۴۴۳ میلیون سفر، ۴۵۲ جان؛جزییات آمارتصادفات جاده ای در نوروز
نوروز ۱۴۰۵ با ثبت بیش از ۴۴۳ میلیون تردد و ۲۵ هزار تصادف در جادههای کشور به پایان رسید؛ آماری که در کنار ۴۵۲ جانباخته، بار دیگر نشان میدهد حجم سفرها در برابر یک عامل تکراری کم میآورد: خطای انسانی.
«۴۵۲ جانباخته، بیش از ۴۴۳ میلیون تردد و ۲۵ هزار تصادف در ۲۰ روز»؛این مجموعه عددها تنها یک گزارش آماری نیست، بلکه تصویری فشرده از جادههایی است که در نوروز ۱۴۰۵ زیر فشار سنگین سفرهای نوروزی قرار گرفتند؛ جادههایی که در هر لحظه، یک تصمیم اشتباه میتوانست به یک نام جدید در فهرست تلفات تبدیل شود.
تیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا، اعلام کرد طرح نوروزی ۱۴۰۵ از ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ به مدت ۲۰ روز اجرا شد و در این مدت بیش از ۲۲ هزار نیروی پلیس، حدود ۷ هزار خودروی عملیاتی و بیش از ۳ هزار تیم گشتی در هر شیفت در محورهای مختلف کشور مستقر بودند تا جریان ترافیک را مدیریت کنند. با این حال، حجم ترددها به حدی بود که کنترل کامل آن به چالشی جدی تبدیل شد.در همین بازه زمانی بیش از ۴۴۳ میلیون تردد در جادههای کشور ثبت شد و از این میزان بیش از ۴۱ میلیون مربوط به سفرهای بیناستانی بود.
بخش عمده این ترددها مربوط به خودروهای سواری و وانتها بود که با ۳۸۴ میلیون تردد سهم غالب را در الگوی سفرهای نوروزی به خود اختصاص دادند، در حالی که کامیونها با بیش از ۱۹ میلیون و اتوبوسها با بیش از ۲ میلیون تردد در رتبههای بعدی قرار گرفتند.این توزیع نشان میدهد که سفرهای نوروزی بیش از هر زمان دیگری به سمت استفاده از خودروهای شخصی متمایل شده است.در میان این حجم از حرکت، دو نقطه زمانی بیش از سایر روزها برجسته بود؛ یکی ۲۷ اسفند که با بیش از ۲۴ میلیون تردد به عنوان آغاز موج سفر شناخته شد و دیگری ۱۴ فروردین که با بیش از ۲۳.۵ میلیون تردد، اوج بازگشت مسافران را ثبت کرد.
استان تهران با بیش از ۱۱ درصد بیشترین سهم تردد را به خود اختصاص داد و پس از آن مازندران با حدود ۱۰ درصد، البرز و خراسان رضوی با ۶ درصد و گیلان با ۵ درصد در رتبههای بعدی قرار گرفتند. در مقایسه با نوروز سال قبل نیز برخی استانها رشد قابل توجهی در سهم تردد تجربه کردند، بهگونهای که مازندران با ۴۶ درصد افزایش، گلستان با ۳۴ درصد، آذربایجان غربی با ۳۳ درصد، خراسان جنوبی با ۲۹ درصد و خراسان رضوی با ۲۴ درصد رشد مواجه شدند.
به گفته رئیس پلیس راهور، این تغییرات میتواند تحت تأثیر شرایط خاص کشور و فضای عمومی سفرها نیز بوده باشد.در سطح جریان ورودی و خروجی استانها نیز تهران بیشترین حجم ورودی خودرو را ثبت کرد و تنها در ۱۴ فروردین بیش از ۳۹۷ هزار خودرو وارد این استان شد.
