اول مهر در اتاق فرمان ترافیک تهران

صبح اول مهر، پیش از آنکه مدرسه‌ها کار خود را آغاز کنند، رفت‌وآمد در خیابان‌های تهران بیشتر شد. ساعت ۵:۴۰ بار ترافیکی شکل گرفت و از ساعت ۶:۳۵ محورهای ورودی شهر شلوغ‌تر شدند. در مرکز مدیریت ترافیک تهران، رئیس پلیس راهور، معاون حمل‌ونقل شهرداری، مدیران اتوبوسرانی، تاکسیرانی و کنترل ترافیک و نماینده فرمانداری از همان ساعات ابتدایی صبح تصاویر معابر را روی مانیتورها دنبال می‌کردند. پلیس اعلام کرد میزان تردد نسبت به روز قبل ۲۰ درصد افزایش یافته اما تا آن ساعت گره ترافیکی خاصی در شهر به وجود نیامده بود.

پیش از آغاز سال تحصیلی پلیس برآورد کرده بود که رفت‌وآمد در مهر حدود ۳۰ درصد بیشتر از ماه‌های قبل شود. تجربه سال گذشته هم نشان می‌داد هفته نخست مهر می‌تواند حجم تردد را تا ۲۳ درصد افزایش دهد. در اول مهر سال گذشته ترافیک از حدود ساعت شش صبح شروع شد و تا ساعت ۸:۳۰ ادامه داشت. مناطق یک، سه، ۱۰، ۱۴ و ۱۵ بیشترین تراکم را داشتند و بیشترین تعداد تصادف در منطقه پنج ثبت شد. امسال نیز مناطق یک و سه بیشترین تراکم مدارس تهران را دارند.

درباره مقایسه ترافیک امسال با سال گذشته دو آمار متفاوت اعلام شد. ابوالفضل موسوی‌پور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، گفت وضع معابر نسبت به مدت مشابه سال قبل تغییر محسوسی نکرده است. محسن هرمزی، معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، ساعتی بعد گفت ترافیک روز اول مهر نسبت به سال گذشته ۲۴ درصد کمتر شده است. 

صبح اول مهر بدون حادثه هم نبود. یک دستگاه پژو در ابتدای بزرگراه صیاد شیرازی پیش از خواجه عبدالله انصاری واژگون شد و یک ال۹۰ نیز روی پل طبقاتی صدر از مسیر خارج شد. پلیس هر دو خودرو را از مسیر کنار زد و این دو حادثه تلفات جانی نداشت. در میدان هفده شهریور نیز یک دختر هفت‌ساله از موتورسیکلت افتاد و از ناحیه مچ دست آسیب دید.

۲۵۰۰ یا ۲۷۰۰ اتوبوس؟

یکی از موضوع‌های اصلی جلسه صبحگاهی، تعداد اتوبوس‌های فعال بود. مهدی علیزاده، مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی، گفت ۲۷۰۰ دستگاه اتوبوس در سطح شهر فعال هستند و قرار است این تعداد تا شنبه به سه هزار دستگاه برسد. هرمزی اما بعدتر تعداد اتوبوس‌های فعال را ۲۵۰۰ دستگاه اعلام کرد و گفت این رقم شنبه به ۳۵۰۰ دستگاه می‌رسد. درباره علت تفاوت این دو آمار توضیحی منتشر نشد.

مدیرعامل اتوبوسرانی اعلام کرد ۲۲ خط با بیش از ۴۰۰ دستگاه اتوبوس نوسازی شده‌اند و شش خط دیگر نیز در روزهای اخیر نوسازی شده‌اند. خط ۲۸۵ به طور کامل برقی شده و شهرداری منطقه ۱۲ نیز به عنوان نخستین منطقه سبز، ناوگان خود را به سمت برقی‌شدن برده است. مسئولان شهری همچنین گفته‌اند بیش از ۸۳ درصد ناوگان اتوبوسرانی در دوره فعلی مدیریت شهری نوسازی شده است.

