انسولین دوباره گران می‌شود؟
در چند ماه گذشته انسولین با دو بار افزایش قیمت روبه‌رو بوده و حالا سخنگوی انجمن داروسازان از گرانی دوباره آن خبر می‌دهد و از هزینه ۳ برابری حمل‌ونقل زمینی دارو می‌گوید.
بیماران دیابتی اردیبهشت ماه امسال مجبور شدند انسولین مورد نیاز خود را 10 برابر گران‌تر بخرند. قیمت یک بسته انسولین وارداتی که با پوشش بیمه حدود 30 هزار تومان بود به 240 هزار تومان و بعد به 890 هزار تومان و یک میلیون تومان رسید. علیرضا مهدوی، معاون دفتر مدیریت و پیشگیری بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت به آتیه‌آنلاین گفته بود: «قیمت یک میلیون تومانی برای انسولین منطقی نیست و همه نمی‌توانند آن را تهیه کنند. یکی از اهداف همه سیستم‌های سلامت دنیا، دسترسی آسان و ارزان بیماران دیابتی به انسولین است. طی این سال‌ها همواره برای انسولین پوشش بیمه‌ای بالا داشته‌ایم، اما به خاطر تحریم‌های ظالمانه و جنگ، قیمت بالا رفته که باید کنترل شود.»
در چند روز گذشته، باز هم اخباری درباره گران شدن انسولین منتشر شد و پرویز احمدی پنجکی، رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی شمیرانات به ایلنا گفت: «داروی انسولین فقط طی یک ماه گذشته تا ۵۰ درصد افزایش قیمت داشته است. این دارو در حالت عادی و قانونی طبق قانون الزام، باید رایگان به دست بازنشسته دیابتی برسد.»
هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان درباره خبر افزایش قیمت دوباره انسولین به آتیه‌آنلاین می‌گوید: «قرار است انسولین گران شود، اما هنوز نشده است.»
او دلایل این گرانی را توضیح می‌دهد: «تمام مسیرهای حمل و نقل لجستیک بسته شده. در این شرایط دارو باید از مسیرهای جایگزین وارد شود. مسیرهای جایگزین ما هوایی و زمینی بود. در حال حاضر حمل و نقل هوایی هم برای ما ممکن نیست و تنها راه واردات انسولین‌های وارداتی زمینی است. حمل و نقل زمینی سه برابر هزینه دارد و همین موضوع بر قیمت دارو تاثیر می‌گذارد.»
احمدی درباره انسولین‌های تولید ایران گفت: «این برندها مشکل ارز دارند. وقتی قیمت ارز افزایش پیدا می‌کند، تمام مولفه‌ها یعنی 70 درصد مواد جانبی و موادی که در تولید دخیل هستند از ارز آزاد تبعیت می‌کنند. بنابراین قیمت محصول آن‌ها هم افزایش پیدا می‌کند.»
مهدی پیرصالحی چهارشنبه در نشست هم‌اندیشی با مسئولان دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور درباره افزایش قیمت انسولین گفت: «هر افزایش قیمتی به معنای گران شدن دارو برای بیمار نیست. برای نمونه، هزینه انسولین قلمی تولید داخل برای بیمار می‌تواند حدود ۶۰ هزار تومان در ماه باشد، در حالی که استفاده از نمونه خارجی هزینه بیشتری دارد.»
او ادامه داد: «در بسیاری از کشورها انسولین قلمی تحت پوشش بیمه قرار ندارد و حتی در برخی کشورها همچنان از ویال انسولین استفاده می‌شود. در کشور ما حرکت از ویال به سمت قلم انجام شده و انسولین قلمی تولید داخل با هزینه نسبتاً قابل‌قبولی در اختیار بیماران قرار می‌گیرد.»
تقاضای القایی و مصرف خارج از تجویز؛ قیمت در بازار آزاد تا ۲ میلیون تومان
انسولین جزو اقلام ثابت سبد دارویی یک بیمار دیابتی است و در دیابتی‌های نوع یک و بعضی از بیماران نوع 2 مصرف روزانه انسولین ضرورت دارد. اما این داروی ضروری بعد از جنگ و به دلیل شرایط سخت ورود دارو به کشور جهش قیمتی قابل توجهی را از سر گذرانده است.
