آنچه در سواحل خزر دیده نمیشود؛ تهدید پلاستیکی در اعماق دریا
پژوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی با همکاری پژوهشگران روس، در مطالعهای اثرات مخرب کیسههای پلاستیکی بر جوامع نماتدهای سواحل دریای خزر را بررسی کردهاند؛ مطالعهای که نشان میدهد آلودگی پلاستیکی فقط چهره سواحل را مخدوش نمیکند، بلکه میتواند حیات موجودات ریز و کمتر دیدهشده بستر دریا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش آتیهآنلاین، زبالههای پلاستیکی طی سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی محیط زیست دریایی تبدیل شدهاند. این پسماندها پس از ورود به محیط آبی، بهتدریج خرد شده و میتوانند به ذرات کوچکتر تبدیل شوند؛ ذراتی که وارد رسوبات و زنجیره غذایی میشوند و آثار آنها محدود به سطح آب و نوار ساحلی باقی نمیماند.
در دریای خزر نیز حضور گسترده پسماندهای پلاستیکی در سواحل، نگرانیهایی درباره پیامدهای آن بر اکوسیستم این پهنه آبی ایجاد کرده است. مطالعات انجامشده پیشتر در سواحل جنوبی خزر نیز وجود مقادیر قابل توجهی میکروپلاستیک در رسوبات ساحلی و دریایی را نشان داده است. در یکی از این مطالعات، میانگین فراوانی میکروپلاستیک در ایستگاههای ساحلی شنی ۱۹۶ قطعه و در ایستگاههای ساحلی-دریایی ۱۰۳ قطعه به ازای هر کیلوگرم رسوب گزارش شده بود.
تهدیدی که از چشم گردشگران پنهان میماند
اهمیت مطالعه جدید از آنجاست که نماتدها، با وجود اندازه بسیار کوچک، بخشی از جوامع زیستی بستر دریا را تشکیل میدهند و تغییر در وضعیت آنها میتواند نشانهای از دگرگونی شرایط زیستمحیطی رسوبات باشد.
به گزارش ایرنا، در واقع، بخشی از آلودگی پلاستیکی ممکن است پس از ورود به دریا در رسوبات باقی بماند و موجودات کفزی را در معرض خود قرار دهد. به همین دلیل، جمعآوری زباله از سطح ساحل اگرچه اقدامی ضروری است، اما به تنهایی برای مقابله با آثار آلودگی پلاستیکی کافی نیست.
از سوی دیگر، مسئله پسماندهای پلاستیکی در خزر تنها به آلودگی موجود محدود نمیشود و در سال جاری نیز طرحهایی برای کاهش و بازیافت این نوع پسماندها در سواحل شمالی کشور در دستور کار قرار گرفته است. سازمان حفاظت محیط زیست از اجرای پروژههای منطقهای با مشارکت کشورهای حاشیه خزر، جوامع محلی، تشکلهای مردمنهاد و بخش خصوصی خبر داده است.
این اقدامات در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که آلودگی پلاستیکی میتواند از یک مشکل ظاهری در ساحل به مسئلهای عمیقتر در ساختار اکوسیستم تبدیل شود؛ تهدیدی که شاید با چشم دیده نشود، اما اثر آن بر موجودات ریز بستر دریا و در نهایت بر سلامت زنجیره زیستی خزر باقی بماند.