روغن و تخممرغ رکورددار گرانی؛ دو دهک اول تورم شدیدتری تجربه کردند
تورم سالانه خانوارهای کشور در مردادماه به ۶۹.۹ درصد رسید؛ درحالیکه دهکهای کمدرآمد با ۷۸.۳ درصد و خانوارهای روستایی با ۸۳.۱ درصد فشار تورمی سالانه بیشتری را تجربه کردند.
به گزارش آتیهآنلاین، بر اساس گزارش تازه مرکز آمار تورم ماهانه خانوارهای کشور در مرداد ۱۴۰۵ برابر ۳.۴ درصد بوده که نسبت به تیر 0.3 واحد افزایش یافته است است. تورم نقطهبهنقطه -یعنی رشد قیمتها نسبت به مرداد سال قبل- به 89 درصد رسیده که نسبت به تیر (87.9 درصد) با افزایشی 1.1 واحد درصدی همراه بوده است. اما بررسی نرخ تورم سالانه -میانگین ۱۲ ماه اخیر نسبت به ۱۲ ماه پیش از آن- در مرداد به 69.9 درصد رسیده که نسبت به تیر (66 درصد) ۴.۰3.6 واحد درصد افزایش نشان میدهد.
نگاهی به تورم نقطهبهنقطه گروههای مختلف کالاها و خدمات نشان میدهد دخانیات (160.9)، خوراکیها و آشامیدنیها (127.5) و مبلمان و لوازم خانگی و نگهداری معمول آنها» (117.8 درصد) بیشترین تورم مردادماه را به خود اختصاص دادهاند و کمترین تورم نقطه به نقطه مرداد مربوط به مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها بوده است.
همچنین بررسی تورم ماهانه کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور در مرداد ماه 1405 نشان میدهد سبزیها و حبوبات، لبنیات و تخم مرغ و ارتباطات با تورم 9.3، 8.6 و 6.7 درصدی در صدر جدول قرار دارند و کمترین تورم مربوط به انواع گوشت قرمز و سفید با تورم 1.3 درصدی بوده است.
روغن و تخم مرغ صدرنشین گرانی
مرکز آمار همزمان در گزارشی جداگانه تغییرات متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب برای گروههای مختلف کالاهای خوراکی در مناطق شهری کشور را در مرداد ماه 1405 منتشر کرده است. این گزارش نشان میدهد از 53 قلم خوراکی منتخب در نقاط شهری، تعداد 41 قلم، درصد تغییر سالانه بالاتر از نرخ تورم نقطهای نقاط شهری کشور (85.6 درصد) داشتهاند. همچنین روغن جامد و مایع و تخم مرغ با افزایش 383.2، 340.3 و 293.8 درصدی نسبت به مرداد سال قبل بیشترین افزایش قیمت را داشتهاند. کمترین افزایش قیمت در مرداد نیز مربوط به لوبیا چیتی، لپه و لوبیا قرمز بوده است.
دو دهک اول تورم شدیدتری تجربه کردند
دادههای مرکز آمار همچنین نشان میدهد نرخ تورم ماهانه و نقطه به نقطه برای دهکهای مختلف هزینهای متفاوت است؛ بهطوریکه نرخ تورم نقطه به نقطه از 85.7 درصد برای دهک دهم (ثروتمندترین) تا 101.4 درصد برای دهک دوم (از کمدرآمدترین گروهها) در نوسان است. تورم ماهانه نیز برای دهک دهم 3 و برای دهک اول 3.6 درصد اعلام شده است.
نرخ تورم سالانه نیز از 67.6 درصد برای دهک دهم (ثروتمندترین) تا 78.3 درصد برای دهک دوم (از کمدرآمدترین گروهها) در نوسان است. در مورد تورم خوراکیها این نوسان بین 100.6 درصد برای دهک دهم (ثروتمندترین) تا 109.4 درصد برای دهک اول (کمدرآمدترین گروه) است. ریشه این نابرابری را باید در سبد مصرفی خانوارها جست.
تفاوت تورم دهکهای درآمدی عمدتاً به تفاوت در سبد مصرفی خانوارها برمیگردد. بر اساس گزارش اخیر پژوهشکده پولی و بانکی، خانوارهای کمدرآمد بخش بزرگتری از درآمد خود را صرف کالاها و خدمات ضروری مانند خوراک، مسکن، بهداشت و حملونقل میکنند؛ بنابراین وقتی قیمت این اقلام افزایش مییابد، فشار تورمی بیشتری را تجربه میکنند. در مقابل، خانوارهای پردرآمد سهم بیشتری از هزینههای خود را به کالاها و خدمات غیرضروری یا لوکس اختصاص میدهند و به دلیل تنوع بیشتر سبد مصرفی و توان مالی بالاتر، انعطاف بیشتری برای تغییر الگوی مصرف دارند. در نتیجه، یک افزایش قیمت واحد برای همه خانوارها به معنای تورم یکسان نیست؛ شدت اثر افزایش قیمت بر هر دهک به این بستگی دارد که آن کالا یا خدمت چه سهمی از هزینههای آن خانوار را تشکیل میدهد.
توزیع جغرافیایی گرانی به نفع تهران؛ بیشترین تورم در ایلام، کردستان و لرستان
گزارش مرکز آمار همچنین نشان میدهد خانوارهای روستایی کشور فشار تورمی سنگینتری نسبت به خانوارهای شهری تحمل میکنند. در مرداد ماه امسال، نرخ تورم سالانه در مناطق روستایی به 83.1 درصد رسیده، در حالی که همین شاخص برای مناطق شهری 67.7 درصد است. تورم نقطهبهنقطه نیز در روستاها 108.4 درصد بوده است، در برابر 85.6 درصد در شهرها. با این حال تورم ماهانه در خانوارهای شهری 3.4 درصد و در خانوارهای روستایی 3.5 درصد اعلام شده است.
در میان استانهای کشور نیز، ایلام با نرخ تورم سالانه 86.3 درصد بیشترین نرخ تورم را در مرداد به خود اختصاص داده بود و پس از آن کردستان با تورم سالانه 85.7 درصد و لرستان با 84.6 درصد قرار دارند. در سوی مقابل، تهران با نرخ تورم سالانه 58.2 درصد، کمترین فشار تورمی را در میان استانها تجربه کرده و پس از آن اصفهان و گیلان با 66.3 و 66.6 درصد تورم، در ردههای بعدی قرار میگیرند. وضعیت تورم نقطه به نقطه در بین استانها نیز همین تصویر را تایید میکند.
مجموع این ارقام نشان میدهد فشار تورمی در مردادماه برای همه خانوارها یکسان نبوده است؛ دهکهای پایین که سهم بیشتری از هزینههای خود را صرف کالاهای ضروری میکنند و خانوارهای روستایی، با افزایش شدیدتر قیمتها مواجه شدهاند. از سوی دیگر، جهش قیمت اقلامی مانند روغن و تخممرغ نشان میدهد بخش مهمی از این فشار مستقیماً به هزینههای ضروری زندگی منتقل شده است. در چنین شرایطی، اتکا به نرخ تورم کل کشور بدون توجه به تفاوت میان دهکها، مناطق جغرافیایی و گروههای کالایی، تصویر کاملی از میزان فشار گرانی بر زندگی خانوارها ارائه نمیکند.