افزایش اعتبار کالابرگ؛ چالش دولت برای کنترل تورم و سبد معیشت

چالش اصلی افزایش اعتبار کالابرگ یک میلیون تومانی، شرایط اقتصادی کشور است، با این حال مسئولان وزارت رفاه تاکید می‌کنند که برنامه‌ای برای حذف گسترده یارانه‌بگیران وجود ندارد. به تازگی یعقوب اندایش، معاون رفاه وزارت کار اعلام کرده است که دولت به دنبال استفاده از منابع غیرپولی برای تأمین اعتبار این طرح است تا از افزایش پایه پولی و ایجاد تورم جدید جلوگیری شود، زیرا استفاده از منابع پولی می‌تواند دوباره فشار تورمی را به مردم منتقل کند.

زهرا کریمی، اقتصاددان در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین معتقد است که افزایش زیاد اعتبار کالابرگ در این شرایط، فشار بسیار زیادی بر دولت وارد می‌کند؛ چون منابع درآمدی کاهش پیدا کرده و از طرف دیگر می‌تواند فشار تورمی را تشدید کند.

او یکی از کارشناسان موافق با افزایش اعتبار دهک‌های یک تا شش است و می‌گوید: «من موافقم که به اقشار فقیرتر کمک بیشتری شود، اما مساله این است که شناسایی این گروه‌ها ناقص انجام می‌شود. ممکن است اعتبار کالابرگ شش دهک اول را افزایش دهند و کالابرگ گروهی را به مرور قطع کنند، اما بعد عده‌ای معترض شوند که آنها هم با وجود نیازمند بودن، کالابرگ دریافت نکرده‌اند. همچنین ممکن است ثروتمندانی باشند که کالابرگ دریافت کرده‌اند. این خطاها اتفاق می‌افتد چون شناسایی مشکل است. ساده‌ترین کار این است که به همه کالابرگ بدهیم؛ یعنی کاری که در همین مدت انجام شده است، اما این کار هم فشار سنگینی به بودجه دولت می‌آورد و قابل دوام هم نیست.» کریمی معتقد است اگر سازوکاری برای شناسایی دقیق گروه‌های نیازمند و برخوردار وجود داشته باشد، ممکن است نیازی به پرداخت کالابرگ به همه دهک‌ها نباشد: «با توجه به اینکه شناسایی کامل واقعا امکان‌پذیر نیست اگر بااطمینان افرادی را می‌شناسند که ماهی 60 یا 70 میلیون درآمد دارند، می‌توانند کالابرگشان را قطع کنند.»

بعد از خبرهایی که درباره افزایش اعتبارکالابرگ منتشر شد، گمانه‌زنی‌ها درباره رقم آن هم بالا گرفت و از سوی برخی از نمایندگان مجلس و کارشناسان رقم مناسب حدود 20 تا 30 درصد برآورد شد، اما همه این اظهارات در حد گمانه‌زنی باقی ماند. کریمی می‌گوید باتوجه به نرخ تورم میزان کالابرگ شش دهک اول حداقل باید یک میلیون و 500 هزار تومان باشد: «منابع مالی دولت محدود است و کسری بودجه وجود دارد و عرضه کالاها هم محدود است؛ به همین دلیل هرچه اعتبار کالابرگ را افزایش دهید احتمالا به تورم دامن می‌زند. مگر اینکه بعد از تفاهم‌، آرامشی در بازار رخ دهد و کم‌کم شرایط بهتر شود. در حال حاضر میزان تورم مواد غذایی ۱۳۰ درصد برآورد شده و این کالابرگ‌ها هم به خرید مواد غذایی اختصاص داده شده است. حالا دیگر همان کالاهای قبلی را نمی‌توان با آن یک میلیون خرید. بنظرم حداقل باید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کنند؛ هرچند که همین هم نیازهای افراد را تامین نمی‌کند.»

این کارشناس با اشاره به اینکه منابع درآمدی دولت کاهش پیدا کرده، با افزایش زیاد اعتبار کالابرگ موافق نیست اما می‌گوید در بحث سیاستگذاری تغییرات اعتبار کالابرگ، بیشتر اقتصاد سیاسی تاثیرگذار است؛ به همین دلیل با توجه به شرایط پیچیده کشور، به نظر می‌رسد دولت ناگزیر است اعتبار کالابرگ را افزایش دهد: «پیشنهاد می‌شود که اعتبار کالابرگ همه دهک‌ها افزایش پیدا نکند. علاوه بر این بعد از افزایش اعتبار کالابرگ، نتایج آن را ارزیابی کنند و در صورت نیاز تغییراتی در آن ایجاد کند؛ چون بار مالی این کار برای دولت کمرشکن است و در زندگی مردم هم نمی‌تواند معجزه‌ای ایجاد کند.»