الزام کارفرما به بازگشت کارگران پس از بازسازی کارگاه

محمدرضا فرزعلیان، فعال کارگری، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به جنگ تحمیلی سوم در خصوص وضعیت قراردادهای کار و مرجع پرداخت حقوق و مزایای کارگران بیکار شده توضیحاتی ارائه کرد. او گفت که یکی از نکاتی که کارگران باید مدنظر قرار دهند، شرایط تعلیق قراردادهای کار است. این موضوع تنها در صورتی اتفاق می‌افتد که تمام کارگاه یا بخشی از آن تخریب شده باشد. شرایطی مثل رکود و تعطیلی یا کاهش احتمالی فروش مصداق تعلیق قرارداد کار نیست و کارفرما حق بیکار کردن کارگران را ندارد.

براساس گزارش خبرگزاری ایسنا، فرزعلیان با یادآوری ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری تصریح کرد که چنانچه فردی به دلیل جنگ بیکار شود، حتی اگر سابقه پرداخت حق بیمه او کمتر از ۶ ماه باشد، می‌تواند از مزایای بیمه بیکاری بهره‌مند شود. به گفته او، در کارگاه‌های تخریب شده کارگران باید تا زمان بازسازی کارگاه بیمه بیکاری بگیرند و به محض اتمام بازسازی، کارفرما باید همه کارگران را به سر کار سابق خود بازگرداند.

فرزعلیان گفت که در نتیجه پس از بازسازی، قراردادهای کارگران به حالت اول بازمی‌گردد و هر کارگر باید به پست قبلی و شغل سابق خود با همان حقوق و مزایای سابق بازگردد. این فعال کارگری تأکید کرد که کارفرما حق ندارد بعد از بازسازی، کارگران را بیکار یا تعدیل کند و یا رتبه شغلی آنها را تنزل دهد. او در ادامه تصریح کرد که یکی دیگر از موضوعات مهم، تعطیلی اختیاری کارگاه توسط کارفرماست.

فرزعلیان گفت که اگر کارگاه آسیبی ندیده و شرایط برای دورکاری فراهم نیست، اما کارفرما به دلایل شخصی مثل ترس از کاهش تقاضا تصمیم به تعطیلی موقت بگیرد، این تعطیلی از مصادیق قوه قهریه خارج است و در این حالت کارفرما موظف به پرداخت حقوق کارگران است. او در خصوص عدم امکان اعطای مرخصی بدون حقوق در شرایط جنگ نیز گفت که کارفرما به لحاظ قانونی نمی‌تواند با استناد به جنگ، کارگران را به مرخصی اجباری بدون حقوق بفرستد.

به گفته فرزعلیان، به استناد ماده ۷۲ قانون کار، مرخصی بدون حقوق فقط با درخواست کتبی و موافقت کارگر امکان‌پذیر است و کارفرما حق تحمیل یک‌طرفه آن را ندارد. او در پایان تأکید کرد که در صورتی که تعطیلی کارگاه ناشی از شرایط جنگ به دستور دولت یا به دلیل خطر مستقیم مثل تخریب و قطع خدمات عمومی باشد که باعث تعلیق قرارداد کار شود، در این صورت کارفرما الزام قانونی به پرداخت حقوق ندارد، اما در سایر موارد حقوق باید پرداخت شود.

کارشناسان حقوق کار معتقدند آگاهی کارگران از این قوانین در شرایط بحرانی بسیار حیاتی است. بسیاری از کارفرمایان ممکن است از ناآگاهی نیروی کار خود سوءاستفاده کرده و آنها را به پذیرش مرخصی اجباری بدون حقوق یا تعدیل‌های غیرقانونی وادار کنند. قوانین کار ایران در مواردی مانند جنگ و بحران، حمایت‌های ویژه‌ای برای کارگران در نظر گرفته است و کارفرمایان موظف به رعایت این مقررات هستند. در صورت بروز هرگونه تخلف، کارگران می‌توانند به ادارات کار و تشکل‌های صنفی مراجعه کرده و حقوق خود را پیگیری کنند.