گوجهفرنگی؛ نماد تازه بحران هزینههای زندگی در آمریکا
قیمت گوجهفرنگی در آمریکا ۴۰ درصد افزایش یافته است. کارشناسان جنگ ایران، تعرفههای واردات از مکزیک و آبوهوای شدید را علت اصلی میدانند.
گوجهفرنگی که در همه چیز از برگرهای فستفود گرفته تا غذاهای سطح بالا یافت میشود، اکنون نقشی فراتر از بشقاب غذا پیدا کرده است: یادآوری آزاردهندهای از افزایش هزینهها.
بر اساس گزارش خبرگزاری AP، قیمت این توپکهای قرمز در یک سال گذشته بیش از هر ماده غذایی دیگری افزایش یافته و به یکی از سردردهای جدید مصرفکنندگان تبدیل شده است.
«آیزاک برنال کارباخو»، سرآشپز نیویورکی، میگوید: «گوجهفرنگی به نمادی از مسئلهای بسیار عمیقتر تبدیل شده است.» او از قربانی شدن «سادهترین لذتهای زندگی» با افزایش قیمتها گفت: «چیزی ساده مثل خرید سبزیجات تازه برای بسیاری از خانوادهها تبدیل شدن به یک تصمیم مالی جدی میشود.»
بر اساس آخرین شاخص قیمت مصرفکننده، قیمت گوجهفرنگی نسبت به یک سال قبل حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است. این رقم افزایش سایر مواد غذایی از جمله قهوه (۱۸.۵ درصد)، گوشت گاو (۱۷.۸ درصد) و ماهی و غذای دریایی منجمد (۱۲ درصد) را تحتالشعاع قرار داده است. شاخص تورم جداگانهای که پنجشنبه منتشر شد نشان داد قیمتها در آوریل نسبت به سال قبل ۳.۸ درصد افزایش یافته که بالاترین رقم در نزدیک به سه سال است.
کارشناسان افزایش قیمت گوجهفرنگی را تا حدی ناشی از دو رکن سیاستهای دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ میدانند: جنگ ایران و تعرفهها. جنگ، قیمت بنزین و هزینه حملونقل را افزایش داد. در همین حال، آمریکا از توافقی خارج شد که اجازه واردات بدون تعرفه گوجهفرنگی از مکزیک (تامینکننده اصلی این محصول در آمریکا) را میداد.
«اوشا هیلی»، اقتصاددان دانشگاه «ویچیتا»، میگوید: «این یک طوفان کامل از سیاست تجاری، شرایط سخت آب و هوایی و سیاست خاورمیانه است.»
کشاورزان آمریکایی گوجهفرنگی، از خروج از توافق گوجهفرنگی با مکزیک در ژوئیه گذشته استقبال کردند و گفتند این کار به بازسازی صنعت رو به زوال آنها کمک میکند. با همه این تصمیم خروج برای مصرفکنندگان پرهزینه بود. اگرچه آمریکا در ژوئیه از توافق خارج شد، اما اکنون تاثیر آن با تاخیر در راهروهای فروشگاهها دیده شد، زیرا واردات در اواخر زمستان و اوایل بهار بیشتر است.
«برت ماسیمینو»، استاد کسبوکار دانشگاه «ویرجینیا کامنولث»، میگوید: «تعرفهها بدون شک محرک بزرگی برای تورم قیمت هستند، زیرا آمریکا برای تامین بیشتر گوجهفرنگی خود به مکزیک متکی است و هر تغییری در سیاست تجاری میتواند تاثیر زیادی داشته باشد.»
براساس دادههای فدرال، تعرفههای وصولشده آمریکا بر گوجهفرنگی از تنها ۱۶۴۲۴ دلار در سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۴.۶ میلیون دلار افزایش یافته است. این رقم افزایش حیرتآور ۲۷۸۷۹ درصدی را نشان میدهد.
خریداران خشمگین تلفنهای خود را در فروشگاهها درآورده و ویدئوهایی ضبط کردهاند که در آن از قیمتهایی که به گفته آنها چهار برابر شده شکایت میکنند. برخی قول دادهاند برای فرار از قیمتهای ۸ دلاری در باغچه گوجه بکارند.
اما تاثیر این افزایش برای کسبوکارهایی که به گوجهفرنگی به عنوان ماده اولیه کلیدی متکی هستند، شدیدتر است. شرکت «مارجیناج» (MarginEdge) (شرکتی برای ردیابی قیمت بهصرفه خرید رستورانها) میگوید علاوه بر افزایش قیمت انواع گوجه، قیمت گوجه گیلاسی در تنها یک ماه ۶۵ درصد افزایش یافته است.
«فیلیپ کولز»، استاد مدیریت زنجیره تامین در دانشگاه «لیهای»، میگوید قیمتها باید اواخر امسال و همزمان با برداشت گوجهفرنگیهای داخلی کاهش یابد. به گفته او، قیمتهای بالاتر «کشاورزان را تشویق میکند تا کاشت را افزایش دهند تا پاسخگوی تقاضا باشند، اما این کار زمان بیشتری میطلبد.
در این میان، این افزایش قیمت برای کسبوکارهایی مانند «اسنارف ساندویچ» که تقریبا روی هر ساندویچی گوجهفرنگی میگذارد، ضربه بزرگی بوده است. «وین هامفری»، مدیر ارشد عملیاتی اسنارف که دهها فروشگاه در کلرادو، میزوری و تگزاس دارد، میگوید هزینه هر جعبه گوجهفرنگی در یک سال از ۲۷ دلار به ۹۳ دلار رسیده است. این افزایش علاوه بر هزینههای رو به رشد مواد دیگری مانند نان و گوشت گاو و همچنین افزایش هزینه نیروی کار است.
هامفری میگوید: «تنها این یک ماده اولیه، سالانه بیش از ۱.۷ میلیون دلار هزینه اضافی برای ما دارد. حساب و کتاب آن هر روز سختتر میشود.»