وابستگی پنهان داروهای تولید داخل به واردات؛ ۷۰۰ داروی ضروری در اولویت تأمین
سخنگوی سازمان غذا و دارو با اعلام قرار گرفتن مواد اولیه مرتبط با ۷۰۰ قلم داروی ضروری در اولویت پایش، تأمین ارز، وابستگی برخی مواد به واردات و مشکلات بانکی و لجستیکی را از عوامل مهم اختلال در زنجیره تأمین دارو عنوان کرد.
به گزارش آتیه آنلاین، سخنگوی سازمان غذا و دارو با تشریح وضعیت تولید و تأمین دارو در کشور گفت بخش قابل‌توجهی از ظرفیت تولید داخلی فعال است و تولیدکنندگان در بسیاری از حوزه‌ها توان فنی و فناوری مناسبی دارند؛ با این حال، بخشی از مشکلات دسترسی به برخی داروها به اختلال در زنجیره تأمین، به‌ویژه تأمین مواد اولیه، ارز، نقل‌وانتقال منابع مالی، حمل‌ونقل، ترخیص گمرکی و لجستیک بازمی‌گردد.
وابستگی برخی مواد اولیه به واردات
محمد هاشمی در گفت‌وگو با تسنیم درباره تأمین مواد اولیه دارویی اظهار کرد که باید میان ماده مؤثره، مواد جانبی و حدواسطه‌های مورد استفاده در تولید تفاوت قائل شد. به گفته او، ایران در تولید نهایی بسیاری از مواد مؤثره به ظرفیت قابل‌توجهی رسیده، اما در برخی حدواسطه‌ها و مواد کلیدی همچنان به منابع خارجی وابسته است.
وی افزود: تحریم‌ها و محدودیت‌های بانکی و تجاری می‌تواند زمان و هزینه تأمین این مواد را افزایش دهد. همچنین تأمین ارز، انتقال منابع مالی، حمل‌ونقل، ترخیص گمرکی و مسائل لجستیکی از عوامل مؤثر بر روند تأمین مواد اولیه هستند.
مواد اولیه ۷۰۰ قلم داروی ضروری زیر ذره‌بین
هاشمی گفت سازمان غذا و دارو مواد اولیه مرتبط با داروهای ضروری و حیاتی را بر اساس اهمیت درمانی، احتمال بروز کمبود و میزان آسیب‌پذیری زنجیره تأمین در اولویت پایش قرار داده است. نزدیک به ۷۰۰ قلم داروی ضروری و حیاتی در این اولویت‌بندی قرار دارند و مواد اولیه مورد استفاده در تولید آنها، چه داخلی و چه وارداتی، از نظر ریسک تأمین بررسی می‌شوند.
او تاکید کرد کیفیت در تمام این فرآیند خط قرمز است و مواد اولیه داخلی و وارداتی باید مطابق الزامات فنی و کیفی ارزیابی شوند. هرگونه تغییر مؤثر در مسیر سنتز، مقیاس تولید یا فرآیند تولید که بتواند مشخصات کیفی دارو را تغییر دهد نیز نیازمند بررسی سازمان غذا و دارو است.
تولید داخل به معنای بی‌نیازی از واردات نیست
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره کمبود برخی داروهای رایج تولید داخل توضیح داد که تولید داخلی یک دارو لزوماً به معنای تولید همه اجزای زنجیره آن در داخل کشور نیست. ممکن است محصول نهایی در ایران تولید شود، اما ماده مؤثره، مواد جانبی یا برخی حدواسطه‌های آن از خارج تأمین شود؛ بنابراین اختلال در هر بخش از زنجیره می‌تواند عرضه داروی نهایی را کاهش دهد.
به گفته هاشمی، حتی در شرایطی که کارخانه ظرفیت تولید داشته باشد، وقفه در تأمین یک ماده اولیه، تخصیص یا انتقال ارز، ترخیص یا تأمین مالی می‌تواند تولید را با مشکل مواجه کند. در عین حال، سازمان نمی‌تواند برای افزایش سریع عرضه، الزامات کیفی را نادیده بگیرد.
ذخایر راهبردی و تقویت تولید داخلی
وی درباره برنامه تأمین دارو تا پایان سال گفت اقلام ضروری و حیاتی و مواد اولیه پرریسک در اولویت قرار دارند و علاوه بر موجودی دارو، زنجیره تأمین مواد اولیه نیز به‌طور مستمر پایش می‌شود. تقویت ذخایر راهبردی، شناسایی مواد اولیه پرریسک و استفاده هدفمند از ظرفیت تولید داخل از دیگر اقدامات مورد توجه است.
هاشمی تاکید کرد تعمیق تولید مواد مؤثره و حدواسطه‌های راهبردی می‌تواند وابستگی خارجی را در نقاط حساس زنجیره کاهش دهد و همزمان تأمین ارز، نقدینگی، تسهیل فرآیندهای گمرکی و لجستیکی نیز برای تداوم تولید ضروری است.