مطلق: رایگان شدن درمان سرطان به معنای رایگان شدن همه خدمات و داروها نیست
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت از آغاز فاز نخست شبکه ملی مراقبت سرطان با تمرکز بر سرطان پستان از مهرماه خبر داد و تأکید کرد رایگان شدن درمان به معنای رایگان شدن بدون قید و شرط همه خدمات و داروها نیست.
به گزارش آتیه آنلاین، علی مطلق، دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت، درباره اخبار مربوط به رایگان شدن درمان سرطان گفت: برنامه‌ای که معاون درمان وزارت بهداشت به آن اشاره کرده، در قالب «شبکه ملی مراقبت سرطان» در حال طراحی و اجراست.
او هدف این برنامه را تبدیل مراقبت سرطان از مجموعه‌ای از خدمات پراکنده به مسیری منسجم، تیم‌محور و قابل‌رهگیری عنوان کرد و گفت بیمار از زمان ورود به شبکه تا مراحل تشخیص، درمان و پیگیری، مسیر مشخصی خواهد داشت و میان مراکز و ارائه‌دهندگان مختلف رها نمی‌شود.
به گفته مطلق، در این مدل مرکز درمانی جدیدی ایجاد نمی‌شود، بلکه ظرفیت‌های موجود کشور در قالب یک شبکه به یکدیگر متصل خواهند شد. مراکز و پزشکان واجد شرایط به شبکه می‌پیوندند و بیمار بر اساس نوع سرطان، تخصص و تجربه ارائه‌دهنده، ظرفیت واقعی مرکز، محل زندگی و سایر معیارهای تعریف‌شده به تیم و مرکز متناسب هدایت می‌شود.
ثبت اطلاعات و پیگیری مسیر بیمار
مطلق درباره ثبت اطلاعات بیمار نیز توضیح داد که ثبت اطلاعات، ارجاع و پیگیری بیمار تا دریافت خدمت، مشخص می‌کند بیمار در چه مرحله‌ای قرار دارد، خدمت مورد نیاز را دریافت کرده است یا خیر و مسئول ادامه مسیر او کدام فرد یا مرکز است.
او سه محور اصلی شبکه را «ارتقای کیفیت مراقبت»، «بهبود دسترسی» و «کاهش فشار مالی بر بیمار» دانست و گفت موضوع شبکه تنها پوشش هزینه نیست، بلکه استانداردسازی مسیرهای بالینی، ارجاع نظام‌مند، کار تیمی و تصمیم‌گیری چندتخصصی، مدیریت ظرفیت مراکز، تشخیص زودهنگام، راهبری بیمار و ثبت و پایش الکترونیک مسیر مراقبت نیز در این برنامه مورد توجه قرار می‌گیرد.
فاز نخست با تمرکز بر سرطان پستان
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت با اشاره به اجرای مرحله‌ای شبکه گفت: فاز نخست از مهرماه با تمرکز بر سرطان پستان آغاز می‌شود.
در این مرحله، مراکز و ارائه‌دهندگان آماده شناسایی شده و ظرفیت واقعی خدمات مشخص می‌شود. همچنین مسیر ارجاع از تشخیص زودهنگام و ارزیابی اولیه تا تصویربرداری، نمونه‌برداری، پاتولوژی و در صورت اثبات سرطان، ورود به درمان، به‌صورت عملی مورد آزمون قرار می‌گیرد.
مطلق افزود که پس از ارزیابی و تکمیل این مرحله، برنامه این است که تا پایان سال دامنه شبکه به سایر سرطان‌های اولویت‌دار نیز گسترش یابد.
رایگان شدن بدون قید و شرط خدمات مطرح نیست
او درباره موضوع «رایگان شدن درمان سرطان» تأکید کرد که منظور، رایگان شدن بدون قید و شرط همه خدمات سرطان در همه بخش‌های دولتی و خصوصی و همه داروها از ابتدای مهرماه نیست.
به گفته مطلق، جهت‌گیری برنامه این است که بیمارانی که در چارچوب شبکه و از مسیر تعریف‌شده خدمات دریافت می‌کنند، برای خدمات تحت پوشش در بخش دولتی با حداقل پرداخت از جیب و در موارد تعریف‌شده بدون پرداخت مستقیم بیمار خدمت دریافت کنند.