مترو نیز از ساعت ۵:۳۰ صبح فعالیت خود را آغاز کرد. به گفته هرمزی، قطارها در نخستین روز مهر با فاصله چهار دقیقه حرکت کردند و استفاده از مترو رایگان بود. شهرداری همچنین قصد دارد ایستگاه مترو حرم حضرت عبدالعظیم حسنی را تا پایان مهر یا اوایل آبان به بهره‌برداری برساند. با افتتاح این بخش نزدیک به هفت کیلومتر به شبکه مترو تهران اضافه خواهد شد.

۳۱ اتوبوس دوکابین در راه تهران

هرمزی در حاشیه جلسه از ورود ۳۱ دستگاه اتوبوس دوکابین BRT به کشور خبر داد. به گفته او، مراحل ترخیص این اتوبوس‌ها روز چهارشنبه انجام می‌شود و انتقال آنها به تهران از روز پنج‌شنبه آغاز خواهد شد. شهرداری امیدوار است این اتوبوس‌ها را از ابتدای هفته آینده وارد خطوط کند.

همزمان در مسیر BRT میدان آزادی تا پایانه شرق جدید نیز تغییراتی در حال انجام است. شکل برخی ایستگاه‌ها تغییر می‌کند و بخشی از نرده‌ها جمع‌آوری می‌شود تا مسیر برای تردد متروباس‌های ۲۶ متری آماده شود. هرمزی بابت وضعیت فعلی این مسیر از شهروندان عذرخواهی کرد و گفت ساماندهی آن ادامه دارد.

سرویس مدارس؛ مسئله‌ای که تا اول مهر حل نشد

اگر ترافیک صبح اول مهر در ساعت‌های نخست بدون گره جدی پیش رفت، وضع سرویس مدارس همچنان مسئله‌دار بود. رئیس پلیس راهور تهران گفت بر اساس آیین‌نامه سال ۱۴۰۲ باید درباره خودرو و راننده سرویس مدارس دو استعلام از پلیس گرفته شود اما این استعلام‌ها تا آغاز سال تحصیلی انجام نشده است. پلیس در هفته نخست خودروهای بدون برچسب را جریمه نمی‌کند اما از هفته دوم مهر برخورد با این خودروها آغاز خواهد شد.

هرمزی گفت مسئولیت اصلی سرویس مدارس با آموزش و پرورش است و سازمان تاکسیرانی نقش ناظر دارد. به گفته او از ۱۲۰ شرکت تاکسیرانی فقط ۴۰ شرکت برای دریافت مجوز مراجعه کرده‌اند و از میان آنها تنها ۲۰ شرکت شرایط لازم برای رتبه‌بندی و فعالیت را داشته‌اند.

او همچنین از همکاری آموزش و پرورش انتقاد کرد و گفت نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها خانواده‌ها را سردرگم کرده است. شهرداری برای سرویس مدارس پنج مرکز معاینه فنی را در نظر گرفته اما تا شروع سال تحصیلی فقط ۵۴۰ خودروی سرویس مدرسه برای معاینه فنی مراجعه کرده‌اند. ساعات فعالیت مراکز معاینه فنی نیز از ۱۵ شهریور تا ۱۵ مهر دو ساعت بیشتر شده است.

درباره ثبت‌نام در سامانه سپند نیز آمارهای منتشرشده با هم نمی‌خواند. تعداد ثبت‌نام‌ها ۱۷ هزار و ۵۰۰ نفر اعلام شده است. در یک گزارش رقم سال گذشته ۲۴ هزار و ۵۰۰ نفر عنوان شده که بر این اساس ثبت‌نام امسال حدود ۲۹ درصد کمتر شده است. در گزارش دیگری اما از افزایش ۶۹ درصدی ثبت‌نام سخن گفته شده است. هنوز توضیحی درباره این اختلاف داده نشده است.

وضعیت سرویس دانش‌آموزان استثنایی متفاوت است. شهرداری اعلام کرده امسال بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان برای این بخش اختصاص داده شده است؛ رقمی که سال گذشته ۲۴۰ میلیارد تومان بود. حدود پنج هزار دانش‌آموز از این خدمات استفاده می‌کنند. در گزارش‌های منتشرشده تعداد خودروهای فعال نیز متفاوت اعلام شده است؛ در یک گزارش از ۱۷۰۰ خودرو و در گزارش دیگر از ۵۰۰ سرویس نام برده شده است.