کیمیا، 20 ساله است و دیابت نوع یک دارد و قیمت انسولینی که می‌خرد با پوشش بیمه 900 هزار تومان است: «پدرم 15 قلم خریده که اگر گران شد فعلا داشته باشم.» این در حالی است که براساس اعلام سازمان غذا و دارو بیماران نباید نگران کمبود و گرانی باشند و بیش از دوز مصرف خود دارو نگهداری کنند.
مریم بعد از 20 سال مصرف انسولین می‌گوید: «دکتر 40 واحد تجویز کرده اما من چهار واحد از صبح و چهار واحد از نوبت شب کم می‌کنم تا انسولینم یک هفته بیشتر بماند.»
بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که قیمت انسولین بعد از دوبار افزایش در چند ماه گذشته، با قیمت 890 هزارتومان با پوشش بیمه فروخته می‌شود. این رقم در بازار آزاد تا دو میلیون تومان هم می‌رسد. در سامانه «تی تک» در مقابل قیمت انسولین‌های وارداتی قیمتی درج نشده است. این در حالی است که قرار بود «تی تک» مرجع قیمت‌گذاری دارویی باشد.
یکی از مسئولان داروخانه 13 آبان به آتیه آنلاین می‌گوید: «هنوز افزایش قیمت به ما ابلاغ نشده و معلوم نیست از کی انسولین دوباره گران شود. داروخانه‌های غیردولتی با قیمت بالاتر می‌فروشند و بیمار هم گاهی مجبور است تهیه کند.»
گرانی چندباره دارو بار زیادی را بر خانواده‌ها به ویژه بازنشستگان تحمیل کرده است. احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران در این باره می‌گوید: «اگر شرکت‌های بیمه به تعهدات قانونی خود عمل کنند، بار کمتری به مردم تحمیل می‌شود. اما بیمه‌ها افزایشی در پوشش هزینه‌ها نداشته‌اند.»
او درباره کمبود دارو در ماه‌های اخیر گفت: «یکی از دلایل کمبود دارو دربازار همین عمل نکردن بیمه‌ها به تعهداتشان است. این کمبود کاذب است چون داروخانه ها بدهکارند و نمی‌توانند دارو بخرند بنابراین دارو به دست مردم نمی‌رسد. داروخانه‌ها مقصر نیستند و سازمان هدفمندی باید به تعهدات خود عمل کند.»
تاریخ مصرف نزدیک؛ مشکل تازه بیماران
یکی از مشکلاتی که اخیرا بیماران با آن روبه‌رو شده‌اند، تحویل دارو به آن‌ها با تاریخ انقضای نزدیک است. رضا در این باره می‌گوید: «انسولین‌هایی که دو ماه گذشته تهیه کردم تا آخر همان ماه تاریخ داشتند. یعنی هنوز دوز مصرف تمام نشده تاریخ تمام می‌شود. ما نمی‌دانیم دارو را مصرف کنیم یا نه.»
سخنگوی انجمن داروسازان درباره نگرانی بیماران می‌گوید: «تاریخ انقضا یک تاریخ قراردادی است و تمام شدن تاریخ یک دارو به معنی عدم تاثیرگذاری آن نیست. به جز بعضی داروها که انگشت شمارند و نباید استفاده شود، اغلب داروها را می‌توان استفاده کرد.»
او ادامه می‌دهد: «بعد از گذشتن یک سال از تاریخ دارو، 10 درصد از مواد موثره آن از بین می‌رود، بنابراین هنوز می‌توان از دارو استفاده کرد. البته این یک بار روانی برای بیمار دارد که فکر می‌کند دارو خراب شده است.»
براساس اعلام سازمان غذا و دارو میانگین افزایش قیمت دارو در کشور طی ماه‌های اخیر 103 درصد بوده است. به گفته پیرصالحی وقتی تغییر نرخ ارز ترجیحی و غیرترجیحی و سایر مشکلات رخ می‌دهد، افزایش قیمت هم اجتناب ناپذیر است: «تمام تلاش ما به عنوان سازمان ناظر، بر کنترل قیمت دارو است به طوری که اگر قیمت ارز تا 10 درصد افزایش یابد، سعی می‌کنیم قیمت‌گذاری داروها تحت تاثیر قرار نگیرد.»