چگونه «صداهراسی» را در شرایط جنگ کنترل کنیم؟
صداهراسی یکی از واکنشهای طبیعی انسان در شرایط جنگی است؛ حالتی که در اثر حساس شدن ذهن به صداهای ناگهانی شکل میگیرد و میتواند با تپش قلب، اضطراب یا واکنشهای شدید احساسی همراه باشد. کارشناسان میگویند با چند راهکار ساده میتوان این واکنش طبیعی مغز را تا حد زیادی کنترل کرد.
در شرایط جنگی ذهن انسان نسبت به صداهای محیطی حساستر میشود و همین موضوع میتواند باعث بروز «صداهراسی» شود؛ حالتی که در آن فرد نسبت به صداهای ناگهانی واکنش شدید نشان میدهد. با این حال، با استفاده از چند روش ساده میتوان این واکنش طبیعی مغز را تا حدی مدیریت کرد.
کارشناسان سه عامل اصلی را در شکلگیری این ترس مؤثر میدانند؛ فعال شدن سیستم هشدار مغز و ترشح آدرنالین، شرطی شدن ذهن به صداهای ناگهانی و همچنین تداعی ناخودآگاه خاطرات تلخ یا تجربههای ترسناک گذشته.
صداهراسی معمولاً با نشانههایی مانند پرش ناگهانی، تپش قلب، احساس تنگی نفس، تهوع یا واکنشهای احساسی مانند خشم یا گریه ناگهانی همراه است.
برای کنترل این وضعیت چند اقدام فوری پیشنهاد شده است. یکی از روشها «تنفس مربعی» است؛ به این شکل که فرد چهار ثانیه دم عمیق انجام دهد، چهار ثانیه نفس خود را نگه دارد و سپس در چهار ثانیه بازدم انجام دهد. این تمرین به آرام شدن سیستم عصبی کمک میکند.
تمرکز ذهنی نیز میتواند مؤثر باشد؛ برای مثال فرد میتواند نام چند شیء اطراف خود را با صدای بلند یا در ذهن تکرار کند تا ذهن از حالت اضطراب خارج شود. استفاده از صداهای آرامبخش مانند صدای طبیعت یا «خش سفید» و همچنین استفاده از هدفونهای نویزگیر نیز از دیگر راهکارهای پیشنهادی برای کاهش حساسیت به صداهاست.
در مورد کودکان نیز توصیه میشود ترس آنها با تبدیل کردن منشأ صدا به یک بازی ساده کاهش یابد. در لحظات اضطراب، در آغوش گرفتن کودک میتواند احساس امنیت ایجاد کند و توضیح ساده و قابل فهم درباره ماهیت صداها نیز به کاهش ترس آنها کمک خواهد کرد.