موج سالمندی در ایران؛ فرصتی برای توانمندسازی یا چالش ناتمام؟

«تا سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۰ درصد جمعیت ایران سالمند خواهند بود.» جمله‌ای که رئیس سازمان بهزیستی کشور، سیدجواد حسینی، آن را به‌عنوان زنگ هشداری برای مسئولان و جامعه مطرح کرد و نشان می‌دهد کشور با سرعتی نگران‌کننده وارد دوره سالمندی می‌شود.

در شهرستان خدابنده، سالمندان روزهایی متفاوت از گذشته را تجربه می‌کنند؛ برخی به تنهایی در خانه‌ها هستند، برخی منتظر خدمات حمایتی، و برخی در انتظار برنامه‌های آموزشی و هنری که بتواند ساعت‌های بعدازظهر آن‌ها را با نشاط و مهارت‌های تازه پر کند. حسینی در جلسه شورای اداری شهرستان ضمن اشاره به این واقعیت گفت: در حال حاضر بیش از ۶۰ درصد بازنشستگان کشور، به‌ویژه زنان، تنها زندگی می‌کنند که این یکی از اصلی‌ترین مشکلات آنان است. سازمان بهزیستی با طرح «سلام» تلاش می‌کند سالمندان را به محیط‌های فعال اجتماعی بازگرداند؛ توافق با وزارت آموزش و پرورش، استفاده از مدارس در ساعات بعدازظهر، و اجرای دوره‌های آموزشی، فعالیت‌های هنری و اجتماعی از جمله این برنامه‌هاست.

حسینی تأکید کرد که دولت به‌تنهایی توان پاسخگویی به نیازهای سالمندان را ندارد و باید از ظرفیت مردم، خیرین و نهادهای محلی استفاده شود. او به نمونه‌های عملی هم اشاره کرد: بانک رفاه و معاونت تعاون با ارائه تسهیلات و راه‌اندازی تعاونی‌های محلی، ایجاد نیروگاه خورشیدی سه مگاواتی ویژه اشتغال معلولان و بیمه رایگان زنان سرپرست خانوار روستایی و عشایری.

آمار شاخص نیز چشم‌انداز چالش‌ها و اقدامات را روشن می‌کند؛ماهانه بیش از ۲۵۰۰ میلیارد تومان مستمری و یارانه به خانوارهای تحت پوشش پرداخت می‌شود.

سال گذشته ۷۱ هزار فرصت شغلی پایدار برای جامعه هدف ایجاد شد (بیش از هدف ۵۵ هزار شغل).حداقل ۲۵ واحد مسکونی و ۳۰۰ کمک‌هزینه تحصیلی برای دانشجویان و دانش‌آموزان شهرستان خدابنده اختصاص یافت.

جواد حسینی با تأکید بر ضرورت مشارکت اجتماعی و مردمی گفت: اجرای طرح‌ها تنها با همکاری مسئولان محلی، همراهی مردم و مشارکت خیرین امکان‌پذیر است.

با توجه به روند پرشتاب سالمندی، سوال اصلی این است: آیا برنامه‌های فعلی و مشارکت جمعی می‌تواند از موج سالمندی یک فرصت توانمندسازی بسازد یا جامعه به‌سرعت با چالش‌های تنهایی، فقر و نیازهای حمایتی مواجه خواهد شد؟