۱۲ هزار تاکسی نوسازی شده است

در بخش تاکسیرانی نیز مدیران شهری از نوسازی ۱۲ هزار دستگاه تاکسی و ورود ۱۵۰۰ تاکسی برقی آیون خبر دادند. مدیرعامل سازمان تاکسیرانی گفت در جریان جنگ ۴۰ روزه حدود ۲۰۰ تاکسی در سطح شهر آسیب دیدند و ۲۵۰ تاکسی برقی آیون نیز در پارکینگ خسارت دیدند.

هزینه نوسازی تاکسی هم نسبت به سال گذشته به شدت افزایش یافته است. در گزارش‌های منتشرشده رقم کمک یا هزینه نوسازی از ۵۰۰ میلیون تومان در سال گذشته تا حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون یا یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان در سال جاری اعلام شده است. مسئولان تاکسیرانی افزایش بیش از ۲۰۰ درصدی قیمت خودرو را دلیل اصلی این افزایش می‌دانند. قرارداد ورود خودروهای هیبریدی نیز در دست پیگیری است.

نقص فنی خودروها و ترافیک مهر

در جلسه صبحگاهی چند بار به نقش نقص فنی خودروها در ایجاد ترافیک اشاره شد. بررسی‌های سال گذشته نشان داده بود ۳۷ درصد حوادث خودرویی روز اول مهر به نقص فنی مربوط بوده است. ۶۴ درصد این موارد برای خودروهای سواری و ۳۶ درصد برای خودروهای سنگین، وانت، اتوبوس و دیگر وسایل نقلیه ثبت شده بود.

هرمزی نیز سهم نقص فنی خودروها در ایجاد ترافیک را نزدیک به ۴۰ درصد اعلام کرد و از رانندگان خواست پیش از ورود به معابر مشکلات فنی خودروهای خود را برطرف کنند.

شرکت کنترل ترافیک همچنین اعلام کرد بیش از ۱۰۸ تقاطع مهم تهران به دوربین مجهز شده‌اند. برای چراغ‌های راهنمایی این تقاطع‌ها نیز تجهیزات پشتیبان در نظر گرفته شده تا هنگام قطع برق خاموش نشوند.

محدودیت‌های هشت روز نخست مهر

از اول تا هشتم مهر چند محدودیت برای کاهش ترافیک تهران اجرا می‌شود. استفاده از سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان در محدوده کنترل آلودگی هوا متوقف شده و خودروهای باری از ساعت ۶ تا ۱۰ صبح اجازه تردد ندارند. این محدودیت خودروهای حمل مواد غذایی و دارویی، حمل اثاثیه و وانت‌بارها را هم در بر می‌گیرد.

عملیات عمرانی‌ای که بخشی از مسیر عبور خودروها را اشغال کند یا ظرفیت خیابان و بزرگراه را کاهش دهد نیز باید در این مدت متوقف شود. برگزاری نمایشگاه‌های داخلی و خارجی در نمایشگاه بین‌المللی تهران هم از اول تا هشتم مهر محدود شده است. پیشنهاد یک روز دورکاری اختیاری کارکنان نیز مطرح شده اما اجرای آن به موافقت دولت و استانداری نیاز دارد.

شهرداری پیش از مهر خط‌کشی معابر، تابلوها، گاردریل‌ها، تجهیزات اطراف مدارس و برخی تقاطع‌ها را بازبینی کرده است. برای روز جهانی بدون خودرو نیز ۲۱ معبر در تهران در نظر گرفته شده و طرح‌هایی برای توسعه میکروموبیلیتی در ماه‌های آینده در دست بررسی است.

صبح اول مهر در اتاق فرمان ترافیک با رصد خیابان‌هایی گذشت که از پیش از ساعت شش صبح شلوغ شده بودندو گره ترافیکی گسترده‌ای هم  گزارش نشد .