راهاندازی سامانه ثبت سقط جنین قانونی در غیاب آمار سقطهای غیرقانونی
وزارت بهداشت اقدام به راهاندازی سامانه ثبت سقط جنین قانونی کرده است. این خبر معضل سقطهای غیرقانونی را بیش از پیش نمایان میکند.
با وجود راهاندازی این سامانه اما همچنان سقط جنین غیرقانونی به قوت خویش زیر پوست شهر جریان دارد. از بین بردن عامدانه جنین یکی از پدیدههای اجتماعی است که عواقب زیادی به دنبال دارد.
به گفته صابر جباری، رئیس جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت سقط یا خودبخودی است که بدون دخالت مادر و به صورت طبیعی رخ میدهد، یا سقط قانونی و پزشکی که سالانه حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار مورد انجام میشود و مربوط به مواردی است که ادامه بارداری برای سلامت مادر خطرناک است یا ادامه حیات جنین امکانپذیر نیست. نوع سوم، سقط عمدی در مراکز زیرزمینی است که ۹۵ درصد از سقطهای کشور را دربر میگیرد.
حرف و حدیثها بر سر نوع سوم است. اخیراً معاون بهداشت وزیر بهداشت از راهاندازی سامانه ثبت سقط جنین قانونی خبر داده است، حال آنکه سقطهای آسیبزا جایی ثبت نشده و در غبار ناامنی و گاه مرگ مادران مدفون میشوند.
به گواه آخرین آمارها از زبان رئیس انجمن متخصصان زنان و زایمان سالانه ۵۰۰ هزار مورد سقط جنین در کشور رخ میدهد. این موضوع آسیبهای زیادی را متوجه مادران میکند. پزشکان هشدار میدهند که در برخی موارد و در سقطهای غیرقانونی به علت استفاده از وسایل غیراستاندارد یا آلوده ناباروری همیشگی و عفونتهای مکرر اتفاق میافتد. از آنجا که قشر متقاضی چنین کاری بیشتر زنان جوان در سنین ایدهآل باروری هستند، خطر نازایی مادامالعمر بر هرم جمعیتی کشور تأثیر میگذارد. آنهم برای کشوری مثل ایران که سیاستگذاریهایی در جهت جوانی جمعیت را اجرا میکند.
سازمان بهداشت جهانی (WHO) نیز دستورالعملهای فنی و سیاستی را برای آموزش سقط جنین ایمن منتشر میکند تا به کشورها در ارائه مراقبتهای بهداشتی نجاتبخش کمک کند.
در بسیاری از کشورها رفتارهای سالم جنسی، مراقبت باروری، مسئله بارداری و روبهرو شدن با آن در مدارس آموزش داده میشود. باید توجه داشت که کشورهای مختلف، رویکردهای متفاوتی نسبت به مسئله سقط جنین دارند. این موضوع به قوانین، فرهنگ و نظام بهداشتی هر کشور بستگی دارد. همچنین بخشی از سرفصلهای آموزشی پزشکان، ماماها، پرستاران و سایر کارکنان بهداشتی از این آموزشها شامل روشهای ایمن سقط جنین، مدیریت عوارض، مشاوره قبل و بعد از سقط و ارجاع صحیح به مراکز درمانی برخوردار میشوند.
آموزش به عموم مردم، بهخصوص در مدارس و مراکز سلامت، با هدف آگاهیبخشی در مورد سلامت باروری، پیشگیری از بارداریهای ناخواسته و آشنایی با گزینههای پیش رو در صورت بارداری ناخواسته انجام میشود. اما در برخی کشورها به دلیل قوانین سختگیرانه، محدودیتهای فرهنگی یا مذهبی، آموزش درباره سقط جنین بسیار محدود یا حتی ممنوع است. اغلب هم تمرکز بر روی مشاوره برای حفظ بارداری است و اطلاعات درباره سقط جنین به سختی در دسترس عموم قرار میگیرد.
این وضعیت سقطهای غیرقانونی و ناایمن در کشورها را افزایش میدهد. سامانه ثبت سقط جنینهای قانونی امری مثبت برای ساماندهی و دستیابی به آمار دقیق است اما موضوع سقطهای غیرقانونی و عواقب آن همچنان بیپاسخ میماند.