مرثیهای برای 16۸ لبخند خاموش؛ ضرورت پاسخگویی به کشتار غیرنظامیان
حمله به مدرسه دخترانه در میناب، فراتر از یک حادثه نظامی، به یک سوگ ملی و مطالبهای بینالمللی تبدیل شده است. نهادهای حقوق بشری و بسیاری از چهرههای فرهنگی و هنری به این جنایت واکنش نشان دادهاند.
شنبه ۹ اسفند ماه و همزمان با شروع حمله امریکا و اسراییل به ایران، مدرسه ابتدایی شجره طیبه در شهرستان میناب هدف حمله قرار گرفت. عملیات آواربرداری در مدرسه میناب در حالی به پایان رسید که آمار نهایی، حکایت از شهادت ۱۶۸ نفر و مجروحیت ۹۶ دانشآموز دیگر دارد.
حمله به مدرسه دخترانه در میناب، فراتر از یک حادثه نظامی، به یک سوگ ملی و مطالبهای بینالمللی تبدیل شده است. بعد از پایان عملیات آواربرداری، تشییع پیکرهای دختران دانشآموز مدرسه مشجره طیبه میناب با حضور پرشور مردم برگزار شد.
وداع با پیکرهای کوچک
صبح روز سهشنبه، دوازدهم اسفند پیکرهای 16۸ دانشآموز مدرسه «شجره طیبه» میناب با همراهی مردم و مسئولان به خاک سپرده شد. تشییع پیکرهای دختران دانشآموز از میدان شهدا تا گلزار شهدا انجام شد و به نمادی از اتحاد ملی در برابر تجاوز آمریکا و اسرائیل تبدیل شد. یکی از اعضای خانواده دانشآموز شهید مینابی به ایسنا گفت: «این دانشآموزان معصوم بودند و هیچ گناهی نداشتند جز اینکه آینده این کشور را بسازند. ما این اقدام را حمله مستقیم به قلب خانوادههای این عزیزان میدانیم.»
یکی از شهروندان مینابی گفت: «امروز ما برای گریه نیامدهایم، بلکه برای فریاد آمدهایم. ما فرزندانمان را با سربلندی و افتخار به خاک میسپاریم، اما هرگز قاتلان بیرحم آنها را نخواهیم بخشید.»
سید محسن موسویزاده، نماینده مردم اهواز در مجلس هم به ایسنا گفت: «امروز نمونه بارز و مهم حضور مردم، تشییع پیکر ۱۶۸ دختر شهید مینابی است. مردم با حضور در این مراسم درحال خاکسپاری طفلان معصوم هستند و به آمریکا و رژیم صهیونیستی میگویند که ما ترسی از شما نداریم.»
واکنشها به جنایت میناب؛ از سازمان ملل تا خانه تئاتر
شکستن حریم مدرسه شجره طیبه موجی از واکنشهای داخلی و بینالمللی را به همراه داشت که همگی بر یک نقطه اشتراک دارند: ضرورت پاسخگویی جهانی در برابر جنایتی که کودکان بیگناه را هدف قرار داده است.
هنرمندان و نویسندگان در پاسخ به این جنایت از سرنوشت سلاخی شده نسلی سخن میگویند که تنها جرمشان حضور در کلاس درس بود. این مسئله، ضرورت بازتعریف امنیت مدارس در مناطق تحت تهاجم را به یک اولویت تبدیل کرده است.
سکوت مجامع بینالمللی هم شکسته است؛ سازمان ملل متحد رسماً خواستار پاسخگویی عاملان این حمله شده است. استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد گفت: «فکر نمیکنم بتوانیم واژههایی به اندازه کافی قوی برای محکوم کردن اینکه کودکان در یک مدرسه میمیرند، پیدا کنیم. باید برای غیرنظامیانی که در این درگیری و سایر درگیریها کشته میشوند، پاسخگویی وجود داشته باشد.»
تاکید او بر این است که طرفهای درگیری موظف به رعایت و احترام به قوانین بینالمللی بشردوستانه هستند که شامل هدف قرار ندادن مدارس، زیرساختهای غیرنظامی و البته کودکان میشود.
روابط عمومی خانه تئاتر در بیانهای اعلام کرد: «هر یک جان که از دست میرود یعنی هزاران آرزوی برباد رفته و آنچه امروز از سوی متجاوزان به خاک ایران میبینیم کشتار مردم بیگناه است که باید بیدرنگ از سوی جامعه جهانی و سازمان حقوق بشر محکوم و متوقف شود.»
در این میان، چهرههای فرهنگی و هنری با دلنوشتههایی، این واقعه را محکوم کردند. شخصیتهای بینالمللی مانند جرج گالووی، نماینده پیشین پارلمان بریتانیا قتلعام ۱۶۷ دختر بین ۷ تا ۱۲ سال در کلاسهایشان در یک مدرسه ابتدایی در ایران را بزرگترین فاجعهای دانست که از زمان جنگ ویتنام توسط آمریکا رخ داده است. برادرزاده ترامپ این کشتار بیرحمانه را محکوم کرده و آن را بزرگترین کشتار دختران در یک مدرسه نامید.
ابعاد حمله به مدرسه میناب و کشتار مستقیم غیرنظامیان گسترده بود. ونسان کاسارد، رئیس دفتر نمایندگی کمیته بینالمللی صلیب سرخ در ایران بر اصول حقوق بینالملل بشردوستانه تاکید کرد: «غیرنظامیان باید در شرایط خشونتآمیز در امان باشند. مدارس و مراکز درمانی باید مورد حمایت قرار گرفته و از امنیت برخوردار باشند.»
به گفته او هرگونه حمله به اماکن غیرنظامی مانند مدارس از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه کاملاً ممنوع است. یادآوری وجود این قواعد و تأکید بر اهمیت اجرای آنها ضروری است و از طرفین مخاصمه میخواهیم که به این قوانین احترام بگذارند.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو در واکنش به حمله امریکا و اسرائیل به مدرسه میناب در بیانیهای در شبکههای اجتماعی نگرانی عمیق خود را از تاثیر تشدید درگیریهای نظامی مداوم در خاورمیانه و موسسات آموزشی، دانشآموزان و کارکنان آموزشی اعلام کرد.
مردم ایران متاثر از شهادت دانشآموزان و کودکان خواستار پاسخگویی نهادهای بینالمللی هستند. به همین خاطر تلاش میکنند یاد و نام دختران مینابی را زنده نگه دارند. در همین راستا کاروان اعزامی ایران به بازیهای آسیایی به پاسداشت یاد و خاطره این کودکان، به نام «شهدای میناب» نامگذاری شد تا صدای مظلومیت آنها در میادین بینالمللی طنینانداز شود.
خونهای ریخته شده در مدرسه «شجره طیبه» لزوم واکنش صریح و عملی نهادهای حقوق بشری را دوچندان میکند. ایران امروز، سوگوار فرزندانی است که قلمهایشان پیش از نوشتن مشق شب شکست، اما یادشان به نماد ایستادگی در برابر تعرض به حریم انسانیت تبدیل شده است.