار تومان در روز رسیده است.»
او با رد این ادعا که ممکن است مراجعات ناشی از مسمومیت غذایی نباشد، می‌گوید: «در بدو ورود به مراکز درمانی نزدیک به خوابگاه دانشجویان دانشگاه بوعلی، کادر درمان می‌پرسیدند که آیا مسموم غذای دانشگاه هستید؟ به نظر ما پزشکان به راحتی می‌توانند تشخیص دهند که منشاء مراجعه ناگهانی این دانشجویان چیست.»
شوک قیمتی و کیفیتی هنوز به غذای دانشجویی وارد نشده
تابستان امسال و قبل از بازگشایی دانشگاه‌ها، خبر حذف یارانه غذای دانشجویی التهاب قابل توجهی در فضای دانشگاهی کشور ایجاد کرد. دانشجویان این طرح را که شامل پرداخت مابه‌التفاوت حذف یارانه غذا به خود دانشجویان و به ویژه فعالان صنفی می‌شد، قسمتی از مجموعه سیاست‌های پولی‌سازی آموزش و کاهش رفاهیات دانشجویان ارزیابی می‌کردند.
در پایان با فشار فعالان صنفی دانشجویی و انتقادات مطرح شده در فضای رسانه‌ای، اجرای این طرح تعلیق شد؛ هرچند انتقادات از کیفیت غذای دانشجویی در این شرایط ادامه داشت و دلیل اصلی پیشنهاد حذف یارانه غذا نیز، کمبود منابع مالی وزارت علوم عنوان شد.
با این وجود، فواد موسوی، از اعضای شورای صنفی دانشگاه شهید بهشتی درباره مطالبات دانشجویان دانشگاه‌های دولتی در ارتباط با تغذیه دانشجویی توضیح می‌دهد: «تا جایی که ما می‌دانیم، نرخ مصوب غذای دانشجویی در وزارت بهداشت و وزارت علوم اعلام شده و در دانشگاه‌ها این نرخ رعایت می‌شود. به ویژه اینکه اجرای طرح حذف یارانه غذای دانشجویی نیز متوقف شد و امکان بالا بردن نرخ‌ها از نرخ تصویب شده وجود ندارد».
این فعال صنفی با اشاره به انتقاد مطرح شده از سوی دانشجویان برخی دانشگاه‌ها از جمله بوعلی همدان به نرخ غذای دانشجویان، می‌گوید: «واقعیت این است که نرخ‌های غذای دانشجویی برای دانشجویان روزانه کشور با پرداخت ۱۰ درصد قیمت تمام شده غذا بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان در هر وعده است. دانشجویان شبانه نیز با پرداخت ۳۰ درصد قیمت تمام شده غذای دانشجویی، مبلغ بیشتری می‌پردازند. انتقاد مطرح شده درباره قیمت بالای ۶۰۰ و ۷۰۰ هزار تومانی مجموع ناهار و شام، بیشتر هزینه مربوط به غذای دانشجویی دانشجویان شهریه‌پرداز، پردیس خودگردان و دانشجویان خارجی و بین‌الملل است. وزارت علوم متاسفانه بر این باور است که چون این افراد شهریه بسیار بالاتری می‌پردازند، لذا حتماً تمکن مالی پرداخت هزینه کامل غذا را دارند و آن‌ها ۱۰۰ درصد قیمت تمام شده را می‌پردازند.»
او در پایان درباره کیفیت غذای دانشجویی می‌گوید: «در تهران یکی از شرکت‌های مطرح صنایع غذایی کشور متولی تهیه و تولید غذای دانشجویی بیش از ۵ دانشگاه اصلی شده و کیفیت غذا به همین دلیل تغییری نکرده است. اما در خارج استان تهران می‌توان از طریق تشکل‌های مربوطه پیگیر موضوع کیفیت غذا شد».
با این اوصاف، به نظر می‌رسد دانشجویان علیرغم تعلیق اجرای طرح حذف یا کاهش یارانه غذای دانشجویی، همچنان نگران افزایش قیمت و افت کیفیت غذای دانشجویی هستند، موضوعی که رفع آن از نگاه آن‌ها نیازمند پیگیری تشکل‌ها و شوراهای صنفی دانشجویی است.