ناوگان اتوبوسرانی تهران؛ وعده نوسازی در برابر ناوگان پیر و سوخت کمکیفیت
مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران از نوسازی ۲ هزار و ۴۶۰ دستگاه اتوبوس در دوره ششم مدیریت شهری خبر میدهد اما میانگین عمر ناوگان همچنان بین ۱۲ تا ۱۴ سال است. در حالی که شهرداری برای ورود اتوبوسهای برقی و ۱۸ متری تا مهرماه تلاش میکند کیفیت پایین سوخت به گفته مدیرعامل شرکت واحد به اتوبوسهای جدید ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومانی آسیب میزند. در مناطق جنوبی شهر نیز هنوز اتوبوسهای فرسوده بخش خصوصی در خطوط دیده میشوند.
روایت مدیریت شهری از نوسازی ناوگان اتوبوسرانی تهران بر ورود اتوبوسهای جدید و قراردادهای داخلی و خارجی متمرکز است اما اعداد ارائهشده در نشست خبری مدیرعامل شرکت واحد نشان میدهد تهران همچنان با آثار یک دوره طولانی توقف در نوسازی ناوگان روبهروست.
میانگین عمر اتوبوسهای شرکت واحد به ۱۲ تا ۱۴ سال رسیده و در کنار اتوبوسهای جدید هنوز ناوگان فرسوده بخش خصوصی در برخی مناطق پایین شهر فعالیت میکند. همزمان کیفیت سوخت نیز به مسئلهای برای اتوبوسهایی تبدیل شده که قیمت هر دستگاه آنها به گفته مدیرعامل شرکت واحد به ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان رسیده است.
مهدی علیزاده مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران اعلام کرد که در دوره ششم مدیریت شهری ۲ هزار و ۴۶۰ دستگاه اتوبوس نوسازی شده است. او این میزان نوسازی را نتیجه اختصاص بخش قابل توجهی از منابع شهرداری به حملونقل دانست و گفت در سالهای اخیر نزدیک به ۵۰ درصد بودجه مدیریت شهری به این حوزه اختصاص پیدا کرده است.
با وجود این حجم از هزینه و خرید اتوبوس میانگین عمر ناوگان هنوز بالاست. علیزاده میانگین عمر اتوبوسهای شرکت واحد را بین ۱۲ تا ۱۴ سال اعلام کرد و دلیل این وضعیت را وقفه طولانی در نوسازی دانست. به گفته او نوسازی که باید در ۱۲ سال گذشته به صورت مستمر انجام میشد متوقف مانده بود و بار این عقبماندگی در دوره ششم بر دوش مدیریت شهری قرار گرفت.
بخش مهمی از نوسازی اعلامشده از طریق قرارداد با تولیدکنندگان داخلی انجام شده است. براساس اعداد ارائهشده در این نشست شرکت عقاب تاکنون ۷۲۰ دستگاه و شرکت اسنا حدود ۲۵۰ دستگاه اتوبوس تحویل دادهاند. دو قرارداد ۲۰۰ دستگاهی نیز با کارمانیا منعقد شده که تاکنون حدود ۱۰۱ دستگاه از آن تحویل شده است. همچنین در سال ۱۴۰۰ قراردادی برای خرید ۱۲۵ دستگاه از ایرانخودرو منعقد شد که به گفته مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسهای آن تحویل گرفته شدهاند.
علیزاده همچنین اعلام کرد در جریان جنگ ۱۲ خط اتوبوسرانی با بیش از ۳۰۰ دستگاه اتوبوس نوسازی شده است. به گفته او در حال حاضر بیش از ۸۳ درصد خطوط عادی تحت اختیار شرکت واحد نوسازی شدهاند. با این حال وضعیت ناوگان در تمام نقاط تهران یکسان نیست.
مدیرعامل شرکت واحد در پاسخ به پرسشی درباره حضور اتوبوسهای قدیمی در مناطق پایین شهر گفت اتوبوسهای کهنهای که در این مناطق مشاهده میشوند متعلق به بخش خصوصی هستند. این توضیح عملاً نشان میدهد آمار نوسازی خطوط تحت اختیار شرکت واحد تصویر کاملی از کیفیت ناوگانی که همه شهروندان تهران از آن استفاده میکنند ارائه نمیدهد.
یکی از وعدههای جدید شرکت واحد ورود اتوبوسهای ۱۸ متری به خطوط تندرو است. به گفته علیزاده ۳۵ دستگاه اتوبوس ۱۸ متری در نزدیکی کشور قرار دارند و قرار است از مسیرهای تعیینشده وارد تهران شوند. او گفت اتوبوسهای مخصوص BRT پس از حدود ۱۲ سال دوباره در مسیر نوسازی قرار گرفتهاند.
همزمان قراردادهای چین نیز همچنان در مرحله اجراست. مدیرعامل شرکت واحد گفت ۱۲۵ دستگاه اتوبوس برقی در اختیار ناوگان قرار گرفته و بقیه اتوبوسهای این قرارداد در راه هستند. هدف مدیریت شهری این است که بخشی از این ناوگان تا مهرماه و همزمان با افزایش سفرهای شهری ناشی از بازگشایی مدارس وارد خطوط شود. شرکت واحد نیز از ۱۰ شهریور برنامه آمادهسازی ناوگان برای مهر را آغاز میکند.
توسعه ناوگان برقی اما فقط به خرید اتوبوس محدود نیست. علیزاده از راهاندازی هشت جایگاه شارژ اتوبوس برقی در تهران خبر داد و گفت چند جایگاه دیگر نیز در حال آمادهسازی است. به گفته او تاکنون با این زیرساخت مشکل خاصی در بهرهبرداری از اتوبوسهای برقی ایجاد نشده است.
مدیرعامل شرکت واحد گفت اتوبوسرانی از نظر تأمین سوخت مشکلی ندارد اما کیفیت سوخت با چالش روبهروست. به گفته او سوخت کمکیفیت هم به اتوبوسهای جدید آسیب میزند و هم در افزایش آلودگی هوا نقش دارد. او قیمت اتوبوسهای جدید را بین ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان اعلام کرد و از رسانهها خواست موضوع ارتقای کیفیت سوخت را از مسئولان پیگیری کنند. به این ترتیب در شرایطی که منابع سنگینی برای خرید ناوگان جدید هزینه شده کیفیت سوخت میتواند عمر و کارایی همین سرمایهگذاری را تحت تأثیر قرار دهد.
در جریان جنگ نزدیک به ۲۰۰ دستگاه اتوبوس خسارت دیدهاند. شدت خسارت این اتوبوسها از شکستگی شیشه و آسیبهای سطحی تا صدمات عمده متفاوت بوده است. بخشی از اتوبوسها ظرف یک روز تعمیر شدهاند و برخی دیگر به یک تا دو ماه زمان برای بازگشت به خطوط نیاز داشتهاند. تعدادی نیز بر اثر موج انفجار و اصابت ترکش و موشک آسیب جدی دیدهاند.
در برنامههای آینده شرکت واحد نام «متروباس» نیز مطرح شده است. علیزاده گفت مدلی که پیش از این با عنوان تراموا مطرح شده بود به چین بازگشته و گزینه مطلوب شرکت واحد اتوبوسهای برقی ۲۶ متری است. او معتقد است این مدل میتواند در خط یک مورد استفاده قرار گیرد. هنوز زمان دقیق ورود این اتوبوسها و تعداد نهایی آنها اعلام نشده است.