یک ماه پس از جنگ؛ از امداد روانی در محلات بمبارانشده تا افزایش خسارت به میراث تاریخی
در سی امین روز از آغاز جنگ، امروز ۱۰ فروردین با مجموعهای از تحولات میدانی و مدیریتی همراه بود؛ از استقرار تیمهای فوریتهای اجتماعی در مناطق هدف حملات هوایی در تهران تا برگزاری مستمر نشستهای راهبردی برای حفظ پایداری زیرساختها و همچنین افزایش آمار خسارت به بناهای تاریخی، مراکز گردشگری و حتی یک بیمارستان روانپزشکی در پایتخت.
در پی حمله هوایی به محلات مسکونی در مناطق ۵ و ۲۱ تهران، تیمهای فوریتهای اجتماعی شهرداری تهران به سرعت در محل حادثه حاضر شدند. این تیمها به همراه معاون حمایتهای اجتماعی سازمان، با هدف کاهش آلام روحی شهروندان، ارائه خدمات مشاوره بحران و حمایت روانی را آغاز کردند.
حضور میدانی مددکاران اجتماعی، با تمرکز بر آرامسازی کودکان و سالمندان و رسیدگی فوری به وضعیت خانوادههای آسیبدیده، یکی از مهمترین واکنشهای اجتماعی به این حملات بود. در همین زمینه، یوسف مقدمی تأکید کرد که نقش این تیمها صرفاً محدود به خدمات فیزیکی نیست و «ایجاد اطمینان خاطر و ترمیم آسیبهای روحی» در اولویت قرار دارد.
پایش بیوقفه زیرساختها؛ مدیریت در شرایط جنگی
همزمان با تداوم حملات، معاونت عمرانی استانداری تهران از برگزاری روزانه و بدون وقفه «نشست پایش زیرساخت و سوخت» طی ۳۰ روز گذشته خبر داد؛ نشستی که به گفته مسئولان، به یک ساختار عملیاتی منسجم برای مدیریت بحران تبدیل شده است.
کمالالدین میرجعفریان با اشاره به نقش این جلسات اعلام کرد که تمامی دستگاههای مرتبط با حوزه انرژی، خدمات شهری و زیرساخت، بهصورت روزانه آخرین وضعیت میدانی را گزارش میدهند و خروجی این فرآیند، تصمیماتی فوری و اجرایی برای حفظ پایداری خدمات حیاتی در پایتخت است.
به گفته او، «رصد لحظهای، هماهنگی بینبخشی و واکنش سریع» سه محور اصلی این مدیریت روزانه است که تا رسیدن به ثبات کامل ادامه خواهد داشت.
میراث فرهنگی زیر آتش؛ ۱۳۱ بنای آسیبدیده
در حوزه میراث فرهنگی، تازهترین بیانیه رسمی از افزایش شمار بناهای تاریخی آسیبدیده به ۱۳۱ مورد حکایت دارد؛ آماری که نسبت به روزهای ابتدایی جنگ روندی صعودی را نشان میدهد.
بر اساس این گزارش، استان تهران با ۶۱ مورد بیشترین آسیب را متحمل شده و پس از آن اصفهان و کردستان قرار دارند. همچنین ۵۰ موزه کشور دچار خسارت شدهاند که سهم قابل توجهی از آن مربوط به مجموعههای سعدآباد و کاخ گلستان است.
در کنار بناها، بافتهای تاریخی در ۷ شهر از جمله تهران، اصفهان و تبریز نیز آسیب دیدهاند؛ موضوعی که نشاندهنده گسترش دامنه خسارات از تکبناها به ساختارهای شهری است.
وزارت میراثفرهنگی همچنین از آغاز پیگیریهای بینالمللی و مکاتبه با نهادهایی مانند یونسکو و ایکوموس خبر داده و این حملات را مصداق نقض تعهدات بینالمللی در حفاظت از میراث بشری دانسته است.
گردشگری در شرایط جنگی؛ خسارت و تابآوری همزمان
در بخش گردشگری، ۶۴ واحد خدماتی از جمله هتلها و دفاتر مسافرتی در ۱۰ استان دچار آسیب شدهاند. با این حال، ثبت بیش از ۲۵ میلیون سفر نوروزی نشان میدهد که جریان سفر در کشور متوقف نشده و نظام گردشگری همچنان در حال فعالیت است.
این همزمانی «خسارت و تداوم» را میتوان یکی از نشانههای تابآوری نسبی این بخش در شرایط بحرانی ارزیابی کرد.
آسیب به یک بیمارستان روانپزشکی؛ تخلیه اضطراری بیماران
در یکی از مهمترین رخدادهای حوزه سلامت، حمله به محدوده خیابان فدائیان اسلام در تهران منجر به آسیب جدی به بیمارستان روانپزشکی دلآرام سینا شد. به گفته رئیس این مرکز، تمامی درها و پنجرههای بیمارستان بهطور کامل تخریب شده و بخشی از دیوارها نیز آسیب دیده است.
در پی این حادثه، تمامی بیماران این مرکز که حدود ۳۰ نفر بودند، بهصورت فوری به مراکز دیگر منتقل شدند. هرچند در این حادثه به بیماران و کادر درمان آسیبی وارد نشد، اما شدت خسارت به حدی بود که ادامه فعالیت بیمارستان در محل فعلی ممکن نبود.