البرز در ۷ فروردین با بیش از ۲۶۰ هزار ورودی، استان مرکزی در ۱۴ فروردین با بیش از ۲۰۰ هزار ورودی، قم با بیش از ۱۷۱ هزار و قزوین با بیش از ۱۵۶ هزار ورودی در روزهای مختلف در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
در شمال کشور نیز مازندران و گیلان در ۲۸ اسفند هرکدام حدود ۱۱۰ هزار ورودی را تجربه کردند. در مقابل، بیشترین خروجیها نیز از تهران، البرز، مرکزی، قزوین، قم و مازندران ثبت شد؛ موضوعی که نشان میدهد این استانها هم کانون آغاز سفر بودهاند و هم نقطه بازگشت.
در تحلیل کلیتر شاخص انباشت خودرو نیز نشان میدهد که مازندران و گیلان در طول تعطیلات بیشترین تجمع خودرو را تجربه کردند و پس از آن استانهایی مانند کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی و آذربایجان در رتبههای بعدی قرار گرفتند. با آغاز موج بازگشت در ۱۴ فروردین نیز تهران و البرز به کانون اصلی تراکم خودرو تبدیل شدند و بار دیگر فشار ترافیکی به این دو استان منتقل شد.
در همین بستر پرتردد، آمار تصادفات نیز تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. حسینی تأکید کرد آمار اعلامی پلیس مربوط به جانباختگان در صحنه تصادف است و آمار نهایی پس از بررسیهای پزشکی قانونی اعلام خواهد شد.در بخش درونشهری، ۳۳ فقره تصادف فوتی با ۳۵ جانباخته ثبت شد و در کنار آن ۲۴۴۶ تصادف جرحی با ۳۰۵۹ مصدوم و ۷۳۲۲ تصادف خسارتی گزارش شد که در مجموع به ۹۸۰۱ فقره تصادف در شهرها رسید.
در بخش برونشهری نیز ۳۳۵ تصادف فوتی با ۴۱۷ جانباخته، ۳۸۰۸ تصادف جرحی با ۵۴۲۰ مصدوم و ۱۱۸۵۸ تصادف خسارتی ثبت شد و مجموع تصادفات این بخش به ۱۶۰۰۱ فقره رسید. در جمعبندی نهایی، کل تصادفات نوروزی ۲۵۸۰۲ فقره بود که ۳۶۸ مورد آن فوتی و منجر به ۴۵۲ جانباخته شد و ۶۳۰۴ تصادف جرحی نیز ۸۴۷۹ مصدوم بر جای گذاشت.
در تحلیل علتها نیز همچنان نقش انسان تعیینکننده باقی مانده است، بهگونهای که عدم توجه به جلو با ۴۴ درصد در صدر عوامل قرار دارد و پس از آن عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه با ۲۱ درصد، انحراف به چپ با ۹.۵ درصد، تغییر مسیر ناگهانی با ۹ درصد و عدم رعایت حق تقدم با ۳.۵ درصد ثبت شدهاند.
این عوامل در مجموع ۸۷ درصد تصادفات را تشکیل میدهند و عملاً نقش خطای انسانی را به عنوان عامل اصلی تثبیت میکنند.از نظر زمانی نیز بیشترین تصادفات در بازه ۱۶ تا ۲۰ با ۲۷.۵ درصد و سپس ۲۰ تا ۲۴ با ۲۱.۵ درصد رخ داده است، در حالی که از نظر نوع وسیله نقلیه، خودروهای سواری با ۶۸ درصد بیشترین سهم را دارند و پس از آن موتورسیکلتها با ۲۱.۵ درصد، وانتها با ۵.۵ درصد، کامیونها با ۴.۲ درصد و ناوگان مسافربری با حدود یک درصد قرار گرفتهاند.
در تحلیل مکانی نیز بخش عمده تصادفات در محورهای اصلی رخ داده و بخش قابل توجهی از آن در فاصله ۳۰ کیلومتری مقصد اتفاق افتاده است، جایی که معمولاً خستگی و کاهش تمرکز رانندگان افزایش مییابد.