راه اندازی اتوبوس های ویژه زنان؛طرح رمضانی دائمی می شود؟
از ۷ اسفند اتوبوسهای ویژه بانوان در چهار خط تهران فعال میشود.همزمانی ماه رمضان با روزهای پایانی سال مدیریت شهری را به اجرای طرحی در شبکه اتوبوسرانی کشانده؛ طرحی که با عنوان «ارتقای رفاه و ایمنی بانوان» معرفی میشود، اما همزمان پرسشهایی درباره تداوم سیاست جداسازی در فضاهای شهری را نیز به همراه دارد.
تهران در اسفند چهره دیگری پیدا میکند؛ خیابانهایی که از صبح تا شب در رفتوآمدند، ایستگاههایی که هر دقیقه شلوغتر میشوند و خریدهای نوروزی که ریتم شهر را تند میکند. امسال اما ماه مبارک رمضان هم به این شلوغی اضافه شده و الگوی سفرهای شهری را تغییر داده است؛ بخشی از رفتوآمدها به ساعات میانی روز و عصر منتقل شده و فشار مضاعفی بر ناوگان حملونقل عمومی وارد کرده است.در چنین شرایطی، شرکت واحد اتوبوسرانی تهران از راهاندازی سرویسهای ویژه بانوان خبر داده است.
مسعود سلیم جوهری، معاون بهرهبرداری شرکت واحد، اعلام کرده از پنجشنبه ۷ اسفند، در چهار خط پرتردد شهر، سرویسهای ویژه بانوان با نشان مشخص فعال میشوند. این اتوبوسها در دو بازه زمانی ۹ تا ۱۲ صبح و ۱۵ تا ۱۹ عصر، با سرفاصله ۳۰ دقیقهای حرکت خواهند کرد.خطوط تعیینشده عبارتاند از۱۰۲ پایانه خاوران – پایانه آزادی،۱۰۳ پایانه علم و صنعت – پایانه خاوران،۱۰۷ پایانه معین – میدان تجریش و۴۰۷ میدان جمهوری – میدان بهارستان.
به گفته معاون شرکت واحد، هدف از اجرای این طرح «تأمین رفاه، ایمنی و آرامش بیشتر بانوان» و مدیریت افزایش تقاضای سفر در روزهای پرتردد سال است. او تأکید کرده در صورت افزایش تقاضا، ظرفیت این سرویسها تقویت خواهد شد.
در این روایت، طرح جدید بخشی از تمهیدات خدماتی برای ایام خاص تلقی میشود؛ پاسخی اجرایی به افزایش حجم سفر و تلاشی برای منظمتر کردن جابهجایی شهروندان.
موضوع جداسازی زنان در فضاهای شهری طی سالهای گذشته در حوزههای مختلف دنبال شده و اغلب با عنوان «حمایت» یا «تسهیل حضور زنان» توجیه شده است.منتقدان میپرسند: آیا راهاندازی سرویسهای ویژه، نشانه ارتقای کیفیت کلی خدمات است یا ادامه سیاست تفکیک در فضای عمومی؟ آیا اگر مسئله، ازدحام و فشار بر ناوگان است، افزایش تعداد اتوبوسها و کاهش سرفاصله برای همه شهروندان کارآمدتر نیست؟
از نگاه موافقان، چنین طرحی میتواند احساس امنیت و آرامش بیشتری برای بخشی از مسافران فراهم کند. از نگاه منتقدان، تمرکز بر تفکیک ممکن است به جای حل ریشهای مشکل کمبود ظرفیت، به ایجاد ساختارهای موازی و تثبیت جداسازی در حملونقل عمومی بینجامد. این طرح با رویکردی حمایتی آغاز شده و قرار است در روزهای شلوغ پایان سال اجرا شود. اما تجربه نشان داده بسیاری از طرحهای مناسبتی، به سیاستهای دائمی تبدیل میشوند.