مهلت دو ساله ثبت اسناد غیررسمی آغاز شد

بنابر اعلام قوه قضاییه،اجرای ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، وارد مرحله عملیاتی شده است. بر این اساس، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به زودی سامانه‌ای با عنوان «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» را راه‌اندازی می‌کند تا دارندگان املاک فاقد سند رسمی بتوانند ادعاهای مالکیت خود را ثبت کنند.

اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، با تشریح جزئیات این طرح اعلام کرد: اشخاص مشمول باید ظرف مدت دو سال از تاریخ راه‌اندازی رسمی این سامانه، نسبت به درج ادعای خود اقدام کنند. وی هشدار داد که عدم اقدام در این مهلت، تبعات قانونی در پی خواهد داشت.

مشمولان اصلی این قانون عبارتند از:

· افرادی که مالک عین ملکی (مانند خانه، زمین، مغازه) فاقد سند مالکیت هستند، خواه ملک فاقد سابقه ثبت باشد یا در جریان ثبت متوقف مانده باشد. این شامل کسانی که ملک را با قولنامه یا مبایعه‌نامه عادی خریده‌اند نیز می‌شود.

· کسانی که علی‌رغم وجود سند مالکیت به نام شخص دیگر، به استناد اسناد عادی مانند قولنامه، ادعای مالکیت دارند.

· افرادی که ادعای مالکیت منافع (مانند حق اجاره) برای مدت بیش از دو سال در ملکی دارند که یا فاقد سند است یا منافع به صورت رسمی به آنان منتقل نشده است.

· مدعیان حق انتفاع (مانند حق عمری) یا حق ارتفاق (مانند حق عبور) در املاک فاقد سند یا املاکی که این حقوق در سند رسمی آنان درج نشده است.

· کلیه دستگاه‌های دولتی و اجرایی در خصوص اموال غیرمنقول عمومی و دولتی فاقد سند مالکیت حدنگار.

· اشخاصی که دارای حکم قطعی مراجع قضایی به نفع خود هستند، ولی این حکم منجر به صدور سند رسمی نشده است.

به گفته قویدل،افرادی که ملک آن‌ها دارای سند مالکیت رسمی است و مالکیت به موجب سند رسمی یا به صورت قهری (ارث) به آنان منتقل شده، یا کسانی که مالک منافع بیش از دو سال هستند و این حق در سند رسمی ذکر شده، مشمول این الزام نیستند و تکلیفی برای ثبت ادعا در این سامانه ندارند.

سخنگوی سازمان ثبت،مراحل ثبت ادعا را به این شرح اعلام کرد:

۱.احراز هویت از طریق سامانه ثنا قوه قضاییه.

۲.انتخاب یکی از پنج گروه مجاز نقشه‌بردار (از جمله نظام مهندسی، کارشناسان رسمی قوه قضاییه) از طریق سکوی «کاتب» برای تهیه نقشه حدنگار ملک.

۳.تهیه نقشه دارای مختصات جغرافیایی و تکمیل اطلاعات توصیفی ملک توسط نقشه‌بردار و دریافت کد نقشه.

۴.وارد کردن کد نقشه و تکمیل فرم ثبت ادعا در سامانه توسط مالک.

۵.بارگذاری مدارک ادعا (مانند قولنامه، گواهی انحصار وراثت، حکم دادگاه و...).

۶.پس از تطبیق نقشه با اطلاعات ثبتی، گواهی الکترونیکی ثبت ادعا صادر می‌شود.

قویدل تأکید کرد: درج ادعا در این سامانه به خودی خود ایجاد کننده حق مالکیت نیست و تنها شرط لازم برای پیگیری قانونی و اقدام از طریق مراجع ذی‌صلاح است.

وی خاطرنشان کرد دارندگان این گواهی،ظرف دو سال پس از ثبت ادعا، موظفند برای اخذ سند رسمی، حداقل یکی از اقدامات قانونی زیر را انجام دهند:

· تنظیم سند رسمی در دفاتر اسناد رسمی.

· طرح دعوی در مراجع قضایی یا داوری (مانند دعوای الزام به تنظیم سند).

· اقدام از طریق قوانین خاص مانند «قانون تعیین تکلیف اراضی فاقد سند».

· در صورت انتخاب راه داوری، ابلاغ رسمی درخواست به داور و درج رونوشت آن در سامانه ضروری است.