وقتی دارو ابزار سیاست میشود، ریسک بزرگ دانمارک در بازی با اوزمپیک
با وجود سهم بالای نوو نوردیسک در بازار داروهای لاغری آمریکا، کارشناسان میگویند دانمارک نمیتواند از این صنعت بهعنوان اهرم فشار مؤثر در مذاکرات سیاسی با واشنگتن استفاده کند.
در حالی که دانمارک گفتوگوهایی را با ایالات متحده بر سر توافقی احتمالی درباره گرینلند آغاز کرده، برخی تحلیلها به نقش صنعت داروسازی این کشور، بهویژه شرکت نوو نوردیسک، در این مذاکرات پرداختهاند.
به گزارش یورونیوز، نوو نوردیسک، غول داروسازی دانمارکی و سازنده داروهای پرطرفدار کاهش وزن و دیابت مانند اوزمپیک و وگووی، سهم بزرگی از بازار آمریکا را در اختیار دارد. با این حال، کارشناسان معتقدند این موقعیت لزوماً به دانمارک اهرم فشار سیاسی مؤثری در برابر دولت آمریکا، بهویژه در دوره دونالد ترامپ، نمیدهد.
طبق آمار رسمی، مهمترین صادرات دانمارک به آمریکا محصولات شیمیایی و دارویی است که در سال ۲۰۲۴ ارزشی معادل ۲۱.۵ میلیارد کرون دانمارک داشته و ۳۴ درصد کل صادرات این کشور به آمریکا را شامل میشود. نوو نوردیسک در قلب این تجارت قرار دارد و حدود ۴۳ درصد از بازار داروهای کاهش وزن آمریکا را در اختیار دارد. با این حال، اقتصاددانان هشدار میدهند که استفاده از دارو بهعنوان ابزار فشار ژئوپلیتیکی میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
به گفته کارشناسان، اگر دانمارک یا آمریکا محدودیتی بر محصولات نوو نوردیسک اعمال کنند، این اقدام بیش از آنکه به آمریکا آسیب بزند، به خود دانمارک و این شرکت لطمه خواهد زد. بخش مهمی از فرایند تولید و تکمیل داروهای نوو نوردیسک، از جمله پر کردن قلمهای تزریقی، در خاک آمریکا انجام میشود؛ موضوعی که اعمال تعرفه یا تحریم کامل را دشوار میکند. از سوی دیگر، سماگلوتاید، ماده مؤثره این داروها، گرچه برای بیماران دیابتی و کاهش وزن مؤثر است، اما دارویی حیاتی مانند آنتیبیوتیک یا داروی سرطان محسوب نمیشود و نبود آن سیستم درمانی آمریکا را فلج نمیکند.
نکته مهم دیگر، وجود رقیب قدرتمند آمریکایی، یعنی شرکت الی لیلی و داروی مونجارو است. سهم بازار میان این دو شرکت تقریباً برابر است و در صورت ایجاد محدودیت برای نوو نوردیسک، بیماران میتوانند با نسخه پزشک به داروی رقیب روی بیاورند. از طرفی، بازار آمریکا حدود ۷۰ درصد فروش سماگلوتاید نوو نوردیسک را تشکیل میدهد و هیچ بازار دیگری توان جبران این حجم از درآمد را ندارد.
در نهایت، هرگونه اختلال در عرضه سماگلوتاید میتواند باعث شود سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) این دارو را دوباره در فهرست کمبود قرار دهد. در چنین شرایطی، داروخانهها میتوانند بهطور قانونی نسخههای «ترکیبسازیشده» و تأییدنشده از این دارو تولید کنند؛ پدیدهای که پیشتر نیز رخ داده و باعث شکایتهای گسترده نوو نوردیسک شده بود. به همین دلیل، کارشناسان معتقدند استفاده سیاسی از دارو نهتنها ابزار مؤثری برای دانمارک نیست، بلکه میتواند تهدیدی جدی برای منافع تجاری نوو نوردیسک باشد.