آمریکا و کانادا در آستانه بحران تجاری؛ تعرفهها اتحاد دیرینه را تهدید میکنند
شکست مذاکرات تجاری میان واشنگتن و اتاوا، دو متحد تاریخی آمریکای شمالی را وارد مرحله تازهای از تنش کرده است؛ بحرانی که میتواند قیمت کالاها، زنجیرههای تامین و آینده توافق تجاری این منطقه را تحت تاثیر قرار دهد.
ایالات متحده و کانادا پس از فروپاشی مذاکرات در واشنگتن، با اعمال تعرفههای جدید و اتهامزنی متقابل، وارد مرحله عمیقتری از جنگ تجاری شدند. دولت دونالد ترامپ اعلام کرده است بر حدود ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی تعرفه ۵۰ درصدی اعمال خواهد کرد. کانادا هم از آغاز اقدامات تلافیجویانه از ۸ سپتامبر خبر داد.
این تعرفهها حدود ۵ درصد از صادرات سالانه کانادا به آمریکا را شامل میشود و کالاهایی مانند چوب هاکی، تجهیزات پزشکی، برخی محصولات فولادی و کالاهای صنعتی را تحت تاثیر قرار خواهد داد. مارک کارنی، نخستوزیر کانادا اعلام کرد که دولت او در پاسخ، از صنایع آسیبدیده از جمله فولاد، لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی، خمیر کاغذ، کاغذ و الکترونیک حمایت تعرفهای هدفمند خواهد کرد.
کارنی واشنگتن را متهم کرد که «یکپارچگی اقتصادی را به سلاح تبدیل کرده است» و گفت کانادا با تعرفههای جدید آمریکا «مورد حمله» قرار گرفته است. او تاکید کرد کشورش منابع و برنامه لازم برای مقابله با این اقدام را دارد.
در مقابل، جیمیسون گریر، مذاکرهکننده ارشد تجاری آمریکا گفت واشنگتن پس از یک سال اقدامات تلافیجویانه کانادا مجبور به واکنش شده است. او گفت هدف دولت آمریکا «حفاظت از کارگران آمریکایی و زنجیرههای تامین داخلی» است.
اختلاف اصلی دو طرف بر سر شرایط کاهش تعرفهها بود. کارنی گفت کانادا آماده بود تعرفههای خود بر فولاد، آلومینیوم و خودروهای آمریکایی را لغو کند، اما خواستههای نهایی واشنگتن بیش از حد بود. او گفت: «آنها بیش از اندازه درخواست کردند و کمتر از حد لازم پیشنهاد دادند.»
از سوی دیگر، گریر مدعی شد دولت آمریکا پیشنهاد کاهش تعرفهها بر کالاهای حساس برای کانادا مانند فولاد، خودرو و چوب را ارائه کرده بود، اما اتاوا آن را نپذیرفت.
فروپاشی مذاکرات، آینده توافق تجاری سهجانبه آمریکای شمالی میان آمریکا، کانادا و مکزیک (USMCA) را نیز با ابهام روبهرو کرده است؛ توافقی که برای صنایع هر سه کشور اهمیت حیاتی دارد. کارنی گفت شکست مذاکرات «خبر خوبی» برای بازبینی این توافق نیست و باعث شده کانادا نگاه تازهای به روابط اقتصادی خود با واشنگتن پیدا کند.
این بحران، یکی از بزرگترین تغییرات در روابط سنتی دو کشور محسوب میشود. آمریکا و کانادا سال گذشته حدود ۸۸۰ میلیارد دلار کالا و خدمات میان خود مبادله کردند. روزانه حدود ۳۳۰ هزار نفر و کالاهایی به ارزش ۲ میلیارد دلار از مرز ۵۵۲۵ مایلی دو کشور عبور میکنند و حدود ۷۲ درصد صادرات کالایی کانادا به آمریکا اختصاص دارد.
با وجود اختلافات تجاری گذشته بر سر موضوعاتی مانند چوب نرم کانادا و بازار لبنیات، دو کشور همواره روابط نزدیک سیاسی و امنیتی خود را حفظ کرده بودند. اما رویکرد دولت ترامپ، از جمله وضع تعرفهها با هدف بازگرداندن تولید به آمریکا و اظهارات درباره تبدیل کانادا به «پنجاهویکمین ایالت آمریکا»، فاصله زیادی با این سنت ایجاد کرده است.
کارنی گفت کانادا پذیرفته است که «آمریکا تغییر کرده» و دو کشور دیگر به رابطه سابق بازنخواهند گشت.
اقتصاددانان و نمایندگان کسبوکارها هشدار دادهاند که این جنگ تجاری میتواند هزینهها را برای شرکتها و مصرفکنندگان آمریکایی و کانادایی افزایش دهد. رایان ماجرس، مقام پیشین تجاری آمریکا گفت هر دو طرف در روزهای آینده تحت فشار خواهند بود تا راهی برای خروج از بحران پیدا کنند.
ترامپ تعرفهها را به محور اصلی سیاست اقتصادی دوره دوم ریاستجمهوری خود تبدیل کرده است. پس از آنکه دیوان عالی آمریکا در فوریه بخشهایی از برنامه تعرفهای او را لغو کرد، دولت آمریکا به سراغ ابزارهای قانونی دیگری رفت و برای کانادا به بخش ۳۳۸ قانون تعرفه سال ۱۹۳۰ استناد نمود؛ مادهای که اجازه اعمال تعرفه تا سقف ۵۰ درصد علیه کشورهایی را میدهد که به گفته واشنگتن علیه شرکتهای آمریکایی تبعیض قائل میشوند.
این ماده بخشی از قانون اسموت-هاولی است که بسیاری از اقتصاددانان آن را یکی از عوامل تشدید رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ میدانند و تاکنون هرگز برای اعمال تعرفه استفاده نشده بود. اکنون تشدید اختلاف میان دو شریک اصلی آمریکای شمالی، آینده همکاری اقتصادی این منطقه را با پرسشهای جدی مواجه کرده است.
منبع: AP