او درباره داروها و سایر خدمات پرهزینه نیز گفت هدف این است که با استفاده هماهنگ از ظرفیت بیمه‌های پایه و تکمیلی، صندوق حمایت از بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج، منابع دولتی و سایر ظرفیت‌های حمایتی، حداکثر پوشش مالی ممکن برای درمان‌های مورد تأیید فراهم شود تا مسائل مالی تا حد امکان مانع دریافت درمان استاندارد نشود.
کاهش بروکراسی برای پزشک و بیمار
مطلق پزشکان و تیم‌های تخصصی را از ارکان اصلی شبکه دانست و گفت درمان سرطان تنها تجویز دارو یا انجام یک اقدام درمانی نیست و متخصصان با بیماری‌های پیچیده، تصمیم‌های دشوار، درمان‌های طولانی‌مدت و نگرانی خانواده‌ها مواجه‌اند. در کنار این مسئولیت، بخشی از وقت پزشکان نیز صرف فرایندهای اداری، اخذ تأییدیه‌ها و الزامات بیمه‌ای می‌شود.
او تأکید کرد عضویت در شبکه نباید کار جدید و وقت‌گیری به پزشک تحمیل کند یا لایه دیگری از بروکراسی ایجاد کند. به گفته وی، یکی از اهداف شبکه کاهش فرایندهای غیرضروری و تکراری است تا پزشک زمان و تمرکز بیشتری برای تصمیم‌گیری بالینی و مراقبت از بیمار داشته باشد.
مطلق افزود که با تعریف راهنماهای بالینی و مسیرهای درمانی مورد توافق و اتصال تدریجی آنها به نظام بیمه‌ای، هدف این است که نیاز به تأییدهای مکرر بیمه‌ای به حداقل برسد.
او همچنین گفت بیمار مبتلا به سرطان نباید در شرایط اضطراب بیماری و دشواری‌های درمان، مرتب میان پزشک، بیمارستان، داروخانه و بیمه برای دریافت مهر، امضا و تأییدیه رفت‌وآمد کند. یکی از اهداف شبکه، کاهش این رفت‌وآمدها و انتقال بخش عمده این فرایند به تعامل نظام‌مند میان شبکه و بیمه‌هاست.
مشوق برای پزشکان و مراکز عضو
مطلق گفت یکی از اصول طراحی شبکه، ایجاد مشوق برای مراکز و پزشکانی است که استانداردهای عضویت را می‌پذیرند و در مسیرهای تعریف‌شده فعالیت می‌کنند.
به گفته او، برای مراکز عضو، ارجاع نظام‌مند بیماران، تسهیل فرایندهای بیمه‌ای، حرکت به سمت تسریع رسیدگی و پرداخت مطالبات بیمه‌ای، قراردادهای مشخص‌تر و استفاده بهتر از ظرفیت واقعی مرکز مورد توجه است. برای پزشکان و تیم‌های درمانی نیز ارجاع مناسب بیماران، کاهش مستندسازی‌های تکراری و سازوکارهای تشویقی متناسب با کیفیت، همکاری تیمی، ثبت اطلاعات ضروری و پایبندی به مسیرهای بالینی در نظر گرفته می‌شود.
او در پایان گفت انتظار شبکه از پزشکان، ارائه خدمت مبتنی بر شواهد، همکاری در مسیر تیمی بیمار و ثبت حداقل اطلاعات ضروری برای تداوم مراقبت است. همچنین استانداردهای عضویت مراکز شامل شفافیت ظرفیت، ثبت اطلاعات ضروری، رعایت مسیرهای بالینی، مشارکت در ارجاع و پیگیری بیمار و پاسخگویی نسبت به کیفیت خدمات خواهد بود.
مطلق تأکید کرد موفقیت شبکه نباید تنها با تعداد خدمات یا بیماران ثبت‌شده سنجیده شود، بلکه باید مشخص شود آیا بیمار در زمان مناسب، محل مناسب و توسط تیم مناسب، با کمترین مانع مالی و اداری، خدمت استاندارد دریافت کرده و مسیر او تا مرحله بعدی مراقبت به‌طور کامل پیگیری شده است یا خیر.