ضرر و زیان کسبوکارهای خرد از قطع اینترنت محاسبه نمیشود
کارشناسان هشدار میدهند فراز و نشیبهای اخیر اینترنت ایران، نشانهای از محدودتر کردن اینترنت و ایجاد «لیست سفید» است.
«محسن طهماسبی»، متخصص شبکه و کنشگر اینترنت در نشست پلتفرم «کارزار»، در تشریح وضعیت فعلی اینترنت گفت: «ما با یک تست بسیار گسترده و ترسناک در سطح زیرساخت کشور مواجهیم که بسیار نگرانکننده است. این سوال پیش آمده که چرا این قطع و وصلیها رخ میدهد؟ چرا عموم اتصالات ثابت هنوز دچار مشکل هستند؟»
در روزهای گذشته برخی از خبرگزاریها ادعاهایی را منتشر کردند مبنی بر اینکه دستور اتصال اینترنت صادر شده اما این مسئله درگیر پیچیدگیهای فنی است. طهماسبی این ادعاها را رد کرد: «چیزی که میبینیم نشانهای از وصل شدن اینترنت نیست. چالش وصل شدن اینترنت در حد چند ساعت است و این قطعی به علت مشکل فنی نیست. در همان روزی که میگفتند در حال وصل کردن اینترنت هستیم، یک راهکار محبوب برای اتصال هم قطع شد.»
طهماسبی وضعیت فعلی را پیشزمینهای برای ایجاد «لیست سفید» در اینترنت دانست و گفت: «میبینیم که به لحاظ فنی این اتفاق در حال انجام است. با سطح عجیبی از الگوریتمهای تهاجمی تستهایی انجام میشود که زمینه را برای اینترنت وایت لیست مهیا میکند.»
این کارشناس شبکه ادامه داد: «نمیدانیم این تستها از کجا آمدهاند. چیزی که میدانیم این است که قطعیهای نامنظم بخشی از تستهای خطرناکی است که در شبکه انجام میشود. از جمله وارد کردن سیمکارت کاربران به گروهها پالیسی که درکی از آن نداریم و سیاستهای متفاوتی برای آنها اجرا میشود.»
«حسین درواری»، متخصص شبکه و کنشگر اینترنت، نیز در مورد تشابه قطع اینترنت فعلی با موارد پیشین گفت: «سال ۹۷ هم تست قطعی انجام شد و سال بعد از آن قطعی آبان ۹۸ اتفاق افتاد. در آن قطعی سرویس جدیدی راه افتاده بود که بعضی سایتها را به صورت نامحسوس قطع میکرد.»
شرایط اضطرار و استاندارد دوگانه
یکی دیگر از حاضران در جلسه مهدی کوهیار حقوقدان بود. این حقوقدان بحث خود را با این اعلام آغاز کرد که «ممکن است بعضی با استدلالهایی که من خواهم کرد برنجند، چون از زاویه خاصی صحبت میکنم و فرصت برای صحبت درباره همه چیز وجود ندارد.»
کوهیار به عنوان یک حقوقدان ادامه داد که باید از منظر دولت و حاکمیت هم به ماجرا نگاه کنیم و برایمان مهم نباشد که الان چه حکومتی بر سر کار است.
کوهیار با این پرسش آغاز میکند که: «مهمترین وظیفه یک دولت در قبال شهروندانش چیست؟» مسائلی مانند امنیت، عدالت، حفظ مرزهای کشور و همه آن چیزهایی که فکر میکنیم یک قدرت مشروع باید در قبال شهروندانش آن وظایف را انجام دهد. «بنابراین میتوان مسئله محدودیت مصلحانه را به رسمیت شناخت. کرونا مثال خوبی برای محدودیت مصلحانه است که در گذشته اتفاق افتاد و کسی هم کم و بیش نسبت به محدودیتهایی که اعمال شد اعتراض نداشت.»
قانون اساسی به دولت اجازه میدهد که در شرایط خاص و اضطراری شبیه شرایط جنگی حکومت نظامی برقرار کند. محدودیت دوره کرونا حساسیتی در جامعه یا کنشگران ایجاد نکرد.
این حقوقدان میپرسد به چه علت این تفاوت میان آن دوره و این مقطع ایجاد شده است. چرا آن موقع کسی تعطیلی کسب و کارها را زیر سوال نبرد؟ چرا ما به تعطیلی سینماها یا کسب و کارهایی مانند استخرها و محدودیت تردد اعتراض نکردیم؟ و پاسخ میدهد: «به نظر من استانداردهای ما دوگانه است و ما از استاندارد واحدی برخوردار نیستیم.»
کوهیار ادامه میدهد: «علت آن بود که یک خیر عمومی در جریان بود و آن سلامت و بهداشت همگانی است. خب منِ دولت هم الان همان حرف را به شما میزنم و میگویم الان هم مثل سال ۹۸ است، الان ممکن است بعضی از مردم متوجه نباشند که ویروسی در جامعه هست. میکروبی در جامعه هست ولی من وزارتخانه من کارشناس، من دولت تشخیصش میدهم.»
این حقوقدان ضمن اظهار تاسف از فضایی که در جامعه و در حوزه اینترنت ایجاد شده است، گفت: «این ناراحتی نه به این دلیل است که با محدودیت مخالفم بلکه به این دلیل است که شکل انجام این محدودیت رعایت نشده است. برای اینکه از این طریق استثنایی تبدیل به قاعده میشود. اگر به هر دلیلی یک شرایط استثنایی در کشور حاکم شد باید از طریق فرایند قانونی شرایط اضطراری و استثنایی اعمال شود.»
ضربه به کسبوکارها
در این نشست رزا مجتهدزاده نایب رئیس اتحادیه کسب و کارهای مجازی درباره مشکلات این کسبوکارها صحبت کرد. مجتهدزاده گفت در این چند وقت با تماسهایی بی وقفه از طرف کسبوکارها و درخواست وصل مجدد اینترنت مواجه بودند: «تمام تلاشمان را کردیم و به هر جایی که باید نامه زدیم و صحبت کردیم.»
نایب رئیس اتحادیه کسب و کارهای مجازی میگوید: «کسب و کارها در مقیاس جهانی به سه گروه تقسیم میشوند، کوچک، متوسط و بزرگ. ولی چیزی که در این مدت در ایران دیدیم کسب و کارها در بخش فضای مجازی به دو دسته تقسیم میشوند: کوچک و بزرگ.» او معتقد است که اختلاف حمایتها میان این دو گروه خیلی پررنگ است به همین دلیل کسبوکارهای خرد ضربه بیشتری میخورند و ضرر و زیانشان محاسبه نمیشود.
کارشناسان حاضر در جلسه معتقدند که برقراری دسترسی برخی کسبوکارها به اینترنت و اتصال موقت و محدود آن وضعیت کلی اینترنت را خطرناکتر میکند. آنها این روند را گامی در جهت تثبیت اینترنت طبقاتی و محدودیت دسترسی اینترنت میدانند. از این جهت آنها معتقدند که شرایط قطع اینترنت ضربه به شبکه کسبوکارهای خردی است که در وضعیت کنونی شریان حیاتیشان قطع شده است و این مسئله میتواند موجب افزایش نارضایتی و گسترش دامنه آن شود.