وقتی صدای انفجار میآید، چه باید کرد؟
آیا میدانیم ۳۰ ثانیه اول بحران، سرنوشتسازترین لحظه است؟ در لحظات انفجار یا حمله، آنچه بیش از خود حادثه خطرناک است، «تصمیمهای اشتباه در چند ثانیه اول» است. تجربه بحرانهای شهری نشان میدهد بخش مهمی از آسیبها نه در لحظه انفجار، بلکه در واکنشهای شتابزده بعد از آن رخ میدهد.
صدای مهیبی در شهر میپیچد. شیشهها میلرزند. برق برای لحظهای قطع و وصل میشود. مردم از پنجرهها به بیرون نگاه میکنند، اما هنوز مشخص نیست چه اتفاقی افتاده است.
در خیابان، برخی میایستند تا ببینند چه شده، برخی فیلمبرداری میکنند و برخی در میان جمعیت دنبال مسیر خروج میگردند. اما در همین لحظه، خطر هنوز پایان نیافته است.
کارشناسان ایمنی و مدیریت بحران تأکید میکنند: سه تا پنج دقیقه اول، حیاتیترین زمان برای حفظ جان است.
باید سریع روی زمین نشست یا دراز کشید. اگر کولهپشتی یا وسیلهای در دسترس است، باید روی سر و گردن قرار گیرد. پس از آن، فرد باید در همان وضعیت بماند، چون احتمال انفجارهای بعدی وجود دارد.
ساختمان در چنین شرایطی میتواند خود به یک خطر تبدیل شود:باید از پنجرهها و دیوارهای بیرونی فاصله گرفت.
پناه گرفتن در نقاط امن مانند راهروهای داخلی یا سرویسها توصیه میشود.در صورت امکان، گاز و برق باید قطع شود.فضای باز همیشه امن نیست:باید از ساختمانهای بلند، تیرهای برق و شیشهها فاصله گرفت.
اگر پناهگاه در دسترس نیست، دراز کشیدن روی زمین و پوشاندن سر توصیه میشود.ایستادن برای تماشا یا فیلمبرداری میتواند خطر مستقیم ایجاد کند.
رانندگی در لحظه بحران خطر را چند برابر میکند:باید خودرو را متوقف کرد و از تونلها و پلها فاصله گرفت.در صورت امن بودن محیط، ماندن در خودرو ممکن است موقتاً قابل قبول باشد.اما مسیر باید برای امدادگران باز بماند.
در بحران، کودکان بیش از هر گروهی آسیبپذیر هستند:باید آنها را در آغوش گرفت و با جملات ساده و آرامشبخش صحبت کرد.ایجاد حس بازی و کنترل ساده میتواند اضطراب را کاهش دهد.از بیان جملات ترسناک و ناامیدکننده باید پرهیز شود.
حتی پس از توقف صدای انفجار، خطرات همچنان وجود دارد:ساختمانهای آسیبدیده ممکن است فروبریزند.نشت گاز، برقگرفتگی یا آتشسوزیهای ثانویه محتمل است.شبکه آب و فاضلاب ممکن است آلوده شده باشدو مهمتر از همه، مواد منفجرنشده یا ناشناس ممکن است در محیط باقی مانده باشد.در این شرایط، بازگشت به محل حادثه بدون تأیید نیروهای امدادی میتواند بسیار خطرناک باشد.
در نهایت، کارشناسان یک نکته را تکرار میکنند:در بحران، وحشت از خود حادثه خطرناکتر است.تصمیمهای درست در چند ثانیه اول، میتواند تفاوت میان آسیب و نجات را رقم بزند.