اوتیسم در بحران جنگ؛ چرا کودکان حساستر واکنش نشان میدهند
کارشناسان میگویند کودکان مبتلا به اوتیسم در شرایط جنگی بهمراتب آسیبپذیرتر از دیگر کودکان هستند و صداها، تغییرات محیطی و اضطراب اطرافیان میتواند در آنها واکنشهای شدید رفتاری و حتی پسرفت رشدی ایجاد کند؛ موضوعی که ضرورت حمایت و آمادگی ویژه خانوادهها را دوچندان میکند.
اوتیسم بهعنوان یک وضعیت رشدی-عصبی با چالش در تعامل و ارتباط اجتماعی شناخته میشود؛ اما در شرایط بحران مانند جنگ، این چالشها میتواند پررنگتر و پیچیدهتر شود.
به گفته متخصصان، کودکان مبتلا به اوتیسم نسبت به محرکهای محیطی، بهویژه صداهای بلند، تغییرات ناگهانی و آشفتگیهای اطراف، حساسیت بیشتری نشان میدهند. به همین دلیل، حضور در فضاهای پرتنش مانند پناهگاهها میتواند برای آنها تجربهای دشوارتر از سایر کودکان باشد.
کارشناسان توصیه میکنند والدین هنگام انتقال کودک به پناهگاه یا مناطق امن، نیازهای حسی او را در نظر بگیرند؛ برای نمونه استفاده از هدفون برای کاهش آزار صوتی یا همراه داشتن وسایلی مانند پتو برای ایجاد احساس امنیت و آرامش میتواند کمککننده باشد.
در عین حال، تشخیص اوتیسم به معنای لزوم توجه بیشتر و مداخله سریعتر والدین در شرایط بحران است؛ تا جایی که در صورت امکان، خروج کودک از مناطق درگیر جنگ بهعنوان یک اولویت مطرح میشود.
نحوه درک کودکان مبتلا به اوتیسم از جنگ نیز یکسان نیست و به سطح شناخت و توانایی ارتباطی آنها بستگی دارد. با این حال، حتی درک نسبی از شرایط میتواند واکنشهای شدید به صداها و تنشهای محیطی را در پی داشته باشد.
برخی منابع مراقبتی تأکید میکنند که این کودکان بهشدت تحت تأثیر هیجانات و اضطراب اطرافیان قرار میگیرند و ممکن است این فشار روانی را به شکل پرخاشگری، اضطراب شدید یا فروپاشی رفتاری نشان دهند.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت قرار گرفتن کودک در منطقه جنگی بدون حمایت کافی، احتمال پسرفت رشدی نیز وجود دارد؛ بهگونهای که برخی مهارتهای پیشین او ممکن است تضعیف شود.
برای کاهش اثرات جابجایی در شرایط اضطراری، توصیه میشود والدین پیش از سفر، کودک را تا حد امکان آماده کنند. توضیح ساده و قابلفهم درباره آنچه قرار است رخ دهد، همراه با نشان دادن تصاویر یا نشانههای بصری از مقصد، میتواند به کاهش اضطراب کودک کمک کند.